I SA/Bk 575/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-01-18

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się brakiem stałego dochodu, brakiem oszczędności oraz posiadaniem jedynie niewielkiego udziału w lesie, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Brak środków finansowych uniemożliwia mu pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest warunkiem przyznania takiej pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący Sz. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji o rentę strukturalną. Wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która również nie pracuje, a ich miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 400 zł. Skarżący nie posiada żadnych źródeł dochodu, oszczędności ani wartościowych przedmiotów, poza niewielkim udziałem w lesie. Wskazał, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Sz. O. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sz. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 18) podając we wniosku, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Wnioskodawca aktualnie pozostaje bez jakichkolwiek źródeł utrzymania, albowiem uchylono decyzję o przyznaniu renty strukturalnej. Wnioskodawca ma ustanowioną wraz z żoną służebność korzystania z pokoju i kuchni o powierzchni ogólnej około [...] m2. Pozostała część domu stanowi własność syna (k. 43-53 akt administracyjnych - akt notarialny umowy darowizny). Poza tym wnioskodawca posiada jedynie [...] udziału w lesie o powierzchni [...] ha. Skarżący nie ma żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych (k.18-19). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 grudnia 2009 roku skarżący wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jedynie z żoną, która również nie otrzymuje żadnej emerytury i renty. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą około 400 zł. Wnioskodawca nie posiada samochodu osobowego (k. 23). W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Do wniosku Sz. O. dołączył rachunek za wodę i energię elektryczną (k. 24-25). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że aktualna sytuacja materialna Sz. O. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż w chwili obecnej wraz z żoną nie posiadają żadnego źródła dochodu i utrzymują się jedynie z ewentualnej pomocy rodziny. Wnioskodawca nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych, a w skład jego majątku wchodzi jedynie [...] udziału w lesie o powierzchni [...] ha. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu w połączeniu z brakiem oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż Sz. O. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, majątku ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby posłużyć do uzyskania dodatkowych środków finansowych. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawcę kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jego szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło