I SA/Bk 588/13

PostanowienieWSA w Białymstoku2013-12-18

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i cierpiący na chorobę psychiczną, który utrzymuje się z renty inwalidzkiej i sprzedaży mleka, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Niska wysokość dochodów, liczne zadłużenia, zły stan zdrowia oraz brak oszczędności uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący J.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego. Skarżący przedstawił szczegółowe informacje o swojej trudnej sytuacji finansowej, zdrowotnej i rodzinnej, w tym o stratach w gospodarstwie rolnym, chorobie psychicznej, niskich dochodach z renty i sprzedaży mleka, a także o licznych zadłużeniach.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wywiódł, iż nie odrobił jeszcze strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych w związku z i. odbytą w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r. W szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne m.in. zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, wypożyczenie unieruchomionych awarią maszyn. Dodatkowo organy władzy publicznej przenoszą na wnioskodawcę obowiązki ustawowe, które wiążą się z koniecznością ponoszenia kosztów. W konsekwencji skarżący zmuszony jest do zamrażania kapitału przeznaczonego np. na odrobienie strat spowodowanych i. Powstałych w ten sposób strat nie rekompensuje zwrot kosztów sądowych. J B wskazał również na niezacielenie krów na skutek i, które spowodowało, że zwierzęta te dają mało mleka oraz na utratę klientów na mleko. Gmina S zablokowała obrót nieruchomościami i z tego tytułu skarżący również nie może pozyskać żadnych środków. J B. podkreślił, iż jest osobą cierpiącą na nieuleczalną chorobę psychiczną. Dodatkowo, niezdolność do pracy ma charakter trwały, co w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową powoduje, że skarżący może pracować jedynie we własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko oraz skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. Skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 166,23 zł oraz sprzedaży mleka w wysokości 102,50 zł. Aktualnie, zatem uzyskuje dochód w łącznej kwocie 268,73 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m² (powierzchnia mieszkalna [...] m²) oraz [...] maszyn rolniczych mających średnio 20 lat (wartość szacunkowa około 74.500 zł). Razem ze skarżącym mieszka jego matka I. B., która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. J. B. wyszczególnił również nieuregulowane zobowiązania pieniężne w tym: Sąd Rejonowy w S. – 1.020 zł grzywna i postępowanie odwoławcze; Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w B. – 309,60 zł za przewiezienie na przymusowe leczenie; Gmina S. – 1.470 zł – z tytułu zobowiązania pieniężnego za 2008 rok; Sąd Okręgowy w B. – 3.600 zł koszty zastępstwa procesowego; Ponadto J. B. oświadczył, że za 2012 rok dochód szacunkowy z gospodarstwa rolnego wyniósł 26.284,36 zł, zaś dotacja z dopłat unijnych wyniosła 20.053,17 zł. W tym samym okresie wnioskodawca otrzymał rentę inwalidzką w kwocie 1.871,18 zł. Łącznie dochód skarżącego za 2012 rok wyniósł 48.208,71 zł. Koszt uzyskania dochodu wyniósł we wzmiankowanym okresie 38.432,21 zł, w tym: nasiona – 1.600 zł; nawozy – 3.361,38 zł; środki ochrony roślin – 1.019 zł; olej napędowy – 7.159,78 zł; energia elektryczna – 1.503,21 zł; koszty utrzymania (wyżywienie, ubranie, środki czystości) – 8.395 zł; podatek rolny – 1.356 zł; ubezpieczenie – 608 zł; OC ciągników i naczepy – 125 zł; opłata za dzierżawę gruntów od gminy – 57,68 zł; wynajem kombajnu – 2.573,53 zł; amortyzacja maszyn – 7.838,56 zł; telefon – 200 zł; woda – 115,07 zł; butla z gazem – 720 zł; wydatki ogólnogospodarcze – 1.200 zł; lekarstwa – 500 zł; opłaty za zajęcie pasa drogowego – 40 zł; opłata za wywóz śmieci – 60 zł. Końcowo wnioskodawca wskazał, iż z uzyskanych w zeszłym roku dopłat pokrył część wydatków na koszty sądowe i zwrot kosztów pełnomocników procesowych. W 2012 r. skarżący uiścił na rzecz Prokuratorii Generalnej 4.500 zł łącznie zaś (z tą kwotą) na poczet kosztów sądowych uiścił 7.048 zł. J. B. podkreślił, że brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych w sprawie niniejszej wynika, z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w B., w której został zwolniony powyżej 3.000 zł i posiadanym dużym zadłużeniem. Nadto skarżący nie otrzymał jeszcze dopłat pieniężnych do produkcji rolnej z powodu nie wykoszenia traw. Dodatkowo podniósł, że w bieżącym roku koszty sądowe pochłonęły łącznie kwotę 3.138 zł, a zwrot kosztów przeciwników procesowych 1.932 zł. Natomiast na poczet WSA w Białymstoku uiścił kwotę 400 zł (k.14-15). Do wniosku skarżący dołączył kserokopię postanowienia Burmistrza S. z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008 oraz upomnienia w przedmiocie zobowiązania pieniężnego (k. 16-17). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku J. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z otrzymywanej renty w łącznej wysokości 166,23 zł oraz dochodu ze sprzedaży mleka w kwocie 102,50 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha, las o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m², maszyny rolnicze – [...]sztuk oraz bydło. J. B. jest osobą schorowaną, cierpiącą na nieuleczalną chorobę psychiczną, niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej. Nadto skarżący aktualnie posiada liczne zadłużenie ze spraw sądowych i innych opłat. Powyższe okoliczności, a przede wszystkim wysokość osiąganego dochodu w połączeniu z ponoszonymi wydatkami, złym stanem zdrowia, brakiem zgromadzonych oszczędności oraz zadłużeniem pozwalają na stwierdzenie, że J. B. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło