I SA/Bk 545/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-02-03
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne na słabych glebach, z ograniczonymi dochodami, znacznymi wydatkami, problemami zdrowotnymi i toczącymi się postępowaniami egzekucyjnymi, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W analizowanym przypadku skarżący wykazał taką niezdolność, przedstawiając niskie dochody, wysokie wydatki, problemy zdrowotne, brak możliwości dysponowania znaczną kwotą złożoną do depozytu sądowego oraz toczące się postępowania egzekucyjne.Stan faktyczny
E. S., rolnik samotnie prowadzący gospodarstwo rolne, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wskazał na trudną sytuację materialną, problemy zdrowotne (czasowa niezdolność do pracy, niedawny zabieg), niskie dochody z renty i dzierżawy, wysokie wydatki, brak możliwości dysponowania kwotą złożoną do depozytu sądowego oraz sześć toczących się postępowań egzekucyjnych. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję dotyczącą przyznania płatności rolnośrodowiskowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 03 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na rok 2012 p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne położone na bardzo słabych glebach. Pola uprawne są oddalone [...] km od zabudowań gospodarczych, co podnosi koszty produkcji rolnej. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z [...] 2014 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, w tym: [...] ha gruntów rolnych i [...] ha lasu, drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r., stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie, ciągnik rolniczy o wartości około 20.000 zł oraz [...] sztuk bydła (w tym [...] krowy). E. S. ma zgromadzone oszczędności w kwocie 200 zł na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 485 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł (rocznie) oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 900 zł (rocznie), a także otrzymał kwotę 3.601,48 zł tytułem dopłat unijnych do gruntów. Wykazane wydatki miesięczne to: energia elektryczna – 90 zł; woda – 40 zł; koszty leczenia, lekarstw i dojazdów do lekarzy 100 – 120 zł; koszty sądowe (wpisy, opłaty) 150 – 200 zł; zakup żywności, telefon – 500 zł; paliwo do ciągnika 150 – 200 zł. Aktualnie wobec skarżącego prowadzone jest sześć postepowań egzekucyjnych. E. S. wskazał również, iż z powodu suszy plony w roku bieżącym spadły o 60%, co skutkuje brakiem paszy dla bydła. Dodatkowo wnioskodawca
w [...] br. przeszedł o. z. s., co zwiększyło wydatki na leczenie
(k. 87 - 88).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W rozpatrywanym przypadku E. S. dowiódł, iż nie jest
w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że źródłem jego stałego miesięcznego utrzymania pozostaje renta w wysokości 485 zł. Wnioskodawca otrzymuje również czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł rocznie oraz uzyskał jednorazowy dochód z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 900 zł i dopłat unijnych w wysokości 3.601,48 zł. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy wynoszą 1.030 – 1.150 zł (energia elektryczna, woda, koszty leczenia, lekarstw i dojazdów do lekarzy, koszty sądowe, zakup żywności, telefon, paliwo do ciągnika). W skład majątku E. S. wchodzą: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha gruntów rolnych i [...] ha lasu) oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r., ciągnik rolniczy oraz [...] sztuk bydła
(w tym [...] krowy). Aktualnie wobec skarżącego toczy się sześć postępowań egzekucyjnych.
W 2014 r. została złożona do depozytu sądowego kwota 121.779,25 zł, należna skarżącemu, tytułem spłaty za zniesienie współwłasność określonych użytków rolnych. Jednakże w wyniku orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia [...] października 2015 r., [...] [...] [...] uchylone zostało postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] marca 2014 r., [...] [...] [...] oddalające apelację Skarżącego od postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie zniesienia współwłasności i zasiedzenia (k. 90). Tym samym, orzeczenie na podstawie którego, została złożona do depozytu sądowego kwota 121.779,25 zł utraciło walor prawomocności, a w konsekwencji skarżący nie ma możliwości pełnego dysponowania powyższą kwotą. Okoliczność ta, wskazana przez wnioskodawcę dnia [...] października 2015 r. (data prezentaty) – k. 75, legła
u podstaw pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej.
Dodatkowo w [...] 2015 r. skarżący przeszedł o. z. s. Powyższe niewątpliwie miało wpływ nie tylko na jego aktualny stan zdrowia, ale również
w istotny sposób ograniczyło zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym oraz zwiększyło wydatki związane z leczeniem k. i n. Owszem, skarżący posiada znaczny areał użytków rolnych, maszyny rolnicze, w tym [...] kombajny i inwentarz żywy, jednakże aktualny jego stan zdrowia w połączeniu
z wykazanym brakiem możliwości dysponowania wskazaną wyżej kwotą depozytu sądowego, w istotny sposób może ograniczać lub wręcz uniemożliwiać uzyskiwanie stałych dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2
w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło