I SA/Bk 595/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-04-19

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu w ramach prawa pomocy przysługuje wynagrodzenie za czynności podjęte po śmierci strony, która uzyskała prawo pomocy, a przed zawieszeniem postępowania?
Ratio decidendi
Radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu nie przysługuje wynagrodzenie za czynności podjęte po śmierci strony, która uzyskała prawo pomocy, nawet jeśli zostały one podjęte przed formalnym zawieszeniem postępowania. Prawo pomocy wygasa ze śmiercią strony, a tym samym odpadają podstawy do przyznania wynagrodzenia za dalsze czynności.
Stan faktyczny
Radca prawny M. L., wyznaczony z urzędu w ramach prawa pomocy dla E. S. w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, złożył wniosek o przyznanie nieopłaconych kosztów zastępstwa procesowego. Wniosek obejmował czynności takie jak zapoznanie się z aktami, wykonanie fotokopii i analizę sprawy. W trakcie postępowania okazało się, że skarżący E. S. zmarł przed złożeniem wniosku o wynagrodzenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie nieopłaconych kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. L. o przyznanie nieopłaconych kosztów zastępstwa w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok p o s t a n a w i a - oddalić wniosek Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyznał E. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Stosownie do powyższego, Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. dnia [...] marca 2016 r. wyznaczyła do prowadzenia sprawy radcę prawnego M. L. (k. 296). Dnia [...] kwietnia br. (data prezentaty) radca prawny M. L. wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa, które to nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Pełnomocnik wskazał, że zapoznał się z aktami sprawy, wykonał fotokopie akt postepowania oraz dokonał analizy sprawy, a także podjął próbę kontaktu ze skarżącym (k. 300). Na wstępie należy podnieść, iż z dniem 01 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) i z tym dniem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) przestało obowiązywać. Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W związku z powyższym w sprawie niniejszej wniosek o wynagrodzenie należy rozpoznać na starych zasadach. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych..., który dotyczy stawek minimalnych należnych pełnomocnikowi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postępowaniu administracyjnym w II instancji wynagrodzenie może być przyznane za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. a), sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. b), za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) oraz w postępowaniu zażaleniowym (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. d). Katalog ten ma charakter zamknięty (postanowienie NSA z dnia 07 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1000/10, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). W sprawie niniejszej radca prawny M. L. zapoznał się z aktami sprawy ([...] marca 2016 r. k. 298), wykonał fotokopie akt postepowania, dokonał analizy sprawy, podjął również próbę kontaktu ze skarżącym. Niemniej jednak mając na uwadze w/w orzeczenia NSA należy podkreślić, że czynności te nie figurują w katalogu zawartym w § 14 ust. 2 pkt 2 omawianego rozporządzenia, co skutkuje brakiem podstaw prawnych do przyznania wynagrodzenia za czynności wykonane przez pełnomocnika w sprawie niniejszej. Pełnomocnik nie wykonał również innych czynności wymienionych w treści cytowanego przepisu za które istniałaby możliwość przyznania wynagrodzenia. Prowadzącemu postepowanie w zakresie przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu wiadomym jest, iż dnia [...] marca 2016 r. zmarł skarżący E. S. W niniejszej sprawie jest to istotna okoliczność, która również rzutuje na odmowę przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 43 p.p.s.a. w razie śmierci strony pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. W myśl ponadto art. 251 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała. W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a - d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... i § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa..., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło