I SA/Bk 603/20

WyrokWSA w Białymstoku2020-09-30

Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Justyna Siemieniako, Dariusz Marian Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wiaty na wózki sklepowe stanowią obiekty małej architektury wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budowle, czy też należy je kwalifikować jako budowle podlegające opodatkowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwalifikacja wiat na wózki sklepowe jako obiektów małej architektury lub budowli wymaga dokładnej oceny ich cech konstrukcyjnych oraz wielkości, której organy podatkowe nie dokonały. Brak ustalenia bezwzględnych wymiarów i oceny otoczenia uniemożliwia prawidłową kwalifikację prawną tych obiektów, co narusza przepisy postępowania podatkowego. W związku z tym decyzje organów zostały uchylone i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania z zaleceniem dokonania właściwej kwalifikacji.
Stan faktyczny
Spółka T. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2012-2016, wskazując na błędne opodatkowanie powierzchni użytkowej Marketu oraz niewielkich obiektów takich jak wiaty na wózki sklepowe, które uznała za obiekty małej architektury. Prezydent Miasta ustalił zobowiązanie podatkowe za 2014 rok, częściowo uwzględniając nadpłatę, ale odmówił stwierdzenia nadpłaty w odniesieniu do spornych obiektów. SKO utrzymało decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. WSA uchylił decyzję organów w zakresie kwalifikacji wiat na wózki sklepowe i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. i zasądził od SKO na rzecz Spółki kwotę 1 000 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant referent stażysta Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz T. Sp. z o.o. w K. kwotę 1 000 zł (słownie jeden tysiąc złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego. T. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: "Spółka") złożyła 22 grudnia 2016 r. wniosek do Prezydenta Miasta S. (dalej jako "Prezydent") o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2012-2016, dołączając korekty deklaracji za powyższe lata. W uzasadnieniu przyczyn złożenia korekt deklaracji Spółka wskazała, że wcześniejsza weryfikacja prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od nieruchomości wykazała, że w latach 2012-2016 zawyżyła powierzchnię użytkową Marketu oraz opłacała, na zasadach właściwych dla budowli, podatek od nieruchomości od następujących obiektów: wiat na wózki sklepowe, zasiek na wózki sklepowe, wiaty autobusowej, stróżówki, oznakowania parkingu, wyjaśniając równocześnie, iż obiekty te są niewielkich rozmiarów i zmontowane są z prefabrykowanych elementów niezwiązanych trwale z gruntem. W ocenie Spółki, obiekty te należy uznać za obiekty małej architektury, które nie mogą stanowić budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Prezydent w decyzji z [...] marca 2017 r., nr [...] określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok na 483.744 zł, stwierdził nadpłatę w kwocie 452 zł i odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości w kwocie 174.254 zł. Organ uznał, że Spółka nieprawidłowo skorygowała podstawę opodatkowania budynku Marketu o powierzchnię parkingu będącego najniższą kondygnacją centrum handlowego. W jego ocenie, przedmiotowy parking stanowi część niższej kondygnacji obiektu, zawiera miejsca postojowe oraz dojazdy do tych miejsc i stanowi budynek wraz z Centrum Handlowo – Usługowym, dzieląc jego status prawny. Ustalono, parking jest wykonany w dwóch poziomach. Garaż, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, z ze zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.o.l.", jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, w związku z tym spełnia wszystkie przesłanki ustawowo określonej definicji budynku. W przypadku naziemnego parkingu organ uznał, że brak części ścian na kondygnacji parkingowej, ani też jego przeznaczenie faktyczne (dla parkujących samochodów, czy też dla komunikacji pieszych) nie zmienia faktu, że kondygnacja ta wchodzi w skład budynku. W konsekwencji Prezydent uznał, że parking (garaż) stanowi - jako najniższa kondygnacja - część budynku, a jego powierzchnia użytkowa powinna zostać zaliczona do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości i należy ją opodatkować stawką dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Prezydent podzielił stanowisko Spółki, że zasieki na wózki sklepowe, poziome i pionowe oznakowanie parkingu nie stanowią przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ponieważ nie są budowlami w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Natomiast co do pozostałych przedmiotów, tj. wiat na wózki sklepowe, wiaty autobusowej i wiaty przestankowej poza terenem T. oraz stróżówki Prezydent uznał, że podlegają one opodatkowaniu jako budowle. Organ wskazał, że w protokole oględzin z 7 lutego 2017 r. wskazano, że wiaty na wózki sklepowe posiadają metalową konstrukcję i zadaszenie wykonane z pleksi oraz są przytwierdzone do nawierzchni za kostki betonowej za pomocą kołków montażowych. Z kolei wiata autobusowa została zdemontowana i nie było możliwe dokonanie jej oględzin, zaś istnienia wiaty przestankowej nie stwierdzono podczas oględzin. W przypadku stróżówki będącej własnością Spółki w 2014 r. stwierdzono, że została ona sprzedana i organ nie był w stanie ustalić, w jaki sposób obiekt ten był posadowiony na gruncie, czy był z nim trwale związany i wobec braku szczegółowego opisu i dokumentacji fotograficznej organ uznał, że w sprawie nie udowodniono, że nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO") decyzją z [...] lipca 2017 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy w całości podzielił argumentację przyjętą przez organ pierwszej instancji, przyjmując m.in., że wiaty na wózki sklepowe, wiata autobusowa, wiata przestankowa poza terenem T. i stróżówka podlegają opodatkowaniu jako budowle. Odnośnie wiat na wózki sklepowe wskazał na protokół oględzin i stwierdził, że ponieważ wiata nie posiada fundamentów, nie można jej uznać za budynek, a zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wiaty nie uważa się za obiekt małej architektury. W skardze wniesionej do Sądu Spółka zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 1a ust. 1 pkt 5 w zw. z art 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że otwarta część bryły budynku (nieograniczona ścianami ze wszystkich stron) posiada powierzchnię użytkową w rozumieniu ustawy, która powinna zostać uwzględniona w podstawie opodatkowania budynków oraz przyjęcie jako podstawy opodatkowania powierzchni ustalonej na podstawie norm innych niż zawarte w ustawie; - art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez błędne uznanie, że niewielkie obiekty stanowiące, zdaniem Spółki, obiekty małej architektury podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowle; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 200 oraz art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., dalej: "o.p."), poprzez brak wyznaczenia Spółce terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym; - art. 122, art. 187 § 1, art. 180 § 1, art. 191 oraz art. 127 Ordynacji podatkowej, poprzez niezebranie całego materiału dowodowego oraz poprzez błędną ocenę dowodów przedstawionych w sprawie prowadzącą do bezpodstawnego odrzucenia dowodów dołączonych przez Spółkę i w konsekwencji naruszenie zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym oraz zasady dwuinstancyjności; - art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 oraz art. 121 § 1 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez brak pełnego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego i naruszenie tym samym zasady przekonywania w postępowaniu podatkowym oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 28 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 1223/17, oddalił skargę Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r. Odnosząc się do zarzutu skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ podatkowy nie zawiadamiając Spółki o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym uchybił przepisom postępowania podatkowego, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, ze względu na fakt, iż Spółka brała czynny udział w postępowaniu oraz organ podatkowy nie zgromadził żadnych innych dowodów w sprawie. Odnosząc się do spornej kwestii opodatkowania parkingu Sąd wskazał, że nie jest on wyodrębniony prawnie, nie stanowi przedmiotu odrębnej własności, jest częścią obiektu Centrum Handlowo-Usługowego. Udzielone pozwolenie na użytkowanie Centrum obejmuje budynek handlowo-usługowy o powierzchni 18.404,14 m2, przy czym część handlowa i parkingowa stanowi całość konstrukcyjną i techniczno-użytkową jako jeden budynek. Poza tym, parking nie stanowi odrębnego obiektu budowlanego, nie posiada odrębnych fundamentów, dachu i ścian, jest częścią niższej kondygnacji obiektu i znajduje się w obrysie budynku. Ponadto w protokole oględzin z dnia 7 lutego 2017 r. dokładnie opisane zostało umiejscowienie parkingu (którego granice wyznaczają słupy stanowiące podpory wyższej kondygnacji, również z żaluzjami blaszanymi, ściany, mury oporowe), nad którym znajduje się wyższa kondygnacja oparta na siatce słupów powiązanych z gruntem fundamentami. Część budynku stanowiąca parking jest funkcjonalnie i technicznie związana z budynkiem, w szczególności z tą częścią, która jest nad nim. W przypadku naziemnego parkingu, brak części ścian na kondygnacji parkingowej nie zmienia faktu, że jest to budynek, gdyż znajduje się w całości w bryle budynku i jest wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi, które nie muszą być litymi ścianami. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ustalenie podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości jest możliwe, jeśli istniejące przegrody - przy uwzględnieniu wszystkich kondygnacji - zakreślają granice obiektu. Stwierdził, że pojęcia przegrody budowlanej, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., nie można zawężać do ściany w tradycyjnym rozumieniu tego słowa, ale należy objąć tą kategorią również takie elementy struktury budynku, jak np. filary, słupy czy kolumny, które w sensie konstrukcyjnym mogą pełnić tę samą funkcję co ściana, i które strukturalnie wydzielają budynek lub jego część z przestrzeni. Wobec powyższego Sąd uznał zarzuty Spółki dotyczące naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. za niezasadne. ` Odnośnie wiat na wózki sklepowe oraz wiaty autobusowej Sąd przyjął, że podlegają one opodatkowaniu jako budowle stawką 2% od ich wartości wskazując, że wiata autobusowa została zdemontowana i organ podatkowy nie stwierdził jej istnienia podczas oględzin, zaś wiaty na wózki sklepowe posiadają metalową konstrukcję i zadaszenie wykonane z pleksi, są one przytwierdzone do nawierzchni z kostki betonowej za pomocą kołków montażowych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, ponieważ wiata nie posiada fundamentów, nie można jej uznać za budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z zm.) wiaty nie uważa się za obiekt małej architektury. Sąd podzielił więc stanowisko organu, że wiata mieści się w definicji budowli i o ile będzie związana z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Spółka złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 marca 2020 r., sygn. akt II FSK 1043/18 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Przyczyną uchylenia wyroku było przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku nie dokonał wystarczającej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czy wiaty na wózki sklepowe stanowią budowlę czy też obiekt małej architektury. Odnośnie wiaty autobusowej oraz stróżówki Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w dacie złożenia przez Skarżącą korekty deklaracji obiekty te już nie istniały, a zatem organ podatkowy nie mógł przeprowadzić postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia czy stanowiły one budowle, czy też obiekty małej architektury. W związku z powyższym NSA stwierdził, że skoro Spółka sama kwalifikowała je jako budowle i objęła opodatkowaniem, to przy braku możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu w powyższym zakresie korektę Spółki w tym zakresie uznać należy za nieskuteczną. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie podzielił też zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego oraz materialnego dotyczących braku możliwości ustalenia powierzchni użytkowej, a w konsekwencji podstawy opodatkowania parkingu, który umiejscowiony jest w obrysie budynku Centrum Handlowo-Usługowego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił natomiast stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skoro sporny w sprawie garaż stanowi jedną z kondygnacji galerii handlowej, która jest kwalifikowana jako budynek, to stanowi on część tego budynku. Zatem podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia użytkowa galerii handlowej włącznie z garażem (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Zdaniem NSA garaż nie może być wykluczony z opodatkowania z tej przyczyny, że występują w nim przerwy w ciągłości zabudowy ścian. Galeria handlowa, w której jedną z kondygnacji stanowi sporny garaż jest budynkiem, więc zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., podstawą opodatkowania dla tego budynku jest jego powierzchnia użytkowa. W warunkach rozpoznanej sprawy istniały przegrody budowalne wydzielające garaż z przestrzeni, zatem wbrew twierdzeniom Spółki, możliwe było zmierzenie jego powierzchni użytkowej w sposób wskazany w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., a w konsekwencji możliwe było ustalenie podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Mając na uwadze treść art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. W orzecznictwie wskazuje się, że przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (zob. wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 291/10, wszystkie orzeczenia powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej kolejności należy podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował stanowisko WSA w Białymstoku co do kwestii dotyczącej uznania spornego w sprawie garażu (podziemnego i naziemnego) stanowiącego część tego budynku za jedną z kondygnacji galerii handlowej, która jest kwalifikowana jako budynek, i przyjęcia za podstawę opodatkowania powierzchni użytkowej galerii handlowej włącznie z garażem. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił też stanowisko WSA w Białymstoku co do opodatkowania wiaty autobusowej oraz stróżówki przyjmując, że podlegają one opodatkowaniu jak budowle. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził też naruszenia art. 200 o.p. ani przepisów prawa procesowego i materialnego w związku z zarzucanym przez pełnomocnika Spółki brakiem możliwości ustalenia powierzchni użytkowej, a w konsekwencji podstawy opodatkowania parkingu umiejscowionego w obrysie budynku Centrum Handlowo – Usługowego. Uchylając wskazany wyrok Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast brak dokonania przez Sąd pierwszej instancji oceny zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie wiat na wózki sklepowe i przyjęcie a priori, że wiaty nie są obiektem małej architektury, lecz budowlą. Odnosząc się do tej kwestii należy zauważyć, że w toku postępowania spółka wskazywała, że przedmiotowe obiekty są niewielkich rozmiarów, lekkiej ażurowej konstrukcji pozwalającej na przenoszenie ich w razie potrzeby w inne miejsce. Wiaty na wózki nie zostały wykonane w procesie budowlanym, zmontowano je z prefabrykowanych elementów, nie były trwale związane z gruntem oraz stanowią lekkie konstrukcje o niewielkiej powierzchni i wysokości kilku metrów (ok. 3), co powoduje, że powinny być zaliczone do obiektów małej architektury, o których mowa w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego i nie mogą być przedmiotem opodatkowania jako budowle w myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Spółka zwracała też uwagę, że wiaty na wózki pełnią funkcję utrzymania porządku, gdyż dzięki nim wózki sklepowe są przechowywane w wyznaczonych do tego miejscach i nie są pozostawiane przez klientów sklepu w dowolnym punkcie, co przyczynia się do zachowania porządku i estetyki nieruchomości. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. stanowi jednoznacznie, że budowlą jest taki obiekt budowlany, który nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, obiekty małej architektury to niewielkie obiekty. Przepis ten przykładowo wskazuje obiekty małej architektury, takie jak: obiekty kultu religijnego (np. kapliczki), posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, obiekty użytkowe - ale służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku. Zatem podstawową cechą prawnie relewantną, choć niezdefiniowaną, jest ich wielkość. Definicja z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego nie wymienia w sposób wyczerpujący wszystkich rodzajów takich obiektów, stąd do obiektów małej architektury można zaliczyć także inne obiekty niż wymienione w treści przepisu. Muszą to być jednak obiekty nie dość, że niewielkie, to jeszcze rodzajowo podobne do tych, które zostały wymienione w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 2077/16). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w niniejszej sprawie z 11 marca 2020 r., odnosząc się do kwalifikacji prawnobudowlanej wiaty na wózki, stwierdził, że przedmioty te, z uwagi na cechy konstrukcyjne - brak fundamentów, przegród budowlanych wydzielających je z przestrzeni, nie mogą zostać uznane za budynki, lecz za wiaty, stanowiące obiekty budowlane. Zauważył przy tym, że w orzecznictwie przyjmuje się, że wiaty mogą być kwalifikowane jako budowle, ale także jako obiekty małej architektury, np. wiata śmietnikowa. NSA powołał wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1626/14, w którym stwierdzono, że o tym, czy wiata jest budowlą, czy też obiektem małej architektury, decyduje przede wszystkim jej wielkość oraz sposób konstrukcji. W wyroku tym podkreślono, że kwalifikacja obiektu jako obiektu małej architektury powinna przebiegać z jednoczesnym uwzględnieniem ogólnego kryterium "niewielkości" oraz przede wszystkim w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego w sprawie oraz otoczenia, w jakim znajduje się obiekt. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 marca 2020 r. podkreślił, że kryterium decydującym o kwalifikacji danego obiektu jako obiektu małej architektury nie jest sposób mocowania do podłoża, a jest nim wielkość obiektu. Jak wynika z orzecznictwa, stwierdzenie, że dany obiekt jest "niewielki" wymaga nie tylko określenia jego bezwzględnych wymiarów (wysokości, szerokości, długości), ale także odniesienia wielkości tego obiektu do jego usytuowania w konkretnej przestrzeni. Istotne może okazać się także zwrócenie uwagi na rodzaj przyjętej konstrukcji, np. konstrukcja ciężka, betonowa, czy lekka, ażurowa. Nieprecyzyjna definicja "obiektu małej architektury" powoduje, że należy ją interpretować indywidualnie do danego stanu faktycznego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2008 r., sygn. II SA/Łd 209/08, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. II SA/Bk 213/06). Uwzględniając wytyczne płynące z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2020 r., jak też z przywołanego orzecznictwa Sąd stwierdził, że poczynione w sprawie ustalenia organów skarbowych są niewystarczające do tego, by dokonać kwalifikacji wiat na wózki pod kątem tego, czy mogą one zostać uznane za obiekty małej architektury. Z decyzji organów wynika, że Spółka wykazywała do opodatkowania cztery wiaty na wózki sklepowe. W protokole oględzin, które miały miejsce [...] lutego 2017 r., na fotografii nr 11 widnieje jedna z wiat na wózki. Z kolei w części opisowej zawarto informację, że na terenie Centrum Handlowego znajdują się poza budynkiem cztery wiaty na wózki sklepowe, posiadają one metalową konstrukcję i zadaszenie wykonane z pleksi, są przytwierdzone do nawierzchni z kostki betonowej za pomocą kołków montażowych. W protokole tym wskazano również, że wysokość każdej z wiat wynosi ok. 3 m. Sąd stwierdza, że ani z protokołu oględzin, ani z wydanych w sprawie decyzji nie wynika jednak to, jakie są bezwzględne wymiary każdej z czterech wiat tj. ich wysokość, szerokość i długość. Brak ten uniemożliwia pełną ocenę, czy sporne wiaty spełniają kryterium "niewielkości", a w konsekwencji, czy dany obiekt może zostać potraktowany jako obiekt małej architektury. Organy obu instancji uznając, że obiekty te nie są obiektem małej architektury, pominęły zarówno kwestię bezwzględnych wymiarów wiat, jak też nie rozważyły czy otoczenie, w jakim się one znajdują oraz sposób wykonania pozwalają uznać je za obiekt małej architektury. Podsumowując należy stwierdzić, że do kwalifikacji danego obiektu budowlanego konieczna jest dokładna ocena cech konstrukcyjnych obiektów, ale też wielkości, natomiast w decyzjach organów podatkowych brak jest odniesień do rozmiaru wiat na wózki sklepowe, tj. czynników kluczowych do kwalifikacji tych obiektów na gruncie Prawo budowlane i u.p.o.l. Brak dokładnego ustalenia okoliczności sprawy w powyższym zakresie narusza, zdaniem Sądu, art. 122 w zw. z art. 180 § 1 i art. 187 oraz art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p. Rozpoznając ponownie sprawę organ dokona kwalifikacji wiat na wózki przy uwzględnieniu wytycznych płynących z niniejszego wyroku i oceni, czy obiekty te są obiektem małej architektury, czy też należy je kwalifikować jako budowle. W związku z tym, że Sąd pierwszej instancji w wyroku z 28 grudnia 2017 r. nie odniósł się też do kwestii opodatkowania wiaty przestankowej poza terenem T. Sąd orzekając w sprawie ponownie stwierdza, że podziela stanowisko organu, że podlega ona opodatkowaniu jak budowla. Przyjąć należy, że skoro w trakcie oględzin organ nie stwierdził tej wiaty, to zasadnym było przyjęcie jako zasady jej opodatkowania w taki sposób, jak Spółka deklarowała, tj. jako budowli. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej: "P.p.s.a.") orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 206 p.p.s.a. Sąd uznał, że zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w części uzasadnia to, że do sądu wniesiono kilka skarg o analogicznej treści w tożsamych rodzajowo sprawach, a uwzględnione zarzuty dotyczyły stanowiących niewielką część wartości sporu wiat na wózki sklepowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło