I SA/Bk 585/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-01-22
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawczyni, samotnie wychowującej dziecko, prowadzącej działalność gospodarczą z niskim dochodem i spłacającej kredyty oraz rozłożone na raty koszty sądowe, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawczyni, która samotnie wychowuje dziecko, prowadzi działalność gospodarczą generującą niski dochód, spłaca kredyty i rozłożone na raty koszty sądowe, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną. Jest samotną matką wychowującą 1,5-roczne dziecko, a jej jedynym źródłem dochodu jest działalność gospodarcza. Posiada zadłużenie z tytułu kredytów i rozłożone na raty koszty sądowe. Dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową, w tym wyciągi bankowe i rozliczenia dochodów.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od nieuiszczonych w terminie zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2006 roku p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
A. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k.13). Skarżąca podniosła,
iż obecnie nie posiada środków pieniężnych, którymi mogłaby opłacić kwotę wpisu sądowego. Samotnie wychowuje 1,5 roczną córkę. Wskazała, iż nie otrzymuje alimentów, a jedynym źródłem jej utrzymania pozostaje prowadzona działalność gospodarcza, z której średni miesięczny dochód wynosi około 1179,94 zł (k.14). Wnioskodawczyni posiada działkę o powierzchni [...] m2, obciążoną hipoteką ze względu na zaciągnięty kredyt i zajętą przez Urząd Skarbowy. Skarżąca również wskazała, iż poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności
i przedmiotów wartościowych (k. 13-14).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 grudnia 2008 roku A. S. wywiodła, iż prowadzi działalność gospodarczą polegającą na skupie złomu, a jej miesięczne wydatki na własne utrzymanie oraz utrzymanie córki wynoszą około 1000 zł. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, iż nie posiada samochodu osobowego. Przedstawiając swoje wydatki podkreśliła, iż w chwili obecnej spłaca trzy kredyty odpowiednio w kwotach: 104.960 zł, 3.463,95 zł i 2.245 zł. Raty tych kredytów zaś wynoszą odpowiednio: 600 zł plus odsetki według harmonogramu, 181,45 zł oraz 190,58 zł. Dodatkowo spłaca koszty sądowe w wysokości 14.420 zł, które ze względu na jej sytuację finansową zostały rozłożone na 36 rat. Skarżąca wskazała również, iż za ostatnie trzy miesiące z działalności gospodarczej księgi pokazują stratę, ale za jedenaście miesięcy 2008 roku osiągnęła dochód dający średnią miesięczną około 1.400 zł (k. 21).
Do akt sprawy A. S. dołączyła: postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]10.2008 roku, sygn. akt [...] o rozłożeniu należności sądowych na raty (k. 41), umowy kredytowe i harmonogram spłat kredytu (k. 25 – 33), wyciągi z rachunków bankowych (k. 34-40) oraz rozliczenie dochodu za wrzesień – listopad 2008 roku oraz styczeń - listopad 2008 roku (k. 23-24).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. S. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia i dołączonych do sprawy dokumentów wynika, że sytuacja materialna A. S. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni jest osobą samotnie wychowującą 1,5 roczną córkę. Jedynym jej źródłem utrzymania jest dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej (skupu złomu), średnio w wysokości około 1.379,25 zł (rozliczenie dochodu za styczeń - listopad 2008 roku – 15.171,81 zł na 11 miesięcy, k. 23). Wnioskodawczyni posiada jedynie działkę o powierzchni [...] m2, obciążoną hipoteką ze względu na zaciągnięty kredyt i zajętą przez Urząd Skarbowy. Poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, samochodów czy też innych przedmiotów wartościowych. Niski comiesięczny dochód wystarcza jej jednak jedynie na bieżące wydatki związane z utrzymanie siebie i córki. Ponadto wnioskodawczyni jest zobowiązania do uiszczania rat 3 kredytów (w sumie około 972 zł) (umowy kredytowe i harmonogram spłat kredytu, k. 25-33) oraz spłacania należności sądowych w wysokości 14.420 zł, które ze względu na jej sytuację finansową zostały rozłożone na 36 rat po około 400 zł (k. 41).
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącej, a także zestawienie jej stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności i majątku, który można spieniężyć pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło