I SA/Bk 594/07

WyrokWSA w Białymstoku2008-02-29

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Piotr Pietrasz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dowody uzyskane od administracji podatkowej Stanów Zjednoczonych Ameryki, na podstawie umowy o uniknięciu podwójnego opodatkowania, mogą być uznane za wiarygodne i zgodne z prawem, nawet jeśli sposób ich pozyskania nie jest w pełni zgodny z polskimi przepisami proceduralnymi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z umową o uniknięciu podwójnego opodatkowania, sposób pozyskiwania informacji przez państwo udzielające pomocy (USA) powinien być zgodny z jego własnym prawem i praktyką administracyjną, a nie z prawem państwa proszącego o informację (Polska). W związku z tym, zarzuty naruszenia polskich przepisów proceduralnych przez organ podatkowy były bezzasadne, a dowody uzyskane od amerykańskich organów fiskalnych mogły zostać dopuszczone.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnego prawa podatkowego, w tym błędną wykładnię umowy o uniknięciu podwójnego opodatkowania, w związku z dopuszczeniem jako dowód zeznań świadków złożonych przed amerykańskimi organami fiskalnymi. Organ odwoławczy uznał, że sposób pozyskania tych dowodów był zgodny z prawem USA i praktyką administracyjną tego państwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania decyzji w sprawie ustalenia wysokości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2004 r. oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznając, iż wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2004 r. Pani A. S. (dalej jako: skarżąca), wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] października 2007 r. Nr [...], uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] lipca 2007 r. Nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B., odnosząc się do podniesionego przez pełnomocnika skarżącej zarzutu rażącego naruszenia art. 23 ust. 1 umowy z 8 października 1974 r. zawartej między Rządem Polski Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów (Dz. U. z 1976 r., Nr 31, poz.178, dalej jako: "umowa dwustronna"), wskazał, że powyższy przepis nie wymaga, żeby zasady pozyskania informacji były zgodne z prawem i praktyką państwa "zainteresowanego" uzyskaniem informacji, a nie państwa "udzielającego" danej informacji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że przepisy prawa polskiego nie wiążą innych państw oraz, że pojęcie "umawiającego się Państwa", którym posługuje się przepis należy interpretować zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 3 umowy. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że nie ma wątpliwości, ze notatki służbowe z przesłuchania świadków A. B. i D. M., zostały pozyskane zgodnie z prawem i praktyką administracyjną Stanów Zjednoczonych Ameryki, w odniesieniu do jego własnych podatków dowody z USA i stanowią dowód w sprawie. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. pełnomocnik skarżącej złożył w terminie, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów procedury podatkowej tj.: art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa przejawiające się w tendencyjnym i bezkrytycznym przyjęciu za autentyczne i zgodne z zaistniałym stanem faktycznym "zeznań" świadków A. B. i D. M., złożonych przed amerykańskimi organami fiskalnymi, w sytuacji, gdy organ podatkowy dysponował oświadczeniami o odmiennej treści, podpisanymi własnoręcznie przez w/w osoby; art. 305a w związku z art. 190 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż na podstawie art. 305a i umowy dwustronnej nastąpiło wyłączenie ścisłego stosowania przepisów proceduralnych ustawy Ordynacja podatkowa dotyczących umożliwienia stronie brania udziału w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków. Pełnomocnik zarzucił także rażące naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 23 ust.1 umowy dwustronnej, przez błędną wykładnię normy prawnopodatkowej, polegającą na bezpodstawnym uznaniu, iż: przepis ten wyłącza ścisłe stosowanie przepisów proceduralnych ustawy Ordynacja podatkowa, w zakresie przeprowadzania dowodów z zeznań świadków i udziału strony postępowania w takich czynnościach. Odpowiadając na zarzuty Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej podnosząc, że całość zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że dowody uzyskane od administracji podatkowej Stanów Zjednoczonych Ameryki zostały przeprowadzone w sposób niezgodny z prawem, a ich treść jest niewiarygodna. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że na mocy umowy dwustronnej proceduralne przepisy polskie nie miały zastosowania w sprawie nie mogły, więc zostać naruszone, w tym zakresie podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy art. 23 umowy dwustronnej istnieje możliwość wymiany informacji, między umawiającymi się państwami tj. Rzeczypospolitą Polską i Stanami Zjednoczonymi Ameryki Północnej, w celu ustalenia faktów, do których mają być zastosowane normy umowy dwustronnej lub koniecznych dla własnego ustawodawstwa wewnętrznego w odniesieniu do podatków od dochodu w tym w także w celu zapobiegania nadużyciom w zakresie tych podatków. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 23 ust. 4 wspomnianej umowy dwustronnej "na wyraźnie określoną prośbę właściwych władz Umawiającego się Państwa właściwe władze drugiego Umawiającego się Państwa będą dostarczały informacji określonych w niniejszym artykule, sporządzonych w formie zeznań świadków złożonych pod przysięgą i kopii nie publikowanych oryginalnych dokumentów (włączając księgi, oświadczenia, raporty, rachunki lub pisma) w takim samym zakresie, w jakim takie zeznania lub dokumenty mogą być uzyskane zgodnie z prawem i praktyką administracyjną każdego umawiającego się Państwa w odniesieniu do jego własnych podatków". Odwołanie się w w/w przepisie do trybu pozyskiwania informacji podlegających wymianie (sporządzanych w formie zeznań i dokumentów), wskazuje, że tryb ich pozyskiwania powinien być zgodny z prawem i praktyką obowiązującego w państwie proszonym o informację w odniesieniu do jego własnych podatków. Przepis nie wymaga, więc by zasady pozyskania informacji były zgodne z prawem i praktyką państwa "zainteresowanego" uzyskaniem informacji (w omawianej sprawie Polski), a nie państwa "udzielającego" danej informacji (tu. Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej). Takie rozumienie wspomnianego przepisu jest zgodne z treścią Modelowej Konwencji OECD w sprawie Podatku od Dochodu i Majątku (dalej jako: "Konwencja Modelowa") i interpretacją normy regulującej procedurę "Wymiany informacji", zawartą w Komentarzu do niej, do których powinno się odwoływać przy stosowaniu i interpretacji postanowień dwustronnych umów podatkowych opartych na Konwencji Modelowej. W art. 26 ust. 2 Konwencji Modelowej, który reguluje wymianę informacji, zawarto ograniczenia głównej reguły wymiany informacji, korzystne dla państwa proszonego o informację, wyjaśniając, że Umawiające się Państwo nie jest zobowiązane wychodzić poza własne wewnętrzne ustawodawstwo i praktykę administracyjną przy udostępnianiu informacji drugiemu państwu. Powyższe oznacza, że państwo proszone zbiera informacje, o które prosi drugie państwo, w taki sposób, jaki stosowałoby gdyby chodziło o przestrzeganie jego własnych zasad opodatkowania (patrz komentarz do ust. 2 art. 26 Konwencji Modelowej OECD, Wydawnictwo KiK Konieczny i Kruszewski, Warszawa 2000 r., teza 14 i 16, s.273-274). Tym samym należało uznać, że właściwe władze Stanów Zjednoczonych przy pozyskiwaniu informacji, o które prosiły władze RP (w formie zeznań świadków) zobowiązane były do stosowania własnego wewnętrznego ustawodawstwa, a pozyskane informacje zobowiązane były udostępnić zgodnie z praktyką administracyjną stosowaną przy udostępnianiu informacji drugiemu państwu. Powyższe wskazuje, że podnoszone w skardze przepisy Ordynacji podatkowej nie miały zastosowania w sprawie, w więc nie mogły zostać naruszone. W świetle opisanego wyżej stanu faktycznego, nie znajdując podstaw do stwierdzenia podnoszonych w skardze naruszeń prawa, tym samym podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło