I SA/Bk 595/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-12-02

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, który posiada znaczny majątek, dochody z dzierżawy, dopłaty unijne oraz zasądzoną kwotę spłaty znajdującą się w depozycie sądowym, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu radca prawny do sporządzenia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy odmawia się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej, ponieważ posiada on majątek, znaczną kwotę środków finansowych w depozycie sądowym oraz inne dochody, które pozwalają mu na poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
E. S., rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wskazał na trudną sytuację finansową, niskie dochody i znaczne wydatki. Sąd, analizując jego sytuację, uwzględnił informacje o posiadanych przez niego nieruchomościach rolnych, maszynach rolniczych, inwentarzu żywym, dochodach z dzierżawy, dopłatach unijnych oraz zasądzonej kwocie spłaty znajdującej się w depozycie sądowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na [...] rok p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne położone na bardzo słabych glebach. Pola uprawne są oddalone [...] km od zabudowań gospodarczych, co podnosi koszty produkcji rolnej. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z [...] 2014 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, w tym: [...] ha gruntów rolnych i [...] ha lasu, drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r., stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie, ciągnik rolniczy o wartości około 20.000 zł oraz [...] sztuk bydła (w tym [...] krowy). E. S. ma zgromadzone oszczędności w kwocie 200 zł na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 485 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł (rocznie) oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 900 zł (rocznie), a także otrzymał kwotę 3.601,48 zł tytułem dopłat unijnych do gruntów. Wykazane wydatki miesięczne to: energia elektryczna – 90 zł; woda – 40 zł; koszty leczenia, lekarstw i dojazdów do lekarzy 100 – 120 zł; koszty sądowe (wpisy, opłaty) 150 – 200 zł; zakup żywności, telefon – 500 zł; paliwo do ciągnika 150 – 200 zł. Aktualnie wobec skarżącego prowadzone jest [...] postepowań egzekucyjnych. E. S. wskazał również, iż z powodu suszy plony w roku bieżącym spadły o [...], co skutkuje brakiem paszy dla bydła. Dodatkowo wnioskodawca w [...] br. przeszedł o. z. s., co zwiększyło wydatki na leczenie (k. 250 - 251). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 03 listopada 2015 r. (k. 253), wnioskodawca nadesłał: rachunek za energię elektryczną (k. 256); postanowienie o przekazaniu sprawy z dnia [...] marca 2015 r. (k. 257); decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. o przyznaniu płatności ONW (k. 258); powiadomienie o wpisie do rejestru dłużników (k. 259); fakturę za paliwo (k. 260); zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] września 2014 r. (k. 261); wezwanie z dnia [...] grudnia 2013 r. do zapłaty kwoty 1.424,35 zł (k. 262). Dodatkowo skarżący oświadczył, że aktualnym dysponentem depozytu sądowego w kwocie 121.000 zł jest T. M. (k. 255). W sprawie sygn. akt II SA/Bk 736/13 na rozprawie w dniu [...] lipca 2014 r. ustalono, że uczestnik postępowania T. M. z tytułu zniesienia współwłasności spłacił skarżącemu kwotę 121.000,00 zł, która została złożona do depozytu sądowego, bo skarżący nie chciał podać numeru konta bankowego. Na kolejnej rozprawie w tej sprawie w dniu [...] sierpnia 2014 r. skarżący podał, że kwota ze spłaty znajduje się w depozycie sądowym i jest zajęta przez komornika. Powyższe informacje zostały doprecyzowane przez Sąd Okręgowy w Ł., który w dniu [...] września 2014 r. (k. 187) przesłał odpisy postanowień: – Sądu Rejonowego w Z. [...] Zamiejscowy Wydział Cywilny w W. M. z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...] [...] [...] z którego wynika, że T. M. przyznano na własność nieruchomość rolną położoną we wsi Ż. W. złożoną z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha i zasądzono od niego na rzecz E. S. tytułem spłaty kwotę 121.779,25 zł płatną w dwóch ratach: I rata w wysokości 100.000,00 zł w terminie [...] miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, II rata w wysokości 21.779,25 zł w terminie [...] miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (pkt V i VI sentencji postanowienia) - k. 188; – Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] [...] [...], [...] i [...] oddalającego apelację od postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r. (k. 189); Jednocześnie poinformowano, że E. S. w dniu [...] lipca 2014 r. złożył skargę kasacyjną (k. 187). Natomiast z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w Z. wynika, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] [...] [...] zezwolono T. M. na złożenie do depozytu sądowego kwoty zasądzonej tytułem spłaty. W dniu [...] kwietnia 2014 r. została wpłacona do depozytu kwota 100.000,00 zł a w dniu [...] czerwca 2014 r. kwota 17.779.25 zł. Z kwoty będącej w depozycie sądowym komornik dokonał zajęcia w wysokości 1.421,26 zł - pisma z dnia [...] września 2014 r. i [...] września 2014 r. (k. 191 i k. 193). Ponadto w sprawie II SAB/Bk 50/13 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. złożył wniosek o cofnięcie przyznanego E. S. prawa pomocy. Z uzasadnienia tego wniosku wynika, że E. S. prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni około [...] ha, położone na terenie gminy K. i gminy C., składające się z gruntów o dobrej i bardzo dobrej jakości. Jest właścicielem kompletu maszyn rolniczych do upraw gleby, trzech ciągników, przyczep rolniczych, samochodu ciężarowego, [...] kombajnów: zbożowego, ziemniaczanego oraz do zbioru buraków cukrowych. Wartość maszyn jest bardzo znacząca. Oprócz dochodów z obsiewania zbożem posiadanych gruntów ornych, skarżący uzyskuje również dochody z hodowli bydła ([...] sztuk) - k. 192. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Oceniając okoliczności powoływane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy należało je skonfrontować z informacjami uzyskanymi z Sądu Okręgowego w Ł., Sądu Rejonowego w Z. [...] Zamiejscowego Wydziału Cywilnego w W. M. a także z informacjami zawartymi we wniosku organu nadzoru budowlanego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że źródłem jego stałego miesięcznego utrzymania pozostaje renta w wysokości 485 zł. Wnioskodawca otrzymuje również czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł rocznie oraz uzyskał jednorazowy dochód z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 900 zł i dopłat unijnych w wysokości 3.601,48 zł. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy wynoszą 1.030 – 1.150 zł (energia elektryczna, woda, koszty leczenia, lekarstw i dojazdów do lekarzy, koszty sądowe, zakup żywności, telefon, paliwo do ciągnika). W skład majątku E. S. wchodzą: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha gruntów rolnych i [...] ha lasu) oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r., ciągnik rolniczy oraz [...] sztuk bydła (w tym [...] krowy). Aktualnie wobec skarżącego toczy się [...] postępowań egzekucyjnych. E. S. wykazał zadłużenie w wysokości 9.693,83 zł – dokumenty z okresu [...] 2013 r. – [...] 2015 r. (k. 257, k. 259, k. 261 – 262). W dniu [...] stycznia 2013 r. została zasądzona na rzecz skarżącego tytułem spłaty kwota 121.779,25 zł i kwota ta znajduje się w depozycie sądowym, bowiem wnioskodawca nie chciał wskazać numeru konta bankowego, na które mają być wpłacone pieniądze przez zobowiązanego. Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej przyczyniła się okoliczność, iż E. S. dysponuje majątkiem oraz znaczną kwotą środków finansowych. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie może dysponować zasadzoną kwotą spłaty bo znajduje się ona w depozycie sądowym i jest zajęta przez komornika nie znajduje potwierdzenia. W informacji uzyskanej z Sądu wynika bowiem, że z kwoty będącej w depozycie sądowym komornik dokonał zajęcia jedynie w wysokości 1.421,26 zł (k. 193). Nie znajduje również potwierdzenia twierdzenie E. S,, że aktualnie dysponentem kwoty depozytu sądowego jest T. M. Z oświadczenia skarżącego wynika bowiem, iż Sąd Najwyższy w dniu [...] października 2015 r. wydał orzeczenie w sprawie o sygn. akt [...] [...] [...], z którego miałoby wynikać, że w depozycie sądowym nie ma żadnych pieniędzy (k. 252 i k. 255). Z pisma Sądu Najwyższego z dnia [...] listopada 2015 r. (załączonego do sprawy o sygn. akt II SA/BK 733/11) wynika bowiem jednoznacznie, że przedmiotem postanowienia wydanego w sprawie sygn. akt [...] [...] [...] z dnia [...] września 2015 r. było wyłącznie zawieszenie postępowania kasacyjnego w związku ze śmiercią jednej z uczestniczek oraz podjęcie tego postępowania z udziałem jej następczyni prawnej (k. 265). Tym samym skarżący niewątpliwie dysponuje środkami, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło