I SA/Bk 605/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-03-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej posiadającej znaczne oszczędności, które są przeznaczone na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że mimo posiadania znacznych oszczędności, wnioskodawca wykazał, iż są one przeznaczone na pokrycie kosztów leczenia, operacji i rehabilitacji, co uzasadnia odstępstwo od reguły negatywnej przesłanki przyznania prawa pomocy w postaci posiadania oszczędności.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał na niskie dochody (renta socjalna) i wysokie wydatki związane z leczeniem, rehabilitacją i utrzymaniem. Posiadał znaczne oszczędności, które jednak przeznaczył na przyszłe koszty medyczne. W przeszłości przyznano mu już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2011 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok wraz z odsetkami za zwłokę postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. T. P. ([...] lata) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe (wymaga ciągłej opieki osób trzecich). Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawcy stanowi: renta socjalna w wysokości 593,28 zł (wypłata renty wypadkowej w wysokości 1.000 zł została wstrzymana). Wykazane wydatki miesięczne T. P. to: telefon – 120 zł; lekarstwa – 250 zł; energia elektryczna – 400 zł; specjalna dieta żywieniowa – 400 zł; dojazdy na leczenie i rehabilitację – 320 zł; odzież specjalna – 100 zł; opłaty związane z niepełnosprawnością, naprawy samochodu, i innych urządzeń AGD, dojazdy taksówką – 300 zł; woda – 60 zł; telefon komórkowy – 120 zł; gaz – 60 zł; środki ortopedyczne – 100 zł; eksploatacja samochodu – 150 zł; opał – 55 zł; dojazdy na leczenie – 1.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...]ha wraz z usytuowanym na niej starym domem o powierzchni [...] m² (darowizna rodziców z dnia [...] maja 2010 r.) oraz samochód osobowy marki [...] [...] [...] [...], rok prod. [...]. Wnioskodawca ma zgromadzone oszczędności w towarzystwie ubezpieczeniowym "E." – 100.000 zł i w [...] Banku – 200.000 zł. T. P. jest inwalidą, porusza się na wózku inwalidzkim, wymaga stałej opieki osób trzecich (znaczny stopień niepełnosprawności, 100% uszczerbku na zdrowiu). Do poprawy zdrowia skarżącego niezbędne są kosztowne operacje, które mają być przeprowadzone we W. (za [...] lata) oraz w I. Po tych zabiegach konieczny będzie zakup sprzętu ortopedycznego oraz droga rehabilitacja. Dnia [...] stycznia 2011 r. wnioskodawca był ofiarą wypadku samochodowego w wyniku, którego odniósł uraz odcinku s. k., co w konsekwencji wiąże się z dodatkowymi kosztami leczenia (k. 27 – 32; k. 49 – 53; k. 60 – 63; k. 90 – 112; k. 147 – 151). Ad 1. Na wstępie należy odnieść się do wniosku T. P. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) strona, której zostało przyznane prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W tym miejscu należy zauważyć, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne postanowienie tut. Sądu z dnia 13 stycznia 2011 r. przyznające T. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca korzysta, zatem z przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych w całym postępowaniu rozpoznawczym, a także w ewentualnym postępowaniu przed NSA wszczętym skargą kasacyjną. W związku z tym, iż skarżący korzysta z przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi już uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w sentencji. Ad 2. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez T. P. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku T. P. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jedynym źródłem jego miesięcznego utrzymania pozostaje renta socjalna w wysokości 593,28 zł. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą 3.435 zł. Majątek skarżącego stanowi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, samochód osobowy marki [...] [...] [...] [...], rok prod. [...] oraz zgromadzone oszczędności w łącznej kwocie 300.000 zł. T. P. jest studentem Wydziału E. i Z. Uniwersytetu w B. W październiku [...] r. wnioskodawca był ofiarą wypadku drogowego, w rezultacie doznał 100% uszczerbku na zdrowiu. Skarżący pozostaje pod opieką czterech specjalistycznych poradni (n., o., r., n. i g.) nie chodzi, z trudem siedzi w wózku inwalidzkim, występuje u niego uszkodzenie r. k. w o. s. – p. z p. k. d., zniesieniem c. od l. m. i zaburzeniami z. (opinia sądowo-lekarska biegłych lekarzy z dnia [...] maja 2007 r. - k. 10 akt administracyjnych i wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] stycznia 2008 r. sygn. akt [...] [...] [...] [...] - k. 28 akt administracyjnych). Ponadto, dnia [...] stycznia 2011 r. wnioskodawca był ofiarą wypadku samochodowego w wyniku, którego odniósł uraz o. s. kręgosłupa. T. P. wymaga stałej opieki osób trzecich, rodzina pomaga mu, kiedy potrzebuje takiej opieki. Poprawa zdrowia skarżącego wymaga kosztownych zabiegów operacyjnych (we W. i w I.) oraz potem rehabilitacji i sprzętu ortopedycznego. Zgromadzone oszczędności (uzyskane z odszkodowań) są przeznaczone na pokrycie kosztów tych operacji oraz wydatków związanych z bieżącą opieką medyczną. W rozpatrywanej sprawie przyjęto, iż T. P. mimo posiadanych znacznych kwot oszczędności (300.000 zł zgromadzonych na lokatach bankowych) nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wykazał bowiem, że oszczędności te przeznaczone są na pokrycie kosztów operacji, rehabilitacji i sprzętu medycznego mających na celu poprawę stanu zdrowia. Aktualna linia orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie prawa pomocy uznaje fakt posiadania zgromadzonych oszczędności za negatywną przesłankę przyznania tego prawa, jednak okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę w sprawie niniejszej pozwalają na odstępstwo od tej reguły. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło