I SA/Bk 585/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-12-17

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, gdy dysponuje znacznym majątkiem i środkami finansowymi, mimo podnoszonej trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca, który dysponuje znacznym majątkiem i środkami finansowymi, nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów, a dodatkowo zataił istotne fakty dotyczące swojej sytuacji majątkowej, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
E. S., rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody i zadłużenie, jednak z dokumentów sądowych wynikało, że posiada znaczne środki finansowe zdeponowane na depozycie sądowym oraz wartościowy majątek rolny i maszyny. W toku postępowania ujawniono, że skarżący zataił informacje o posiadanych środkach finansowych i majątku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne położone na bardzo słabych glebach. Pola uprawne są oddalone [...] km od zabudowań gospodarczych, co podnosi koszty produkcji rolnej. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z dnia [...] marca 2014 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, powyższe skutkuje tym, iż zachodzi konieczność wynajmowania pracowników do cięższych prac w gospodarstwie, co zwiększa koszty tej działalności. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. E. S. nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 473 zł miesięcznie, w [...] 2014 r. w całości zajęta przez Urząd Skarbowy. Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł, a także otrzymał kwotę 1.033 zł tytułem dopłat bezpośrednich. Aktualnie wobec skarżącego prowadzone jest siedem postepowań egzekucyjnych. E. S. ma zadłużenie na kwotę 15.000 zł (k. 18 - 20). W sprawie II SA/Bk 736/13 na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. ustalono, że uczestnik postępowania T. M. z tytułu zniesienia współwłasności spłacił skarżącemu kwotę 121.000,00 zł, która została złożona do depozytu sądowego, bo skarżący nie chciał podać numeru konta bankowego. Na kolejnej rozprawie w tej sprawie w dniu [...] sierpnia 2014 r. skarżący podał, że kwota ze spłaty znajduje się w depozycie sądowym i jest zajęta przez komornika (k. 22 - 23). Powyższe informacje zostały doprecyzowane przez Sąd Okręgowy w Ł., który w dniu [...] września 2014 r. przesłał odpisy postanowień: – Sądu Rejonowego w Z. [...] Zamiejscowy Wydział Cywilny w W. M. z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...] [...] [...] z którego wynika, że T. M. przyznano na własność nieruchomość rolną położoną we wsi Ż. W. złożoną z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha i zasądzono od niego na rzecz E. S. tytułem spłaty kwotę 121.779,25 zł płatną w dwóch ratach: I rata w wysokości 100.000,00 zł w terminie [...] miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, [...] rata w wysokości 21.779,25 zł w terminie [...] miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (pkt V i VI sentencji postanowienia) - k. 25-26; – Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] marca 2014 r., sygn. Akt [...] [...] [...],[...]i [...] oddalającego apelację od postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r. (k. 27 - 28); Jednocześnie poinformowano, że E. S. w dniu [...] lipca 2014 r. złożył skargę kasacyjną (k. 24). Natomiast z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w Z. [...] Zamiejscowego Wydziału Cywilnego w W. M. wynika, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] [...] [...] zezwolono T. M. na złożenie do depozytu sądowego kwoty zasądzonej tytułem spłaty. W dniu [...] kwietnia 2014 r. została wpłacona do depozytu kwota 100.000,00 zł a dniu [...] czerwca 2014 r. kwota 17.779.25 zł. Z kwoty będącej w depozycie sądowym komornik dokonał zajęcia w wysokości 1.421,26 zł - pisma z dnia [...] września 2014 r. i [...] września 2014 r. (k. 30-31). Ponadto w sprawie II SAB/Bk 50/13 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. złożył w sprawie II SAB/Bk 50/13 wniosek o cofnięcie przyznanego E. S, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2014 r., prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia tego wniosku wynika, że E. S. prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni około [...] ha, położone na terenie gminy K. i gminy C., składające się z gruntów o dobrej i bardzo dobrej jakości. Jest właścicielem kompletu maszyn rolniczych do upraw gleby, [...] ciągników, przyczep rolniczych, samochodu ciężarowego oraz [...] kombajnów: zbożowego, ziemniaczanego oraz do zbioru buraków cukrowych. Wartość maszyn jest bardzo znacząca. Oprócz dochodów z obsiewania zbożem posiadanych gruntów ornych, skarżący uzyskuje również dochody z hodowli bydła (kilkanaście sztuk) (k. 32). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Oceniając okoliczności powoływane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 08 grudnia 2014 r. (k. 18 - 20) należało je skonfrontować z informacjami uzyskanymi z Sądu Okręgowego w Ł., Sądu Rejonowego w Z. [...] Zamiejscowego Wydziału Cywilnego w W. M. a także z informacjami zawartymi we wniosku organu nadzoru budowlanego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że źródłem jego stałego miesięcznego utrzymania pozostaje renta w wysokości 473 zł. E. S. otrzymuje również czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz uzyskał jednorazowy dochód z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł i dopłat unijnych w wysokości 1.033 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. Aktualnie skarżący ma zaległości w płaceniu bieżących rachunków oraz toczą się w stosunku do niego postępowania egzekucyjne na kwotę 15.000 zł, co znacznie ogranicza produkcję rolną. W złożonym wniosku skarżący nie nadmienił, że w dniu [...] stycznia 2013 r. została zasądzona na jego rzecz tytułem spłaty kwota 121.779,25 zł i kwota ta znajduje się w depozycie sądowym. Fakt, że kwota ta znajduje się w depozycie sądowym, bowiem wnioskodawca nie chciał wskazać numeru konta bankowego, na które mają być wpłacone pieniądze przez zobowiązanego, w żaden sposób nie przeczy temu, że to skarżący nadal jest dysponentem tych środków. Świadczy to o tym, że ujawnione okoliczności faktyczne poddają w wątpliwość rzetelność oświadczenia skarżącego, z którego wynika, że ma niskie dochody i wysokie zadłużenie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący, albowiem zataił informację o uzyskanej spłacie. Nadto z wniosku organu nadzoru budowlanego wynika, że prowadzone przez skarżącego gospodarstwo prosperuje bardzo dobrze. Świadczy o tym fakt posiadania maszyn rolniczych wysokiej jakości oraz hodowla kilkunastu sztuk bydła. Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego przyczyniła się okoliczność, iż E. S. dysponuje znacznym majątkiem i znaczna kwotą środków finansowych. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Powyższe okoliczności pozwalają również na stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż oświadczenie to jest niewiarygodne, a skarżący zataił istotne fakty mogące mieć znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie może dysponować zasadzoną kwotą spłaty bo znajduje się ona w depozycie sądowym i jest zajęta przez komornika nie znajduje potwierdzenia w informacji uzyskanej z Sądu. Wynika z niej, że z kwoty będącej w depozycie sądowym komornik dokonał zajęcia jedynie w wysokości 1.421,26 zł (k. 31). Tym samym skarżący niewątpliwie dysponuje środkami, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło