I SA/Bk 614/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-11-24

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, a jeśli nie, czy przysługuje jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sprawa dotyczy zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, co na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA skutkuje ustawowym zwolnieniem z tych kosztów. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca wykazała brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, biorąc pod uwagę niski dochód, wysokie wydatki i brak majątku.
Stan faktyczny
I. G. złożyła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia zaległości składkowych i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Skarżąca podała, że jej miesięczny dochód wynosi ok. 1700 zł brutto, a jej mąż jest bezrobotny i pozostaje na jej utrzymaniu. Nie posiada majątku. Sąd rozpoznał wniosek w dwóch częściach.
Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. I. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem M. G. Źródło miesięcznego dochodu rodziny stanowią zarobki uzyskiwane przez skarżącą z tytułu wykonywanej pracy w kwocie około 1.700 zł brutto. M. G. jest osobą bezrobotną, pozostaje na wyłącznym utrzymaniu małżonki. Wnioskodawczyni nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 5 – 8). Ad 1. Na wstępie należy odnieść się do wniosku I. G. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w sentencji. Ad 2. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez I. G. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku I. G. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny wynosi około 1.500 – 1.700 zł brutto (po odliczeniu należnych składek i raty pożyczki około 800 – 1.150 zł netto). I. G. pracuje w [...] Z. sp. zo.o. na stanowisku pracownika g. Skarżąca otrzymuje wynagrodzenie według stawki godzinowej (wysokość wynagrodzenia różni się w zależności od ilości godzin przepracowanych w miesiącu). Wnioskodawczyni zajmuje wynajmowane mieszkanie w W. M. Wykazane wydatki rodziny stanowią łącznie 1.071,26 zł, w tym: czynsz – 753,77 zł; energia elektryczna – 90,82 zł; gaz – 43 zł; telefon – 53,67 zł, rata spłaty pożyczki zaciągniętej w pracy – 130 zł. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wydatki te nie obejmują kosztu zakupu żywności i środków czystości (k. 53; k. 59 - 61; k. 76 – 77 akt administracyjnych). I. G. nie posiada majątku. M. G. jest osobą bezrobotną, pozostającą na wyłącznym utrzymaniu małżonki (k. 5 – 8). Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny w zestawieniu z wykazanymi wydatkami oraz brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż I. G. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło