I SA/Bk 589/09

WyrokWSA w Białymstoku2010-02-24

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Piotr Pietrasz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy towary takie jak ładowarka czołowa, koparka do ziemi, samochód ciężarowy, rozdrabniacz do drewna i ubijarka do ziemi mogą zostać zwolnione z należności celnych i podatku od towarów i usług w ramach procedury mienia przesiedlenia, jeśli nie były używane do celów gospodarstwa domowego w poprzednim miejscu zamieszkania osoby przesiedlającej się, a niektóre z nich stanowią "użytkowe środki transportu"?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy celne prawidłowo odmówiły zwolnienia z należności celnych i podatku od towarów i usług. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że towary te nie spełniały definicji mienia osobistego w rozumieniu przepisów wspólnotowych, w szczególności nie były używane do celów gospodarstwa domowego w poprzednim miejscu zamieszkania skarżącego, a niektóre z nich (ładowarka, koparka, samochód ciężarowy) podlegały wyłączeniu ze zwolnienia jako "użytkowe środki transportu". Zwolnienie z VAT jest możliwe tylko po zastosowaniu zwolnienia od cła, a przesłanki do tego ostatniego nie zostały spełnione.
Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. o odmowie zwolnienia z podatku od towarów i usług oraz określeniu należnych kwot tego podatku. Dotyczyło to towarów (ładowarka, koparka, ubijarka, rozdrabniacz, samochód ciężarowy z przyczepą) zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu w ramach mienia przesiedlenia. Organy celne uznały, że towary te nie spełniają warunków do zwolnienia, ponieważ nie służyły one do osobistego użytku skarżącego w poprzednim miejscu zamieszkania, a niektóre z nich (ładowarka, koparka, samochód ciężarowy) stanowią "użytkowe środki transportu" wyłączone ze zwolnienia, a inne (rozdrabniacz, ubijarka) nie mieszczą się w definicji mienia osobistego ani dobytku gospodarstwa domowego. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 oraz przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towarów oraz w związku z wnioskiem o zwolnienie tych towarów z należności przywozowych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] października 2009 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] sierpnia 2009 r. nr [...], w której odmówiono Panu K. G. (dalej również jako "Skarżący") zwolnienia z podatku od towarów i usług w stosunku do towarów w postaci: ładowarki czołowej marki Volvo, koparki do ziemi marki Volvo, ubijarki do ziemi, rozdrabniacza do drewna, samochodu ciężarowego marki Mitsubishi oraz skrzyni do wywrotki, zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego [...] z [...] września 2008 r. oraz określono należne kwoty podatku od towarów i usług od ww. towarów. Podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć stanowił w szczególności art. 81 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Organy ustaliły, że Skarżący w dniu [...] września 2008 r. zgłosił ww. towary do procedury dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego załączył m.in.: listę mienia przesiedlenia, dowód zakupu rozdrabniacza do drewna za kwotę 9750 USD, tytuł własności pojazdu marki Mitsubishi wydany 20 lutego 2008 r., dowód rejestracyjny w/w pojazdu z 22 stycznia 2008 r., dowód ubezpieczenia w/w pojazdu od 18 stycznia 2008 r. do 18 stycznia 2009 r., dokumenty dotyczące transportu zgłoszonego towaru. Przedmiotowe towary objęte zostały wnioskiem strony o zwolnienie z należności celnych oraz podatkowych. Odrębną decyzją z [...] sierpnia 2009 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił Panu K. G. udzielenia zwolnienia od cła ww. towarów oraz określił kwotę długu celnego od określonych w nim towarów. Dyrektor Izby Celnej rozpatrujący odwołanie strony w niniejszej sprawie wyjaśnił, że z przepisów art. 47 i 81 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) wynika, że zwolnienie od podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów możliwe jest jedynie po zastosowaniu zwolnienia od cła. W toku postępowania prowadzonego w sprawie zwolnienia od cła przedmiotowych towarów ustalono natomiast, że towar w postaci ładowarki Volvo MC110B oraz koparki do ziemi Volvo ECR38, będący pojazdem drogowym do celów specjalnych, innych niż transport jako taki, wypełnia definicję użytkowego pojazdu silnikowego, zgodnie z art. 112 ust. 2 lit. "a" rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 105 z 23 kwietnia 1983 r. ze zm.). Zgodnie zaś z brzmieniem art. 5 lit. "c" tego rozporządzenia, zwolnienia nie stosuje się do użytkowych środków transportu. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się z argumentami Skarżącego, iż powyższe towary należy traktować jako prywatne pojazdy silnikowe, bowiem co prawda nadają się one do transportu, ale nie były do niego przeznaczone. Odnośnie rozdrabniacza do drewna oraz ubijarki do ziemi, organ odwoławczy uznał, że nie mogą być one uznane za dobytek gospodarstwa domowego właściwy dla zwykłych potrzeb rodziny. Ponadto powyższy towar nie mieści się w definicji mienia osobistego. Z zebranego w sprawie materiału wynika w ocenie organu, iż rozdrabniacz do drewna jak i ubijarka do ziemi nie służyły do własnego użytku Skarżącego lub do zaspokojenia potrzeb jego gospodarstwa domowego. Towar ten nie spełnia również definicji przenośnego instrumentu lub sprzętu potrzebnego do wykonywania przez osobę zainteresowaną rzemiosła lub zawodu. Dyrektor Izby Celnej zauważył ponadto, że zgłoszone towary nie były wykorzystywane na potrzeby gospodarstwa domowego osoby przesiedlającej się, które znajdowało się pod adresem [...] N., gdzie koncentrowało się centrum życiowe zgłaszającego. Zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu towary były wykorzystywane do prac budowlanych przy budowie domu letniskowego w P. należącego do syna Skarżącego. Odnosząc się do wyjaśnień Skarżącego, iż wspólnie z synem P. G. prowadził gospodarstwo domowe, bowiem syn zameldowany był w domu należącym do niego i zajmował jedno z mieszkań piętro niżej przy [...] N. organ zauważył, że zamieszkiwanie w różnych mieszkaniach tego samego budynku, robienie zakupów, za które wspólnie się płaci oraz spędzanie wspólnie świąt, nie potwierdzają wspólnego zamieszkiwania ani utrzymywania się tych osób, a tym samym nie może być rozumiane jako prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto z faktu posiadania wspólnego rachunku bankowego nie wynika w sposób oczywisty, iż Pan K. G. oraz Pan P. G. pozostawali we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Celnej w B. Pan K. G. złożył do tut. Sądu skargę wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 1-5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. Ponadto w skardze sformułowano zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to art. 121 § 1, art. 122, art. 210 ustawy z 29 sierpnia 1998 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor podnosił, że przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 nie odwołują się bezpośrednio do ustawodawstwa krajowego w zakresie definiowania pojęć "miejsce zamieszkania", "użytkowy środek transportu" oraz "gospodarstwo domowe". Tym samym wykładnia pojęcia miejsce zamieszkania dokonana przez organ przez pryzmat prawa krajowego jest w pełni nieuprawniona oraz błędna. Szczególnie ze względu na fakt, iż prowadzi ona do ograniczenia interesu prawnego obywatela Unii Europejskiej. Zdaniem Skarżącego, najbardziej obiektywną i uwzględniającą wyważenie pomiędzy interesem publicznym a interesem indywidualnym byłaby wykładnia pojęcia "miejsce zamieszkania" jako miejsca znajdującego się w państwie trzecim, bez względu na określoną miejscowość lub adres, zaś stosunek własnościowy lub inny stosunek prawny do lokalu mieszkalnego czy domu nie ma znaczenia. Skarżący stwierdził, iż ETS w swej linii orzeczniczej przyjął rozszerzającą wykładnię pojęć "życie prywatne" i "mieszkanie". Tym samym drugi dom, który jest w pełni umeblowany, wyposażony i wykorzystywany, między innymi jako mieszkanie wakacyjne, może zostać uznany za "mieszkanie" w rozumieniu art. 8 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Ponadto użyte w rozporządzeniu Rady (EWG) Nr 918/83 pojęcie miejsca zamieszkania powinno być interpretowane zgodnie z celami, dla jakich ten akt został wydany. Skarżący zarzucił również, iż organ drugiej instancji dokonał nieuzasadnionego uproszczenia w rozumieniu pojęć zawartych w ww. rozporządzeniu Rady (EWG) 918/83 definiując użytkowy środek transportu w sposób rażąco niekorzystny dla strony. Podniósł, iż transport oznacza przewóz ludzi i ładunków różnymi środkami lokomocji. Natomiast przewóz oznacza z kolei przewiezienie albo przewożenie kogoś lub czegoś z jednego miejsca na drugie, transport osób lub rzeczy drogą lądową, wodną lub powietrzną. Bardzo trudno zatem przypisać ładowarce czołowej, koparce do ziemi, ubijarce do ziemi oraz rozdrabniaczowi do drewna funkcje transportowe pozwalające uznać je za użytkowy środek transportu. Co więcej w ocenie strony w pełni nieuprawniony pozostaje zabieg myślowy pozwalający na definiowanie pojęcia użytkowy środek transportu zawarte w art. 5 ww. rozporządzenia poprzez pojęcie "użytkowy pojazd silnikowy" zawarte dopiero w art. 112 ust. 2 lit. "a" rozporządzenia. W ocenie Skarżącego organ odwoławczy w sposób arbitralny i dowolny ustalił również, że rozdrabniacz do drewna oraz ubijarka do ziemi nie mieszczą się w definicji mienia osobistego. Powołując się na treść art. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Skarżący stwierdził, iż przykładowe wyliczenie składników mienia osobistego nie uprawnia organu do autorytatywnego przesądzania o potrzebach danego gospodarstwa domowego i ich kształcie. Z uwagi na stopień zaawansowania technologicznego oraz wysoki stopień zamożności współczesnych społeczeństw zachodnich potrzeby gospodarstwa domowego powinny być ujmowane możliwie szeroko adekwatnie do pluralizmu i wieloaspektowości dzisiejszej egzystencji w kulturze Zachodu. Na potwierdzenie powyższego powołany został wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z 17 marca 2005 r., sprawa C-170/03, w myśl którego możliwość skorzystania z rzeczonego zwolnienia celnego jest uzależniona co do zasady, od tego, czy ów składnik mienia osobistego pozostawał w posiadaniu osoby zainteresowanej i czy był przez nią użytkowany jako mienie osobisteprzez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której przestała ona na stałe zamieszkiwać w państwie pochodzenia. Ponadto, by odznaczać się cechami mienia osobistego, jego składnik winien być przeznaczony do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania osoby zainteresowanej. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 lit. "c" rozporządzenia pod pojęciem "mienie osobiste" rozumie się każde mienie przeznaczone na własny użytek osób zainteresowanych lub do zaspokojenia potrzeb ich gospodarstw domowych. Z przepisu tego wynika przede wszystkim, iż mienie osobiste nie może mieć takiego charakteru bądź ilości, która wskazywałaby, że jest przywożone w celach handlowych. Wobec braku wyraźnego przepisu w tym zakresie, użytek wyłącznie osobisty nie może w związku z tym stanowić kryterium niezbędnego do zaliczenia składnika mienia do kategorii mienia osobistego w rozumieniu rozporządzenia nr 918/83, bez względu na okoliczności. Zdaniem Skarżącego, podniesione w skardze argumenty dotyczące miejsca zamieszkania pozostają aktualne w stosunku do wykładni pojęcia "gospodarstwa domowego", które także należy poddać wykładni głównie celowościowej przez pryzmat motywów przyjętej regulacji rozporządzenia ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zwolnienie od podatku od towaru i usług importu rzeczy wchodzących w skład tzw. "mienia przesiedlenia" regulują przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy zwolnieniu od podatku podlega import rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej przesiedlającej się z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju na pobyt stały, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki: 1) rzeczy służyły do osobistego użytku tej osobie w miejscu poprzedniego pobytu poza terytorium Wspólnoty, z tym że towary nieprzeznaczone do konsumpcji musiały służyć do takiego użytku przez okres co najmniej 6 miesięcy przed dniem zakończenia pobytu poza terytorium Wspólnoty; 2) rzeczy będą używane na terytorium kraju do takiego samego celu, w jakim były używane poza terytorium Wspólnoty; 3) osoba fizyczna przebywała poza terytorium Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy poprzedzających zmianę miejsca pobytu; 4) rzeczy te przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu nie mogą zostać oddane jako zabezpieczenie, sprzedane, wynajęte, użyczone, wydzierżawione lub w inny sposób odstąpione odpłatnie lub nieodpłatnie bez wcześniejszego poinformowania o tym organu celnego. Jednocześnie z treści art. 81 ustawy wynika, że przedmiotowe zwolnienie stosuje się w przypadku zastosowania zwolnień od cła. Innymi słowy zwolnienie z podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów możliwe jest jedynie po zastosowaniu zwolnienia od cła. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że warunki pozwalające na zwolnienie towaru z należności celnych przywozowych mienia osobistego przywożonego na obszar celny Wspólnoty UE przez osoby fizyczne przesiedlające się z państw trzecich na obszar Wspólnoty zostały określone w art. 2-10 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. Podkreślić trzeba, że wspomniane zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres, co najmniej 12 miesięcy (art. 4). Ponadto zwolnienie dotyczy mienia osobistego, które pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nie przeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła oraz jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu stałego zamieszkania (art. 3). Zgodnie natomiast z art.5 rozporządzenia przedmiotowego zwolnienia nie stosuje się do: wyrobów alkoholowych; tytoniu lub wyrobów tytoniowych; użytkowych środków transportu; przedmiotów wykorzystywanych do wykonywania rzemiosła lub zawodu, innych niż przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania tych zadań. Z powyższych przepisów wynika, że przesłanki zastosowania analizowanego zwolnienia można podzielić na podmiotowe, czyli dotyczące osoby korzystającej ze zwolnienia, a także przedmiotowe, czyli dotyczące przywożonego mienia. W rozpatrywanej sprawie organy celne ustaliły w sposób niesporny, że Skarżący nabył status osoby przesiedlającej się w rozumieniu art. 4 rozporządzenia, poprzez zamieszkanie w Stanach Zjednoczonych nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy. Skarżący przebywał w USA od wiosny 1989 r. i zakończył swój pobyt tam w dniu 25 lipca 2008 r. przenosząc swoje stałe miejsce zamieszkania na obszar Polski od dnia 28 lipca 2008 r. Jako osoba przesiedlająca się na obszar Wspólnoty Skarżącemu przysługiwało prawo ubiegania się o zwolnienie z należności celnych (a także w konsekwencji z należności podatkowych) mienia osobistego, stosownie do art. 3 rozporządzenia. Organy celne zakwestionowały jednak możliwość zastosowania zwolnienia celnego przez Skarżącego w stosunku do towarów objętych zgłoszeniem celnym z dnia 19 września 2008 r. wskazując, iż nie zostały spełnione elementy przedmiotowe analizowanego zwolnienia. Jak wskazano wyżej zwolnione z należności celnych przewozowych jest mienie osobiste osób fizycznych przesiedlających się z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Zgodnie z art. 1 ust. 2 c-d rozporządzenia mieniem osobistym jest każde mienie przeznaczone na własny użytek osób zainteresowanych lub do zaspokojenia potrzeb ich gospodarstw domowych. Mienie osobiste tworzą w szczególności: - majątek ruchomy gospodarstwa domowego, pod którym to pojęciem należy rozumieć rzeczy osobiste, bieliznę pościelową, umeblowanie i wyposażenie przeznaczone na własny użytek danych osób lub do zaspokojenia potrzeb ich gospodarstwa domowego, - rowery i motocykle, prywatne pojazdy mechaniczne i przyczepy do nich, przyczepy campingowe, łodzie wycieczkowe i prywatne samoloty. Mienie osobiste stanowi również dobytek gospodarstwa domowego właściwy dla zwykłych potrzeb rodziny, zwierzęta domowe i zwierzęta wierzchowe, jak również przenośne instrumenty i sprzęt potrzebny do wykonywania przez osobę zainteresowaną rzemiosła lub zawodu. Mienie osobiste nie może mieć takiego charakteru bądź ilości, która wskazywałaby, że jest przewożone w celach handlowych. W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem organów obu instancji, że towary ujęte przez Skarżącego w przedmiotowym zgłoszeniu celnym nie stanowią majątku osobistego w rozumieniu ww. przepisów rozporządzenia. Organy celne trafnie nadto przyjęły, że towary w postaci ładowarki czołowej marki Volvo MC110B, koparki do ziemi marki Volvo ECR38 oraz samochodu ciężarowego Mitsubishi wraz ze skrzynią do tego samochodu podlegają wyłączeniu ze zwolnienia na podstawie art. 5 lit. c rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem - o czym już była mowa wcześniej - zwolnienia nie stosuje się do użytkowych środków transportu. Rozporządzenie nie zawiera przy tym definicji legalnej tego pojęcia, dlatego też rację mają organy wskazując, że posiłkować się w tej sytuacji trzeba definicją użytkowego pojazdu silnikowego, zawartą w art. 112 ust. 2 lit. a rozporządzenia. Stosownie do treści tego przepisu użytkowy pojazd silnikowy oznacza każdy silnikowy pojazd drogowy, który pod względem konstrukcji i wyposażenia jest przeznaczony i nadaje się do transportu odpłatnego lub nieodpłatnego więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę, towarów oraz każdy pojazd drogowy do specjalnych celów innych niż transport jako taki. W realiach niniejszej sprawy zadeklarowane w zgłoszeniu maszyny budowlane (ładowarka czołowa, koparka do ziemi) stanowią ww. pojazdy drogowe do specjalnych celów innych niż transport. Z kolei samochód ciężarowy marki Mitsubishi wraz ze skrzynią do tego samochodu mieści się w definicji użytkowego pojazdu silnikowego z art. 112 ust. 2 lit. a rozporządzenia, jako pojazd pod względem konstrukcji i wyposażenia przeznaczony do transportu odpłatnego lub nieodpłatnego towarów. Oznacza to, że – wbrew twierdzeniom Skarżącego - ma zastosowanie wyłączenie zwolnienia, o którym mowa w art. 5 lit. c rozporządzenia. Jeżeli chodzi o wnioskowane przez stronę zwolnienie z należności celnych rozdrabniacza do drewna oraz ubijarki do ziemi, słusznie organy uznały, że towary te nie mieszczą się w pojęciu mienia osobistego. Powyższych urządzeń nie sposób zakwalifikować do majątku ruchomego gospodarstwa domowego, pod którym to pojęciem należy rozumieć takie przedmioty jak rzeczy osobiste, bieliznę pościelową, umeblowanie i wyposażenie przeznaczone na własny użytek danych osób lub do zaspokojenia potrzeb ich gospodarstwa domowego. Nie mieszczą się one również w definicji przenośnego instrumentu i sprzętu potrzebnego do wykonywania przez osobę zainteresowaną rzemiosła lub zawodu. W rozpatrywanej sprawie organy celne zakwestionowały także okoliczność, iż zadeklarowane w zgłoszeniu celnym towary były - stosownie do art. 2 i 3 rozporządzenia - używane na potrzeby gospodarstwa domowego Skarżącego w jego poprzednim miejscu zamieszkania. W ocenie Sądu należało przychylić się do takiego twierdzenia organów obu instancji. Sąd podziela tu stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że przez "miejsce zamieszkania" należy rozumieć miejsce, które stanowi miejsce normalnego życia osoby przesiedlającej się, miejsce, w którym koncentrowały się jej sprawy życiowe. Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż sądy administracyjne interpretując pojecie "miejsce zamieszkania" na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych wskazywały, że przy wykładni przepisów dotyczących systemu wspólnotowych zwolnień celnych, jeśli chodzi o definicję "miejsca zamieszkania", należy w pierwszej kolejności, stosując wykładnię językową, brać pod uwagę równoważne mu znaczeniowo pojęcie "stałego zamieszkiwania" zawarte bezpośrednio w tych przepisach oraz pomocniczo, stosując wykładnię systemową zewnętrzną, definicję "miejsca zamieszkania" zawartą w prawie krajowym w art. 25 k.c. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 6 stycznia 2009 r., III SA/GI 1332/08). Według tego artykułu "miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu". Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż miejscem zamieszkania K. H. w USA było – [...], N], gdzie Skarżący z córką prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Kluczowe dla powyższych ustaleń są zeznania Skarżącego złożone w dniu 22 września 2008 r. Przesłuchiwany w charakterze strony Skarżący stwierdził, że towary objęte zgłoszeniem były wykorzystywane wyłącznie do prac budowlanych przy budowie domu letniskowego w Pensylwanii należącego do syna Skarżącego – P. G., który zamieszkiwał oddzielnie ze swoją rodziną. Wprawdzie Skarżący w toku postępowania administracyjnego zmienił swoje zeznania, wskazując w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż przywiezione towary służyły mu zarówno w zwykłym miejscu zamieszkania, jak i przy wznoszeniu należącego do syna domu letniskowego, jednakże podzielić tu trzeba ocenę organów, iż to właśnie zeznania Skarżącego z 22 września 2008 r., jako złożone na samym początku postępowania, są najbardziej miarodajne dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż zgłoszone towary nie były wykorzystywane ani na potrzeby gospodarstwa domowego Skarżącego, ani też nie były używane w jego poprzednim miejscu zamieszkania. Oceny tej nie może zmienić podnoszona w toku postępowania przez K. G. argumentacja, iż skoro P. G. był zameldowany w jego domu i zajmował jedno z położonych w nim mieszkań, kupował wspólnie ze Skarżącym określone dobra majątkowe oraz wspólnie opłacał z nim rachunki za energię elektryczną (co notabene nie znalazło potwierdzenia w rachunkach przedłożonych przez stronę), to miało w tym przypadku miejsce wspólne gospodarowanie. Zdaniem Sądu takie twierdzenia strony nie zasługują na akceptację, samo bowiem partycypowanie przez P. G. w kosztach niektórych zobowiązań finansowych ponoszonych przez Skarżącego nie uzasadnia jeszcze istnienia między nimi wspólnoty ekonomicznej, a więc prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Zdaniem Sądu niezasadne są też zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Trzeba przy tym podkreślić, że ciążący na organach obowiązek dotarcia do prawdy obiektywnej nie zwalnia strony postępowania z obowiązku dbania o swoje sprawy, poprzez przedstawianie organom dowodów potwierdzających jej twierdzenia. W tym zakresie zadaniem organu celnego jest pomoc w przeprowadzeniu zgłoszonych dowodów i wyjaśnienie powstających wątpliwości z udziałem strony. Aktywność strony ma szczególne znaczenie przy wykazywaniu istnienia podstaw do stosowania zwolnień celnych. Wnioski płynące z oceny tak przeprowadzonego postępowania oparte o zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) winny znaleźć w uzasadnieniu decyzji (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej). Zdaniem Sądu, przeprowadzone w tej sprawie postępowania spełnia te wymogi. Biorąc to wszystko pod uwagę, przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że organy pierwszej i drugiej instancji prawidłowo dokonały wykładni wskazanych wyżej przepisów materialnych i zasadnie przyjęły, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że w sprawie nie było podstaw do stosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, gdyż zwolnienie z tego podatku z tytułu importu towarów możliwe jest jedynie po zastosowaniu zwolnienia od cła, a przesłanki ku temu nie wystąpiły. Reasumując organy celne w sposób należyty i przy zachowaniu obowiązującej procedury ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo określiły zakres praw i obowiązków strony tego postępowania. Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów zawarte w zaskarżonych decyzjach nie daje podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego ww. rozstrzygnięć. Nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło