I SA/Bk 586/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne położone na bardzo słabych glebach. Pola uprawne są oddalone [...] km od zabudowań gospodarczych, co podnosi koszty produkcji rolnej. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z dnia [...] marca 2014 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, powyższe skutkuje tym, iż zachodzi konieczność wynajmowania pracowników do cięższych prac w gospodarstwie, co zwiększa koszty tej działalności. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, w tym: [...] ha gruntów rolnych i [...] ha lasu, drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r., stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie, ciągnik rolniczy o wartości około 20.000 zł oraz [...] sztuk bydła (w tym [...] krowy). E. S. ma zgromadzone oszczędności w kwocie 200 zł na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 485 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł (rocznie) oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 900 zł (rocznie), a także otrzymał kwotę 3.601,45 zł tytułem dopłat unijnych do gruntów. Wykazane wydatki miesięczne to: energia elektryczna – 90 zł; woda – 40 zł; koszty leczenia, lekarstw i dojazdów do lekarzy 100 – 120 zł; koszty sądowe (wpisy, opłaty) 150 – 200 zł; zakup żywności, telefon – 500 zł; paliwo do ciągnika 150 – 200 zł. Aktualnie wobec skarżącego prowadzone jest sześć postepowań egzekucyjnych. E. S. wskazał również, iż z powodu suszy plony w roku bieżącym spadły o 60%, co skutkuje brakiem paszy dla bydła. Dodatkowo wnioskodawca w lutym br. przeszedł o. z. s., co zwiększyło wydatki na leczenie (k. 96 – 97). W sprawie II SA/Bk 736/13 na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. ustalono, że uczestnik postępowania T. M. z tytułu zniesienia współwłasności spłacił skarżącemu kwotę 121.000,00 zł, która została złożona do depozytu sądowego, bo skarżący nie chciał podać numeru konta bankowego. Na kolejnej rozprawie w tej sprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. skarżący podał, że kwota ze spłaty znajduje się w depozycie sądowym i jest zajęta przez komornika (k. 23 - 24). Powyższe informacje zostały doprecyzowane przez Sąd Okręgowy w Ł., który w dniu [...] września 2014 r. przesłał odpisy postanowień: – Sądu Rejonowego w Z. [...] Zamiejscowy Wydział Cywilny w W. M. z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...] [...] [...] z którego wynika, że T. M. przyznano na własność nieruchomość rolną położoną we wsi Ż. W. złożoną z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha i zasądzono od niego na rzecz E. S. tytułem spłaty kwotę 121.779,25 zł płatną w dwóch ratach: I rata w wysokości 100.000,00 zł w terminie [...] miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, II rata w wysokości 21.779,25 zł w terminie [...] miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (pkt V i VI sentencji postanowienia) - k. 26-27; – Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] [...] [...],[...] i [...] oddalającego apelację od postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r. (k. 28 - 29); Jednocześnie poinformowano, że E. S. w dniu [...] lipca 2014 r. złożył skargę kasacyjną (k. 25). Natomiast z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w Z. [...] Zamiejscowego Wydziału Cywilnego w W. M. wynika, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] [...] [...] zezwolono T. M. na złożenie do depozytu sądowego kwoty zasądzonej tytułem spłaty. W dniu [...] kwietnia 2014 r. została wpłacona do depozytu kwota 100.000,00 zł a dniu [...] czerwca 2014 r. kwota 17.779.25 zł. Z kwoty będącej w depozycie sądowym komornik dokonał zajęcia w wysokości 1.421,26 zł - pisma z dnia [...] września 2014 r. i [...] września 2014 r. (k. 31-32). Ponadto w sprawie II SAB/Bk 50/13 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. złożył w sprawie II SAB/Bk 50/13 wniosek o cofnięcie przyznanego E. S., postanowieniem referendarza sądowego z dnia 06 czerwca 2014 r., prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia tego wniosku wynika, że E. S. prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni około [...] ha, położone na terenie gminy K. i gminy C., składające się z gruntów o dobrej i bardzo dobrej jakości. Jest właścicielem kompletu maszyn rolniczych do upraw gleby, [...] ciągników, przyczep rolniczych, samochodu ciężarowego oraz trzech kombajnów: zbożowego, ziemniaczanego oraz do zbioru buraków cukrowych. Wartość maszyn jest bardzo znacząca. Oprócz dochodów z obsiewania zbożem posiadanych gruntów ornych, skarżący uzyskuje również dochody z hodowli bydła (kilkanaście sztuk) - k. 33. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Oceniając okoliczności powoływane przez skarżącego w rozpatrywanym wniosku o przyznanie prawa pomocy to należało je skonfrontować z informacjami uzyskanymi z Sądu Okręgowego w Ł., Sądu Rejonowego w Z. [...] Zamiejscowego Wydziału Cywilnego w W. M. a także z informacjami zawartymi we wniosku organu nadzoru budowlanego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że źródłem jego stałego miesięcznego utrzymania pozostaje renta w wysokości 485 zł. Wnioskodawca otrzymuje również czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł rocznie oraz uzyskał jednorazowy dochód z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 900 zł i dopłat unijnych w wysokości 3.601,45 zł. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy wynoszą 1.030 – 1.150 zł (energia elektryczna, woda, koszty leczenia, lekarstw i dojazdów do lekarzy, koszty sądowe, zakup żywności, telefon, paliwo do ciągnika). W skład majątku E. S. wchodzą: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha gruntów rolnych i [...] ha lasu) oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r., ciągnik rolniczy oraz [...] sztuk bydła (w tym [...] krowy). Aktualnie wobec skarżącego toczy się sześć postępowań egzekucyjnych. W złożonym wniosku wnioskodawca nie nadmienił, że w dniu [...] stycznia 2013 r. została zasądzona na jego rzecz tytułem spłaty kwota 121.779,25 zł i kwota ta znajduje się w depozycie sądowym. Fakt, że kwota ta znajduje się w depozycie sądowym, bowiem wnioskodawca nie chciał wskazać numeru konta bankowego, na które mają być wpłacone pieniądze przez zobowiązanego, w żaden sposób nie przeczy temu, że to skarżący nadal jest dysponentem tych środków. Świadczy to o tym, że ujawnione okoliczności faktyczne poddają w wątpliwość rzetelność oświadczenia skarżącego, z którego wynika, że ma niskie dochody i wysokie zadłużenie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący, albowiem zataił informację o uzyskanej spłacie. Nadto z wniosku organu nadzoru budowlanego wynika, że prowadzone przez skarżącego gospodarstwo prosperuje bardzo dobrze. Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej przyczyniła się okoliczność, iż E. S. dysponuje majątkiem oraz znaczną kwotą środków finansowych. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Powyższe okoliczności pozwalają również na stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż oświadczenie to jest niewiarygodne, a skarżący zataił istotne fakty mogące mieć znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie może dysponować zasadzoną kwotą spłaty bo znajduje się ona w depozycie sądowym i jest zajęta przez komornika nie znajduje potwierdzenia. W informacji uzyskanej z Sądu wynika bowiem, że z kwoty będącej w depozycie sądowym komornik dokonał zajęcia jedynie w wysokości 1.421,26 zł (k. 32). Przekazana zaś przez skarżącego w dniu [...] października 2015 r. informacja jakoby Sąd Najwyższy w dniu [...] października 2015 r. wydał orzeczenie w sprawie o sygn. akt [...] [...] [...], z którego miałoby wynikać, że w depozycie sądowym nie ma żadnych pieniędzy, nie została potwierdzona. Z pisma Sądu Najwyższego z dnia [...] listopada 2015 r. (załączonego do sprawy o sygn. akt II SA/BK 733/11) wynika bowiem jednoznacznie, że przedmiotem postanowienia wydanego w sprawie sygn. akt [...] [...] [...] z dnia [...] września 2015 r. było wyłącznie zawieszenie postępowania kasacyjnego w związku ze śmiercią jednej z uczestniczek oraz podjęcie tego postępowania z udziałem jej następczyni prawnej (k. 112). Tym samym skarżący niewątpliwie dysponuje środkami, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.