I SA/Bk 571/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-12-19
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Sławomir Presnarowicz, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego z pominięciem sprzecznych z nim przepisów krajowych, w szczególności w zakresie opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo?Ratio decidendi
Organy administracyjne mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego, w tym przepisów Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), z pominięciem sprzecznych z nimi przepisów krajowych. W przypadku opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo, polskie przepisy krajowe, które prowadzą do wyższego opodatkowania takich pojazdów w porównaniu do podobnych produktów krajowych, naruszają art. 90 TWE. W związku z tym, organy powinny odmówić zastosowania przepisów krajowych na rzecz mających bezpośrednie zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Organy odmówiły, uznając, że obowiązek zapłaty podatku wynikał z obowiązujących przepisów prawa krajowego, a podatnik sam dokonał samoobliczenia. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie niezgodnych z art. 90 TWE przepisów krajowych, co prowadziło do dyskryminacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego S. S. kwotę 175 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego S. S. kwotę 175 zł (słownie: sto siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektora Izby Celnej w B. decyzją z [...] maja 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] lutego 2006 r. nr [...] odmawiającą Panu S. S. (dalej jako "skarżący"), stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego
z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 1989. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że przedmiotem postępowania nie było określenie zobowiązania w podatku akcyzowym na podstawie przepisów sprzecznych z TWE, lecz stwierdzenie istnienia ewentualnej nadpłaty w podatku, w sytuacji, gdy podatnik uiścił podatek stosując się do obowiązków wynikających z przepisów sprzecznych z prawem wspólnotowym. Wskazując na brzmienie art. 72 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że nadpłatę będzie stanowić jedynie kwota podatku nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego. W omawianej sprawie obowiązek zapłaty podatku wynikał z powszechnie obowiązującego prawa, a podatnik składając deklarację sam dokonał samoobliczenia podatku opierając się na obowiązujących przepisach, w związku, z czym nie można mówić o nadpłacie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Podkreślił przy tym również, że sprzeczność prawa wewnętrznego z bezpośrednio stosowanymi przepisami prawa wspólnotowego skutkuje jedynie możliwością odmowy stosowania przepisów przez sądy krajowe, natomiast organy podatkowe nie maja uprawnień do kwestionowania obowiązujących przepisów prawa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez zastosowanie niezgodnych z art.90 TWE przepisów prawa krajowego, Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, że zarzut ten nie jest trafny. Przepisy prawa wspólnotowego mówią o różnych formach dyskryminacji towarów przywożonych z terytorium innego Państwa Członkowskiego na terytorium Polski w stosunku do takich samych produktów krajowych i nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem opodatkowania akcyzą są, bowiem opodatkowane samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, a stawki podatku akcyzowego są jednakowe dla wewnętrznej sprzedaży samochodów osobowych przed ich zarejestrowaniem w kraju, jak i samochodów pochodzących z nabycia wewnątrzwspólnotowego, a jedynym kryterium opodatkowania w tym przypadku jest zdarzenie jakim jest pierwsza rejestracja tych samochodów w kraju, a nie posiadanie statusu niekrajowego.
Dyrektor Izby Celnej w B. nie zgodził się też z zarzutem naruszenia art. 91 Konstytucji RP. Wskazując, że przepisy Konstytucji, co prawda przyznają pierwszeństwo umowie międzynarodowej w razie jej kolizji z ustawą, ale dotyczy
to jedynie umów ratyfikowanych za uprzednią zgodą wyrażoną przez parlament. Natomiast zgoda na ratyfikację Traktatu Akcesyjnego została wyrażona w formie referendum. Organ odwoławczy podniósł, że jak długo obowiązują normy prawa dotyczące podatku akcyzowego, tak długo organy zobowiązane są je stosować. Ponadto wskazano, że prawo wspólnotowe jest stosowane bezpośrednio
w państwach członkowskich, jeżeli jego działanie nie jest uzależnione od wydania aktów prawa wewnętrznego, czyli jest bezpośrednie, jasne i bezwarunkowe. TWE
nie przewiduje pierwszeństwa tego prawa nad prawem krajowym, natomiast skutek bezpośredni przyznaje jedynie rozporządzeniom. Podniósł również, że zasady ogólne nie wynikają wprost z tekstu TWE, a jedynie zostały wyinterpretowane
przez ETS z "ducha" traktatu i celów Wspólnoty oraz, że los zasad prawa wspólnotowego zależy od zasad państwowych.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono: naruszenie prawa materialnego tj. art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (w zw. z art. 91 ust.3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji bezzasadną odmowę zastosowania w niniejszej sprawie z pominięciem sprzecznych z nim krajowych przepisów ustawy
z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz.257)
oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz.825) a tym samym wydanie decyzji sankcjonującej zakazaną w prawie wspólnotowym dyskryminacje podatkową, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie przepisów ustawy
o podatku akcyzowym oraz wskazanego wyżej rozporządzenia wykonawczego pomimo ich oczywistej sprzeczności z przepisem wyższego rzędu - art.90 TWE; art.122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 i art.210 § 4 Ordynacji podatkowej
i tym samym naruszenie zasady zupełności, przekroczenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego oraz zasady zaufania do organów podatkowych poprzez
nie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich kluczowych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy twierdzeń podnoszonych przez stronę skarżącą a w szczególności poprzez pominięcie przytoczonego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (zwanej dalej ETS). Podniesiono również, że ignorowanie
przez organ podatkowy w procesie stosowania prawa obowiązującego Rzeczpospolitą Polską prawa zawartego w Traktacie Ustanawiającym Wspólnotę Europejską narusza art. 120 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 Konstytucji RP.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Kwestią wyjściową dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest ustalenie zakresu, w jakim organy administracyjne w swej działalności orzeczniczej związane są prawem wspólnotowym, a w szczególności to, czy ewentualna sprzeczność prawa krajowego z prawem wspólnotowym pozwala organom administracyjnym
na bezpośrednie stosowanie prawa wspólnotowego.
W myśl art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.), z uwagi na postanowienia art. 91 Konstytucji RP integralną częścią polskiego porządku prawnego stał się również cały dorobek prawny Wspólnot tzw. acquis communautaire obejmujący prawo pierwotne
w tym podstawowe zasady prawne sformułowane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości z ducha Traktatu, oraz prawo pochodne tworzone przez organy Wspólnoty i stał się prawem obowiązującym na terytorium Polski. Zasada poszanowania acquis communautaire ma fundamentalne znaczenie dla jednolitości wspólnotowego porządku prawnego.
Jedną z podstawowych zasad wspólnotowego prawa pierwotnego jest również zasada pierwszeństwa, która znajduje zastosowanie w przypadku sprzeczności norm krajowych i wspólnotowych poprzez nałożenie obowiązku stosowania normy wspólnotowej z pominięciem normy krajowej. Prymat porządku wspólnotowego
nad wewnętrznymi porządkami prawnymi Europejski Trybunał Sprawiedliwości (dalej jako: ETS), proklamował w klasycznym już orzeczeniu z 1964 r. w sprawie Costa (6/64 Flaminio Costa v. Enel). Pogląd o nadrzędności prawa wspólnotowego
nad krajowym jest w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ugruntowany i systematycznie rozwijany.
Należy jednocześnie wskazać, iż zgodnie z powyższą zasadą, na każdym organie Państwa Członkowskiego, w tym również na organach administracyjnych
i podatkowych spoczywa obowiązek stosowania przepisu wspólnotowego
z pominięciem sprzecznego z nim przepisu krajowego. W tym aspekcie mamy
do czynienia z bezpośrednim stosowaniem przepisów wspólnotowych,
które w przypadku kolizji z przepisami krajowymi mają pierwszeństwo zastosowania. Organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego, jako elementu krajowego porządku prawnego.
W świetle powyższego należy, więc uznać, że orzekające w tej sprawie organy podatkowe, zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa
(art. 7 Konstytucji RP, art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa), miały obowiązek stosowania nie tylko przepisów prawa krajowego, ale również przepisów prawa wspólnotowego. W przypadku kolizji przepisów prawa wspólnotowego z przepisami krajowymi, zgodnie z omówionymi powyżej zasadami bezpośredniego skutku
i pierwszeństwa organy te powinny odmówić zastosowania przepisów krajowych
na rzecz mających bezpośrednie zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego. Naczelnik Urzędu Celnego wydając decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty
w podatku akcyzowym w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, jak i Dyrektor Izby Celnej utrzymując powyższą decyzję w mocy,
nie mogli pominąć przepisów wspólnotowych.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności
z prawem wspólnotowym, należy w pierwszym rzędzie wskazać, że Państwa Członkowskie, w tym Polska mogą regulować kwestie związane z opodatkowaniem podatkiem akcyzowym w taki sposób, aby nie naruszało to fundamentalnych swobód rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w szczególności swobodnego przepływu towarów. Swoboda przepływu towarów jest najważniejszą ze swobód składających się na Wspólny Rynek. Wyraża się ona w zapewnieniu nieograniczonej barierami celnymi, podatkowymi, prawnymi lub technicznymi swobody cyrkulacji towarów
na całym terytorium Wspólnoty Europejskiej. Realizowana jest przez nakazy
i zakazy, w tym m.in. zakaz stosowania ceł i opłat o podobnym skutku (zakaz barier taryfowych) i zakaz dyskryminacyjnego lub protekcjonistycznego stosowania podatków. Regulacje związane ze swobodą przepływu towarów zawierają
m.in. art. 25, art. 28 i art. 90 TWE.
Stosownie do art. 25 TWE, zakazane jest stosowanie ceł importowych
lub eksportowych w obrocie handlowym między państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej. Zakaz ten interpretowany jest szeroko i jest on zakazem bezwzględnym, w odróżnieniu od ograniczeń ilościowych i środków o skutku podobnym (art. 28 TWE), od których stosowania dopuszczalne są odstępstwa
(art. 30 TWE). Jeżeli więc Państwo nałoży opłatę z tytułu przekroczenia przez towar granicy w sposób sprzeczny z art. 25 TWE importer lub eksporter może odmówić jej uiszczenia, powołując się wprost na ten przepis. Zgodnie z orzecznictwem ETS, jakakolwiek opłata pieniężna, bez względu na jej przeznaczenie i sposób nałożenia, nałożona jednostronnie na towary z powodu przekroczenia granicy, niebędąca cłem w wąskim rozumieniu, stanowi opłatę o równoważnym skutku w rozumieniu art. 23
i art. 25 TWE (por. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej) pod redakcją Andrzeja Wróbla, Zakamycze 2002, s. 264-265).
Kwestionowane przez skarżącego przepisy ustawy o podatku akcyzowym opodatkowują wszystkie samochody osobowe, rejestrowane po raz pierwszy
na terytorium RP, bez względu na to, czy są one pochodzenia krajowego,
czy zagranicznego. Zaznaczyć należy, że powstanie obowiązku podatkowego,
w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, nie wiąże się z przekroczeniem granicy państwa członkowskiego, lecz z nabyciem prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel – art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy
o podatku akcyzowym. Jak wyjaśnił to Europejski Trybunał Sprawiedliwości
w wydanym na wniosek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyroku z 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05, podatek akcyzowy ustanowiony
w Polsce na podstawie cyt. ustawy o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem przez nie granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE.
W świetle powyższego, nie można, zatem mówić o sprzeczności obowiązujących
w tym zakresie przepisów krajowych w przedmiocie podatku akcyzowego z art. 25 TWE. W przywołanym orzeczeniu ETS stwierdził również, że art. 28 TWE
nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana
w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu
oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie można interpretować w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji przez pryzmat uregulowania zawartego w art. 90 TWE należy mieć na uwadze jego treść, zgodnie z którą żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Ponadto żadne państwo członkowskie nie nakłada na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty. Artykuł 90 TWE zawiera, zatem zakaz dyskryminacji lub protekcjonistycznego stosowania krajowego systemu podatkowego i ma charakter bezwzględny. Przepis ten wymaga jednakowego traktowania podobnych produktów krajowych i importowanych. Należy interpretować go szeroko, tak, by objął on wszystkie przepisy podatkowe, które pozostają w sprzeczności z zasadą równego traktowania produktów krajowych
i produktów importowanych (ETS 148/77 Hansen przeciwko Hauptzollamt Flensburg).
Oceniając zgodność przepisów prawa krajowego regulujących opodatkowanie podatkiem akcyzowym samochodów osobowych, niezarejestrowanych na terenie kraju z przytoczonym art. 90 TWE należy wskazać, iż w myśl postanowień art. 80
ust. 1 cyt. ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju. Jednocześnie w ustępie 3 art. 80 ustawy wskazuje się, że obowiązek podatkowy
w akcyzie od samochodów w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel,
nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie
z przepisami o ruchu drogowym. Stawka akcyzy, stosownie do treści art. 75 ust. 1 ustawy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane wynosi 65 % podstawy opodatkowania, z wyjątkiem stawki na energię elektryczną.
Korzystając z zawartego w ustawie upoważnienia Minister Finansów
w cyt. wyżej rozporządzeniu z 22 kwietnia 2004 r. obniżył i zróżnicował stawki podatku akcyzowego dla samochodów osobowych. Dla pojazdów rocznych
i dwuletnich stawki wynosiły 3,1% lub 13,6% podstawy opodatkowania w zależności od pojemności silnika – poz. 27 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Jednak
w przypadku sprzedaży samochodów osobowych na terytorium kraju
oraz sprowadzonych z innych krajów Wspólnoty po upływie dwóch lat kalendarzowych od daty produkcji, do obliczenia stawki zastosowanie miał wzór wskazany w § 7 ust. 2 tego rozporządzenia. Zastosowanie tego wzoru prowadzi
do podwyższenia realnej stawki podatku ponad poziom 3,1% lub 13,6% podstawy opodatkowania (w zależności od pojemności silnika). Jak trafnie zauważył to WSA
w Lublinie, tylko teoretycznie stawki podatkowe dla podobnych samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jako nowe i używane są jednakowe
w porównaniu do stawek dla nowych i używanych samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo (wyrok z 25 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 77/05,
opubl. "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2006, nr 5, poz. 94). Objęcie zakresem przedmiotowym ustawy wyłącznie samochodów niezarejestrowanych na terenie kraju spowodowało, że sprzedawane na terenie kraju używane samochody osobowe
nie podlegają opodatkowaniu akcyzą (gdyż wcześniej były zarejestrowane), sprowadzane zaś z państw członkowskich Unii obciążone są podatkiem akcyzowym, którego wysokość uzależniona jest od wieku pojazdu.
W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że powyższa konstrukcja podatku akcyzowego od samochodów osobowych narusza przepis art. 90 ust. 1 TWE, mówiący o zakazie dyskryminacji jakichkolwiek towarów w obrębie Wspólnoty Europejskiej. Wskazać w tym miejscu należy na wiążący niniejszy sąd krajowy, przytoczony wyżej wyrok ETS z 18 stycznia 2007 r., w sprawie C-313/05, w którym Trybunał stwierdził, że artykuł 90 akapit 1 TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami,
co prowadzi – chociażby tylko w niektórych przypadkach – do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej,
niż obciąża on podobne produkty krajowe. Podkreślić należy, iż wyroki Trybunału Sprawiedliwości wydane na podstawie art. 234 TWE mają moc quasi prawodawczą
i muszą być uwzględniane zarówno przez sądy jak i organy krajowe poszczególnych państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej.
W konkluzji należy stwierdzić, że art. 80 ust. 1 cyt. ustawy o podatku akcyzowym oraz przepis § 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów
z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego w zakresie,
w jakim kwota podatku nakładana na samochody osobowe starsze niż dwa lata, nabyte w innym Państwie Członkowskim, nie uwzględniają zasad wynikających
z art. 90 TWE. Zatem pomiędzy przepisami krajowymi i prawem wspólnotowym zachodzi sprzeczność, która winna być, zgodnie z zasadą pierwszeństwa
i bezpośredniego stosowania oraz normą kolizyjną wynikająca z treści art. 91 ust.3 Konstytucji RP rozstrzygnięta poprzez zastosowanie prawa wspólnotowego. Powyższe oznacza, że organy celne obu instancji wydając zaskarżone decyzje powinny uwzględnić z urzędu treść art. 90 akapit 1 TWE, czego, w niniejszej sprawie nie uczyniły. Pamiętać przy tym należy, że pierwszeństwo normy wspólnotowej
w przypadku kolizji z ustawami krajowymi nie powoduje unieważnienia prawa krajowego, ma tylko pierwszeństwo stosowania, a więc w przypadku sprzeczności (kolizji) norm prawa krajowego z normami prawa wspólnotowego organ stosujący prawo powinien pominąć normę prawa krajowego. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że organy rozpatrujące sprawę naruszyły prawo w związku z wadliwym zastosowaniem prawa krajowego sprzecznego z normami prawa wspólnotowego.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 maja 2005 r. (K 18/04, OTK -A 2005/5/49) badając zgodność z Konstytucją RP Traktatu o przystąpieniu RP do Unii Europejskiej orzekł, że dochowane zostały warunki przewidziane w art. 90 ust. 3 Konstytucji, do ratyfikacji Traktatu jako umowy międzynarodowej, w wyniku której nastąpiło przekazanie kompetencji organów władzy państwowej w niektórych sprawach Wspólnotom Europejskim i Unii Europejskiej. W świetle powyższego,
za nieuprawniony należy uznać wniosek Dyrektora Izby Celnej w B. o pierwszeństwie ustaw zwykłych wobec postanowień Traktatu WE. W tym kontekście za uzasadniony należało uznać podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art.91 Konstytucji RP. Pozycja umów międzynarodowych wymienionych w art.91 ust. 1 i art. 89 ust.1 Konstytucji RP została określona w ten sposób, że mają one pierwszeństwo przed ustawą. Zasada pierwszeństwa takich umów ma walor zasady konstytucyjnej podlegającej bezpośredniemu stosowaniu (patrz Kazimierz Działocha komentarz do art.91 Konstytucji RP w: Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Komentarz Tom I, Wydawnictwo Sejmowe Warszawa 1999). Przy czym wskazuje się, że umowy mają pierwszeństwo przed ustawą tylko, w sytuacji niezgodności przepisów ustawy z umowa międzynarodową (tu Traktatem Ustanawiającym Wspólnotę Europejską).
Ignorowanie przez organy w procesie stosowania zasad prawa wypracowanych przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (w tym zasad: pierwszeństwa i bezpośredniego skutku) i przepisów prawa wspólnotowego (art.90 ust.1 TWE), świadczy o naruszeniu zasady praworządności, o której mowa w art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa, będącej rozwinięciem postanowień art. 7 Konstytucji RP. Natomiast za nieuzasadnione Sąd uznał pozostałe zarzuty podniesione
w skardze w tym naruszenia: art.122, art.187 oraz art.191 ustawy Ordynacja podatkowa. Stan faktyczny sprawy nie był kwestionowany. Organ rozpatrujący sprawę naruszył prawo poprzez wadliwego zastosowanie prawa, a nie w związku
z błędnym czy też niewystarczającym ustaleniem stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana
z naruszeniem prawa materialnego, poprzez niezastosowanie w tej sprawie przepisu art. 90 ust. 1 TWE oraz z naruszeniem w/w przepisów Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. Powyższe uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią wynikający z art. 90 TWE zakaz obciążania podatkiem akcyzowym używanych samochodów osobowych pochodzących z innych państw członkowskich Unii Europejskiej bardziej, niż obciąża on podobne produkty krajowe. W tym celu należy porównać skutki obciążające podatkiem akcyzowym samochód nabyty przez skarżącego (65%) ze skutkami krajowego podatku obciążającego samochody używane znajdujące się już na rynku, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie o art. 200 w związku
z art.205 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło