I SA/Bk 589/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i przekazania do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji sprawy odmowy wydania kserokopii akt spraw umorzenia zaległości z tytułu III i IV raty podatku rolnego należnego za rok 2008 oddala skargę. We wniosku z [...] sierpnia 2010 r. A. G. (dalej również jako skarżący) zwrócił się do Burmistrza G. o wydanie kserokopii akt sprawy dotyczących umorzenia zaległości z tytułu III i IV raty w podatku rolnym za 2008 r. Postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Burmistrz G. odmówił wydania kserokopii oświadczeń i protokołów z przesłuchań świadków powołując się na ochronę interesu publicznego. Pozostały materiał dowodowy został zaś stronie udostępniony. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o wydanie kserokopii całości akt ww. spraw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., postanowieniem z [...] września 2010 r. nr [...], uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zarzucił ograniczenie się przez Burmistrza G. do stwierdzenia, iż ograniczono dostęp do akt uznanych za ochronę interesu publicznego, nie wyjaśniając, co rozumie przez interes publiczny stojący na przeszkodzie udostępnienie wnioskowanych dokumentów. W ocenie Kolegium pozbawiona uzasadnienia odmowa jest tym bardziej niezrozumiała, że organ ten gotów był udostępnić całość akt sprawy przed wydaniem decyzji kończących postępowanie. W skardze złożonej do Sądu skarżący ponownie zażądał udostępnienia całości akt dotyczących umorzenia zaległości z tytułu III i IV raty w podatku rolnym za 2008 r. Zwrócił uwagę, że urzędnik z gminy nie chce ich wydać a Kolegium szybko odsyła akta z powrotem do gminy. Wskazał, że "nie obrabia" swojej gospodarki i jest "pod zastawem banku", a wszystko to jest opisane i przedstawione. W piśmie procesowym z 11 maja 2011 r. skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków osób, które otrzymały dopłaty z ARiMR w W. na okoliczność, że gmina wysyła niepotwierdzone dowody o dochodach. Podniósł, że na podstawie niepotwierdzonych i fałszywych dowodów nie umorzono żadnej raty podatku rolnego, doprowadzając do "tragedii". Dodał, że od lutego wstrzymany został zasiłek celowy. Powołał się też na swój stan zdrowia. Podczas rozprawy w dniu 11 maja 2011 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podniósł tytułem uzupełnienia skargi zarzut naruszenia art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazując, że organ odwoławczy miał kompetencje do rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, jako niezasadnej w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że przedmiotem sądowej kontroli nie może być inna sprawa administracyjna niż ta, w której wniesiono skargę. W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] września 2010 r. nr [...], którym organ odwoławczy uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, w przedmiocie odmowy wydania skarżącemu kserokopii akt sprawy dotyczących umorzenia zaległości z tytułu III i IV raty w podatku rolnym za 2008 r. Sąd nie może, zatem kontrolować legalności samej odmowy umorzenia zaległości, do czego w istocie zmierza skarżący, zarzucając m.in., że na podstawie fałszywych dowodów nie umorzono żadnej raty podatku rolnego. Jeszcze raz zaznaczyć trzeba, że w tej sprawie Sąd kontroluje legalność działania organów na skutek wniosku skarżącego o wydanie kserokopii akt sprawy. Dokonując tej kontroli Sąd nie stwierdził, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. naruszyło prawo. Analizując treść art. 178 § 1, 2 i 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm.), Sąd doszedł do wniosku, że organ prowadzący postępowanie podatkowe ma obowiązek zapewnienia stronie: wglądu w akta sprawy, sporządzania notatek, kopii lub odpisów z tych akt, uwierzytelniania na żądanie strony odpisów lub kopii akt sprawy, wydawania na żądanie strony z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów przysługuje również po zakończeniu postępowania. Ustawowe ograniczenia prawa strony do wglądu do akt sprawy znajdują się w treści art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów może nastąpić z uwagi na konieczność ochrony informacji niejawnych, a także konieczność ochrony interesu publicznego. Rozpatrując wniosek skarżącego o wydanie kserokopii akt sprawy organ pierwszej instancji powołał się na istnienie interesu publicznego w odmowie udostępnienia niektórych wnioskowanych dokumentów. Jak słusznie jednak zauważył organ odwoławczy, w postanowieniu tym nie sprecyzowano na czym miałaby polegać konieczność ochrony tego interesu, a powołano się jedynie ogólnikowo na jego istnienie. Ponadto organ pierwszej instancji w ogóle nie dążył do sprecyzowania czego konkretnie domaga się skarżący. Z regulacji art. 178 § 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej wynika, bowiem, że ustawodawca nie przewidział możliwości wydania stronie kserokopii akt sprawy, a tego właśnie domagał się skarżący we wniosku z [...] sierpnia 2010 r. Stronie można wydać jedynie uwierzytelnione odpisy dokumentów znajdujących się tamże, bądź uwierzytelnić sporządzone przez stronę odpisy lub kopie akt. Wszystkie te okoliczności doprowadziły Kolegium do prawidłowej konkluzji, że wydane przez Burmistrza G. postanowienie obarczone jest takim wadami, które nie pozwalają na pozostawienie go w obrocie prawnym. Dlatego też słusznie uchylono zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji, który uwzględniając zalecenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego jeszcze raz jest zobowiązany będzie rozpatrzyć wniosek skarżącego, po wcześniejszym sprecyzowaniu jego żądań i pouczeniu o obowiązku ponoszenia kosztów sporządzania odpisów lub kopii. Zdaniem Sądu, organ drugiej instancji nie miał możliwości, jak próbuje to wykazać pełnomocnik strony, rozpoznać sprawy i orzec o jej istocie. Rozstrzygnięcie w sprawie wymaga, bowiem uprzedniego przeprowadzenia postępowania w zakresie wskazanym w postanowieniu z [...] września 2010 r. Wydanie orzeczenia reformatoryjnego w tej sprawie wiązałoby się z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Notabene, pełnomocnik upatrywał w postępowaniu Kolegium naruszenia art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten nie miał jednak w sprawie zastosowania. Jego odpowiednikiem w postępowaniu podatkowym jest natomiast art. 233 Ordynacji podatkowej. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem tej regulacji. Z podanych przyczyn uznano, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.