I SA/Bk 541/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-12-16

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, uwzględniająca dochody, wydatki, brak majątku oraz stan zdrowia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony, charakteryzująca się niskimi dochodami, znacznymi wydatkami stałymi, brakiem majątku i oszczędności, a także dodatkowymi kosztami związanymi ze stanem zdrowia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Strona U. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych w podatku VAT. Strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, synem i wnukiem, a jedynym stałym dochodem jest emerytura w wysokości 1018 zł, z której potrącana jest kwota 300,89 zł na rzecz Urzędu Skarbowego. Dodatkowo, córka uzyskuje dochody z pracy dorywczej i alimenty w łącznej kwocie około 900 zł. Strona jest schorowana, nie posiada majątku ani oszczędności, a miesięczne wydatki obejmują wynajem mieszkania (900 zł), energię elektryczną (40 zł), leki (70 zł) oraz wyżywienie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. O. na decyzję Dyrektora Izby S. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości za zobowiązania podatkowe spadkodawcy w podatku VAT za miesiąc grudzień 2001 r. p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. U. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, synem oraz wnukiem. Dochód rodziny stanowi emerytura otrzymywania przez skarżącą w wysokości 1.018 zł i wynagrodzenie z pracy dorywczej wykonywanej przez córkę oraz otrzymywanych alimentów na łączną kwotę 900 zł. Syn jest osobą bezrobotną. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną i starszą. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Do miesięczne wydatków jej rodziny należy zaliczyć: wynajem mieszkania – 900 zł, energia elektryczna – 40 zł, leki – 70 zł, spłata zaległości na rzecz Urzędu Skarbowego zajęta przez Komornika – 300,89 zł, wyżywienie – kwota, która zostaje po odliczeniu bieżących opłat (k. 14-16). Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w sprawie. Do akt sprawy U. O. dołączyła kopie dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu i dokonywanych potrąceń przez komornika oraz fakturę za leki (k. 6-7). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna U. O. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci oraz wnukiem. Praktycznie jedynym stałem źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest emerytura uzyskiwana przez nią w wysokości 1.018 zł, z której potrącona jest na rzecz Urzędu Skarbowego kwota 300,89 zł. Ponadto córka otrzymuje alimenty oraz dochód z pracy dorywczej w łącznej wysokości około 900 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto jest osobą schorowaną, a w związku z tym ponosi dodatkowo koszty leczenia. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny skarżącej, który kształtuje się na poziomie 1.918 zł, a także zestawienie stałych wydatków skarżącej, które wynoszą około 1.310,89 zł miesięcznie plus zakup żywności i środków czystości na cztery osoby oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż U. O. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogą powstać na obecnym etapie postępowania. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło