I SA/Bk 61/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 oddala skargę Wnioskiem z [...] kwietnia 2005 r. Pan W. S. wystąpił do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Decyzją z [...] lipca 2006 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., odmówił wnioskodawcy przyznania tej płatności. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z [...] października 2006 r., nr [...]. Organy obu instancji stwierdziły, że Pan W. S. w 2005 r. nie był posiadaczem zgłoszonej we wniosku działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej o nr [...] (w województwie p., powiat b., gmina C., obręb B. Działka ta była wówczas w posiadaniu A. B. Wynika to z pisemnego oświadczenia strony z [...] kwietnia 2006 r. o wypowiedzeniu użytkowania gruntów Panu A. B., jak też z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków. Organy wskazały ponadto, że Pan A. B. [...] sierpnia 2005 r. złożył doniesienie do Prokuratury Rejonowej w B. o dokonanej kradzieży zboża na przedmiotowej działce, co również potwierdza, że to on czuł się posiadaczem w/w działki. W związku ze stwierdzeniem niezgodności pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych, a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej, w ocenie organów Panu W. S. nie przysługuje płatność z tytułu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z 8 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 802/06, uchylił powyższe decyzje organów obu instancji. Zdaniem Sądu w sprawie wystąpił spór, co do posiadania przedmiotowych gruntów rolnych. W takiej sytuacji natomiast, organ przesądzając o faktycznym posiadaniu, wszedł w kompetencje sądu powszechnego, do którego kognicji należy rozstrzyganie sporów powstałych na tle naruszenia posiadania. Dopiero jednoznaczne wyjaśnienie sytuacji prawnej przedmiotowych gruntów rolnych i ewentualne rozstrzygnięcie zaistniałego sporu przez same zainteresowane strony lub przez sąd powszechny, umożliwi organom prawidłowe rozpatrzenie wniosku skarżącego o przyznanie płatności. Wyrok ten stał się prawomocny. Rozpatrując ponownie sprawę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał [...] sierpnia 2007 r. decyzję, nr [...], w której po raz kolejny odmówił wnioskodawcy przyznania płatności. Na skutek złożonego przez stronę odwołania od tej decyzji, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., decyzją z [...] października 2007 r., nr [...], uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że nierozstrzygnięta została sporna kwestii posiadania przedmiotowych gruntów. Jednocześnie zlecił organowi I instancji rozważenie zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia tego sporu przez zainteresowane strony lub przez sąd powszechny. Ponownie rozpoznając sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wezwał W. S. do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego o rozstrzygnięcie sporu co do posiadania w 2005 roku przedmiotowej działki. Jednocześnie organ postanowieniem z [...] października 2007 r., nr [...], zawiesił postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - w dalszej części uzasadnienia przywołanej w skrócie "Kpa". Postanowieniem z [...] listopada 2007 r., nr [...], Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu I instancji. Organ drugiej instancji powołał się na cyt. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 8 marca 2007 r. i wskazał, że dopiero jednoznaczne wyjaśnienie sytuacji prawnej przedmiotowych gruntów rolnych i ewentualne rozstrzygnięcie sporu przez same zainteresowane strony lub przez sąd powszechny, umożliwi prawidłowe rozpatrzenie wniosku o przyznanie płatności. Biorąc pod uwagę fakt, że nie nastąpiło rozstrzygnięcie przez strony zaistniałego sporu zawieszenie postępowania było zasadne. Powyższe postanowienie organu odwoławczego stało się przedmiotem skargi wywiedzionej przez pełnomocnika skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie w całości i nakazanie organowi I instancji merytoryczne rozpoznanie sprawy przyznania płatności na rok 2005. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa i art. 100 § 1 Kpa w zbiegu z art. 226-345 k.c., poprzez wadliwe przyjęcie, iż w sprawie zachodzi konieczność wystąpienia przez skarżącego do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie kwestii posiadania działki o nr geodezyjnym [...] położonej w B. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że spór odnośnie posiadania istniał między stronami na przełomie 2004-2005 roku, gdy skarżący wypowiedział A. B. dzierżawę przedmiotowego gruntu. Gdy A. B. wiosną 2005 r. samowolnie wszedł na grunt i obsiał go, to wówczas wystąpił spór co do posiadania. Skarżący latem przywrócił sobie posiadanie, dokonując koszenia zboża i dalszych upraw jesiennych. Powyższe świadczy, iż skarżący z momentem przywrócenia posiadania stał się faktycznym posiadaczem gruntu. Gdyby A. B. uważał, że zostało naruszone jego spokojne posiadanie, to powinien wystąpić przeciwko W. S. z roszczeniem o przywrócenie naruszonego posiadania. Skoro w terminie 1 roku A. B. tego nie uczynił, przywrócone przez skarżącego posiadanie poczytuje się za nieprzerwane. Zdaniem strony skarżącej powoływanie się na wyrok WSA z 8 marca 2007 r., jest w chwili obecnej nietrafne, ponieważ Sąd wyraźnie podkreślił, że rozstrzygnięcie sądu powszechnego będzie niezbędne w przypadku, gdy faktycznie zaistnieje spór między stronami w przedmiocie posiadania. Faktycznym posiadaczem jest skarżący. Ten oczywisty fakt nie może być przedmiotem ustalania przez sąd powszechny, ponieważ po stronie skarżącego brak jest interesu prawnego co do ustalania oczywistego faktu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd poddał kontroli postanowienie wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem organ administracji obligatoryjnie zawiesza postępowanie w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Orzecznictwo sądowo-administracyjne, jak też doktryna prawa administracyjnego definiując pojęcie zagadnienia wstępnego wskazuje, że jest to okoliczność warunkująca rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu lub sądu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (por. np. wyrok NSA z 30 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1982/2000, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 54554; B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. Beck Warszawa 2006, s. 447). Rozpoznając niniejszą sprawę należy przede wszystkim zauważyć, że już raz wypowiadał się w niej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, który wyrokiem z 8 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 802/06, uchylił decyzje organów administracji obydwu instancji. W wyroku tym Sąd uznał, że w 2005 r. wystąpił spór, co do posiadania przedmiotowych gruntów rolnych. Wyraził pogląd, że w takiej sytuacji "organ przesądzając o faktycznym posiadaniu, wszedł w kompetencje sądu powszechnego, do którego kognicji należy rozstrzyganie sporów powstałych na tle naruszenia posiadania. Dopiero jednoznaczne wyjaśnienie sytuacji prawnej przedmiotowych gruntów rolnych i ewentualne rozstrzygnięcie zaistniałego sporu przez same zainteresowane strony lub przez sąd powszechny, umożliwi organom prawidłowe rozpatrzenie wniosku skarżącego o przyznanie płatności". Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. To zaś oznacza, że skład orzekający w niniejszej sprawie nie może formułować nowych ocen, sprzecznych z poglądem wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu Sądu. Należy podkreślić, że we wspomnianym wyroku z 8 marca 2007 r. Sąd wyraził swój pogląd w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w 2005 r. Ocena tego stanu faktycznego, a nie tego, co ma miejsce obecnie, jest kluczowa dla przyznania lub odmowy przyznania skarżącemu płatności. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie strony skarżącej, że organy błędnie powołały się na wspomniany wyrok z uwagi na to, że spór co do posiadania przedmiotowej działki już nie istnieje. W tej sprawie okolicznością mającą charakter zagadnienia wstępnego jest ustalenie, kto –W.S., czy A. B. - był posiadaczem przedmiotowej działki w roku 2005, a nie w chwili obecnej. Zatem przy tak sformułowanej ocenie prawnej sprawy, zawartej w cytowanym wyżej prawomocnym wyroku Sądu organy prawidłowo zastosowały przepisy art. 97 § 1 pkt 4 Kpa i art. 100 § 1 Kpa. Na marginesie należy zauważyć, że już w decyzji kasacyjnej z [...] października 2007 r., nr [...], Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. zlecił organowi I instancji rozważenie zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sporu dotyczącego posiadania przedmiotowych gruntów. Tego rozstrzygnięcia strona skarżąca jednak nie kwestionowała. Uwzględnienie skargi mogłoby nastąpić w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miałoby ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia którejś z wymienionych przesłanek uchylenia decyzji. W tym stanie rzeczy skarga, jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.