I SA/Bk 604/14

WyrokWSA w Białymstoku2015-02-11

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu niezgodności zadeklarowanej powierzchni działek rolnych ze stanem faktycznym stwierdzonym podczas kontroli, a także czy naruszono zasady postępowania administracyjnego poprzez brak powiadomienia rolnika o terminie kontroli?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa krajowego i wspólnotowego. Kontrola wykazała niezgodność zadeklarowanej powierzchni działek rolnych ze stanem faktycznym, co skutkowało odmową przyznania płatności zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 65/2011. Ponadto, sąd stwierdził, że przepisy nie nakładają na organy obowiązku powiadamiania rolników o terminie kontroli, a zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego nie znalazły potwierdzenia.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono niezgodności dotyczące powierzchni działek rolnych, w tym zakwalifikowanie jednej z działek jako nieużytek i błędne pomiary innych. Organy administracji odmówiły przyznania płatności w pełnej wysokości, powołując się na przepisy prawa krajowego i wspólnotowego. Rolnik wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności brak powiadomienia o kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 oddala skargę Pan J. Z. (dalej powoływany także jako: "Skarżący"), złożył w dniu [...] maja 2013 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w którym zadeklarował pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 7,33 ha oraz wnioskował o zwrot kosztów transakcyjnych. W dniu [...] stycznia 2014 r. w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu. Skarżący wniósł do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. zastrzeżenia do raportu z przeprowadzonej kontroli na miejscu kwestionując zakwalifikowanie działki rolnej A do nieużytku oraz pomiary działek rolnych B, C, D, E, G, H i łączny pomiar działek rolnych F, M, J, K. W odpowiedzi na powyższe zarzuty Kierownik Biura Kontroli na Miejscu P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. w całości podtrzymał wyniki kontroli zawarte w zaskarżonym raporcie, wskazując że działka rolna A położona jest na podmokłym terenie przylegającym bezpośrednio do rzeki, w całości porośnięta trzciną bez śladów koszenia, zaś pozostałe działki wymienione w zastrzeżeniu mierzone były po widocznych granicach upraw, których część porośnięta była trawą, a część zaorana, natomiast zalegająca cienka warstwa śniegu nie ograniczała możliwości prawidłowego określenia ich przebiegu. W zakresie działek oznaczonych jako F, M, J i K wyjaśnił, że łączny ich pomiar nie ma żadnego wpływu na weryfikację sumy deklarowanych na ww. działkach powierzchni. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. orzekł o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013, tj. za zwrot kosztów transakcyjnych w wysokości 2.000,00 zł, a za wariant 5.1 odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej. W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie kontroli ustalono przekroczenie maksymalnego obszaru kwalifikowanego na działkach o nr [...], [...], [...] i [...]. Powierzchnia działki oznaczonej symbolem A, w wyniku przeprowadzonej kontroli wynosiła 0,02 ha, a zatem nie spełniała ona wymogu minimalnej powierzchni 0,10 ha, a zatem nie mogła być uwzględniona przy naliczaniu płatności rolnośrodowiskowej. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, kwestionując ustalenia zawarte w raporcie z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2014 r. Pokreślił, że nie jest prawdą jakoby działka A była położona na podmokłym terenie, przylegającym bezpośrednio do rzeki, by była w całości porośnięta trzciną i nie nosiła śladów koszenia. Pomiędzy działką A, a rzeką C. H. znajduje się pas nieużytków (porośnięty olszyną), który nie stanowi powierzchni działki A. Sporna działka, z uwagi na położenie (na terenie podmokłym, częściowo na skarpie) była wykaszana ręcznie, z powodu niemożności wjazdu ciągnika rolniczego. Ponadto wskazał na dokonanie błędnego pomiaru działek B, C, D, E, G i H, oraz łącznego pomiaru działek F, M, J i K, gdyż kontrolujący, zapewne z uwagi na pokrywę śnieżną, ponownie błędnie przyjęli ich granice. Decyzją z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytaczając przepisy regulujące przyznawanie płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego wskazał, że w jego ocenie, organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że zadeklarowana przez Skarżącego powierzchnia działek rolnych wynosiła 7,33 ha, zaś powierzchnia stwierdzona 5,57 ha. Biorąc pod uwagę zawyżenie powierzchni o 1,76 ha, co stanowi 31,60 % powierzchni stwierdzonej w wariancie 5.1, organ I instancji prawidłowo zastosował art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. odmawiając przyznania pomocy. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że wyniki kontroli administracyjnej przeprowadzonej przez Kierownika Biura Powiatowego w pełni pokrywają się z wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej [...] stycznia 2014 r. Mimo, że organ I instancji na działce A wskazał powierzchnię 0,02 ha, a kontrola na miejscu stwierdziła powierzchnię 0,00 (działka nieużytkowana rolniczo), nie miało to wpływu na wynik sprawy. Przy przyjęciu powierzchni działki A 0,02 ha, nie spełniała ona bowiem wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej – 0,1 ha wymaganej do uzyskania płatności – art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2012 r., poz. 86). Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów Skarżącego, który twierdzi, że na działce rolnej A jest prowadzona działalność rolnicza poprzez koszenie ręczne, organ stwierdził, że powyższe argumenty nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Stan faktyczny zachodzący na ww. działce ewidencyjnej w dniu [...] stycznia 2014 r. został udokumentowany przez inspektorów terenowych na fotografiach nr 1, 5, 6. Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza ww. zdjęć oraz szkicu przedstawiającego kierunek i miejsce, z którego zostały wykonane pozwala stwierdzić, iż zadeklarowany we wniosku i załączniku graficznym obszar działki rolnej A w całości jest porośnięty zwartą roślinnością w postaci trzciny pospolitej. Omawiany obszar działki rolnej A został również udokumentowany na zdjęciach nr 11 i 19 wykonanych rok wcześniej, tj. w dniu [...] stycznia 2013 r. podczas weryfikacji w terenie powierzchni PEG wyznaczonej dla działki ewidencyjnej nr [...]. Należy zauważyć, że stan faktyczny na gruncie udokumentowany na zdjęciach wykonanych w 2014 roku jest niezmieniony w stosunku do zdjęć wykonanych w roku 2013, na wszystkich zdjęciach widoczne są zwarte trzcinowiska. Organ wskazał również, że wbrew zarzutom odwołania, inspektorzy terenowi przeprowadzając w dniu [...]stycznia 2014 r. czynności kontrolne poruszali się w granicach działki A, zaś zebrany materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że inspektorzy terenowi dokonali kontroli właściwego obszaru określonego przez Stronę na załączniku graficznym jako działka rolna A. W odniesieniu do pozostałych działek rolnych, w przypadku, których powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu w dniu [...] stycznia 2014 r. miała wpływ na pomniejszenie płatności, tj. działki: B, C, D, J, M, organ odwoławczy stwierdził, że ślad pomiaru działek rolnych B, C i D dokonany przez inspektorów terenowych w znacznej mierze pokrywa się ze szkicem granic ww. działek rolnych sporządzonych przez Skarżącego na załączniku graficznym. Ze szkicu kontrolowanych działek można odczytać, że część obszaru oznaczonego przez Skarżącego na załączniku graficznym jako działka rolna D od strony zachodniej została włączona do pomiaru działki rolnej B. Natomiast część obszaru oznaczonego przez stronę na załączniku graficznym jako działka rolna B od strony południowo wschodniej została włączona do pomiaru działki rolnej C. Dokonanie takiego pomiaru jest uzasadnione w świetle granic między charakterystycznymi obszarami użytkowania, jak łąki, grunty orne, co wyraźnie zostało uwidocznione na zgromadzonej podczas kontroli na miejscu dokumentacji fotograficznej, jak również jest doskonale widoczne na ortofotomapach sporządzonych na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu [...] sierpnia 2013 r. Organ podkreślił przy tym, że istotne różnice między powierzchnią stwierdzoną w raporcie, a powierzchnią deklarowaną we wniosku nie wynikają z dokonania wyłączeń obszarów nieużytkowanych, lecz są wynikiem dokładnych pomiarów obszarów określonych przez stronę na załącznikach graficznych przedstawiających przybliżone granice poszczególnych działek rolnych z jednoczesnym uwzględnieniem sposobu zagospodarowania istniejącym na działce ewidencyjnej nr [...] w dniu kontroli na miejscu. W zakresie działek F, M, J i K, organ odwoławczy wskazał, że uwidoczniony na zdjęciach z kontroli na miejscu, a także ortofotomapie sporządzonej na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu [...] sierpnia 2013 r. jednolity charakter tego obszaru stanowiący użytek zielony, w pełni uzasadniał dokonanie łącznego pomiaru tych działek, tym bardziej, że na gruncie, jak wynika z ww. dokumentów, nie istnieją charakterystyczne granice poszczególnych pól użytkowania pozwalające na dokonanie oddzielnego pomiaru omawianych działek rolnych. Organ odwoławczy podkreślił, że podczas kontroli została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Analiza protokołu z czynności kontrolnych wykazała że nie doszło do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Sama kontrola oraz protokół z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Działki rolne są lokalizowane przez inspektorów w terenie za pomocą map i GPS-u, a pomiary dokonywane są za pomocą GPS-u. Raport z kontroli na miejscu ma wartość dowodową bowiem stanowi obiektywne odzwierciedlenie sytuacji istniejącej na kontrolowanych działkach rolnych, poprzez zatwierdzony system kontroli, lokalizowania działek oraz zdjęcia obrazujące w sposób obiektywny sytuację w terenie. Organ stwierdził, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r., ponieważ złożony wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy za zadeklarowanie nieprawidłowych danych. Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając obrazę art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie mu udziału w czynności weryfikacji w terenie powierzchni należących do niego nieruchomości oraz naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia ponownej kontroli powierzchni działek z jego udziałem. W uzasadnieniu skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie, wskazał że organy obu instancji złamały podstawowe zasady postępowania administracyjnego, niezawiadamiając go o terminie przeprowadzenia kontroli, a tym samym uniemożliwiając udział w czynności, która miała istotne znaczenie przy ustaleniu prawidłowego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że obowiązujące przepisy nie nakładają na organy ARiMR obowiązku powiadamiania rolników o miejscu i terminie przeprowadzanych kontroli, sprawdzających zgodność rodzaju i powierzchni upraw z danymi zadeklarowanymi przez rolników w składanych wnioskach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. wydane zostały na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, w oparciu o przepisy prawa krajowego i prawa wspólnotowego. Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację programu rolnośrodowiskowego reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.). Dodatkowo przy przyznawaniu pomocy należy stosować przepisy rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 2011 r., poz.8 ze zm.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.). W myśl postanowień § 2 ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 4 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli: łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha (pkt 2); realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z pożn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych (pkt 3); spełnia warunki przyznawania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu (pkt 4). Natomiast zgodnie z § 11 pkt 1 ww. rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 i 8. Podstawę ustaleń organów w kontrolowanej sprawie stanowił raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie Skarżącego w dniu [...] stycznia 2014 r. oraz wyniki kontroli administracyjnej przeprowadzonej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. Jak stwierdził organ odwoławczy, wyniki tych obu kontroli pokrywają się ze sobą, poza działką A. Organ I instancji na podstawie kontroli administracyjnej odnośnie działki A wskazał powierzchnię 0,02 ha, zaś kontrola na miejscu ustaliła powierzchnię 0,00 (działka nieużytkowana rolniczo). Rozbieżność ta nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Otóż, przy przyjęciu powierzchni działki A - 0,02 ha i tak nie spełniała ona bowiem wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej – 0,1 ha wymaganej do uzyskania płatności – art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2012 r., poz. 86). W konsekwencji nie mogła być do niej przyznana płatność. Z tego względu organ I instancji prawidłowo nie uwzględnił ww. działki rolnej przy przyznawaniu płatności rolnośrodowiskowej. Z raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie Skarżącego w dniu 14 stycznia 2014 r. wynika, że działka rolna A nie była w całości użytkowana rolniczo, co zostało udokumentowane przez inspektorów terenowych na fotografiach nr 1, 5 i 6. Analiza tych zdjęć łącznie za szkicem przedstawiającym kierunek i miejsce, z którego zostały wykonane dowodzi, iż zadeklarowany obszar działki rolnej A w całości jest porośnięty zwartą roślinnością w postaci trzciny pospolitej. Taki stan działki rolnej A został również udokumentowany na zdjęciach nr 11 i 19 wykonanych podczas kontroli w dniu [...] stycznia 2013 r. podczas weryfikacji w terenie powierzchni PEG wyznaczonej dla działki ewidencyjnej nr 32. Stan faktyczny na gruncie udokumentowany na zdjęciach wykonanych w 2014 roku jest niezmieniony w stosunku do zdjęć wykonanych w roku 2013, na wszystkich zdjęciach widoczne są zwarte trzcinowiska. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przeczy twierdzeniom Skarżącego, że na ww. działce jest prowadzona działalność rolnicza poprzez koszenie ręczne oraz nie pozostawia wątpliwości, że inspektorzy terenowi dokonali kontroli właściwego obszaru określonego przez Skarżącego na załączniku graficznym jako działka rolna A. W szczególności potwierdza to szkic przedstawiający kierunek i miejsce, którego zostały wykonane zdjęcia. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które podważyłyby te ustalenia. Organ szczegółowo wyjaśnił również sposób dokonania pomiaru powierzchni pozostałych działek rolnych, w tym sposób ustalenia ich granic. Zdaniem Sądu nie ma podstaw do zakwestionowania ustaleń organów odnośnie działek F, M, J i K widocznych na zdjęciach z kontroli na miejscu, a także ortofotomapie sporządzonej na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu [...] sierpnia 2013 r. potwierdzających jednolity charakter tego obszaru stanowiący użytek zielony, co uzasadniało dokonanie łącznego pomiaru tych działek. Jak wskazał organ, w tym przypadku na gruncie nie istniały charakterystyczne granice pozwalające na dokonanie oddzielnego pomiaru poszczególnych działek rolnych. Należy zgodzić się z organami, że kontrola ta została przeprowadzona w sposób właściwy, zgodnie z obowiązującymi przepisami i prawidłowo została udokumentowana w formie protokołu z czynności kontrolnych. Jak podniósł organ odwoławczy, podczas kontroli została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Działki rolne są lokalizowane przez inspektorów w terenie za pomocą map i GPS-u, a pomiary dokonywane są za pomocą GPS-u. Skarżący skutecznie nie podważył wyników kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym w dniu [...] stycznia 2014 r. Zdaniem Sądu na wynik kontroli nie wpłynął fakt przeprowadzenia jej w okresie zimowym. Wykonane podczas kontroli zdjęcia oraz ortofotomapy uwidoczniają faktyczny obszar użytkowania gruntów na działkach rolnych, pokazują też charakterystyczne granice poszczególnych pól użytkowania w postaci zadrzewień, zakrzaczeń, czy też rzeki. Dane te pozwalały na ustalenie powierzchni i sposobu użytkowania działek rolnych Skarżącego deklarowanych do przyznania pomocy. Odnosząc się do zarzutów dotyczących niepowiadomienia Skarżącego o terminie kontroli, należy wskazać, że organ nie ma takiego obowiązku. Zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Na Agencji nie ciąży zatem obowiązek powiadamiania rolników o przeprowadzeniu kontroli na miejscu. Agencja może powiadomić o tym fakcie rolnika, ale jedynie wtedy, gdy nie zagraża to celowi kontroli. Sam brak powiadomienia Skarżącego o czynnościach kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2014 r., jak też w dniu [...] stycznia 2013 r. nie oznacza, że wskazany przepis został naruszony. Sąd podziela pogląd Dyrektora P. Oddziału ARiMR, co do braku możliwości zastosowania w sprawie postanowień art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który przewiduje wyjątki od stosowania zmniejszeń i wykluczeń. Zgodnie z jego treścią zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II rozporządzenia, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (ust. 1). Ponadto zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku (ust. 2). Wniosek złożony przez Skarżącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a ponadto Skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy za zadeklarowanie nieprawidłowych danych. Skontrolowane powierzchnie działek rolnych wskazanych do płatności przez Skarżącego wykazały niezgodności polegające na zawyżeniu ich powierzchni w stosunku do powierzchni stwierdzonej o 1,76 ha, co stanowi 31,6 % powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Stwierdzenie różnicy w wysokości 31,6% musiało zatem skutkować odmową przyznania pomocy. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast stosownie do art. 21 ust. 2 ww. ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: (1) stoi na straży praworządności; (2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; (3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; (4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności zasady ogólne stosowane w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego doznają ograniczeń. W szczególności, jak wynika z przywołanych przepisów, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego określony w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu i aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organy są obowiązane do przestrzegania zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 k.p.a. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. Poddał ocenie wniosek Skarżącego o przyznanie płatności na rok 2013, raporty z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie oraz wyniki kontroli administracyjnej, a powyższa ocena jest przekonująca, zgodna z wymogami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Organ odniósł się także do zastrzeżeń przedstawionych przez Skarżącego, wyjaśniając powody nieuwzględniania jego argumentacji wskazując na ustalenia wynikające z przeprowadzonej kontroli na miejscu. Skarżący, mimo, że miał możliwość przedstawienia dowodów na poparcie swojego stanowiska, skutecznie nie podważył tych ustaleń. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności także obowiązki organu wynikające z 9 k.p.a. są ograniczone, w szczególności organ jedynie na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący występował do organu z wnioskiem o udzielenie mu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, jak też, że organ udzielił stronie błędnych pouczeń. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności złożył oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz udzielanej pomocy finansowej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia zasady zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wyrażonej w art. 10 k.p.a. należy wyjaśnić, iż zasada ta na gruncie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich została ukształtowana w szczególny sposób. Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji, umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, powstaje tylko wtedy, gdy strony zgłoszą żądania w tym zakresie (art. 21 ust. 1 pkt 4). Jak wynika z akt sprawy Skarżący na żadnym z etapów postępowania nie występował z takimi żądaniami. Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło