I SA/Bk 616/07

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-08-27

Skład orzekający: sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że jej miesięczne dochody i posiadany majątek nie pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że jej dochody i majątek nie pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W sytuacji, gdy strona dysponuje miesięcznie kwotą około 500 zł, ponosi wydatki na utrzymanie, korzysta z pomocy rodziny i nie posiada oszczędności ani majątku, należy uznać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego do złożenia skargi kasacyjnej. Wskazał, że jego miesięczne dochody wynoszą 500 zł z emerytury, z czego połowę zabiera komornik, a pozostałe środki są niewystarczające na pokrycie kosztów. Wniosek został początkowo oddalony przez WSA, jednak NSA uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym wezwaniu, wnioskodawca przedstawił szczegółowe informacje o swoich wydatkach i otrzymywanej pomocy od córek.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. J. D. złożył w dniu 15 kwietnia 2008 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego do złożenia skargi kasacyjnej. Wskazał, że nie jest w stanie zapłacić wpisu sądowego w kwocie 2.000 zł bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Podniósł, że utrzymuje się obecnie wyłącznie z emerytury w kwocie 500 zł, z czego połowę zabiera komornik sądowy. Wnioskodawca podał także, iż korzysta z pomocy dzieci. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i synem. Z wniosku wynika, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2008 r. zostało umorzone postępowanie wywołane wnioskiem J. D. z dnia 15 kwietnia 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (pkt I) oraz oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego (pkt II). Sąd zaznaczył, iż postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, albowiem skarżący korzysta z takiego zwolnienia, dlatego też umorzył w tym zakresie postępowanie. Z kolei w odniesieniu do wniosku w sprawie ustanowienia doradcy podatkowego wskazał, iż strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt II FZ 220/08 uchylił pkt II zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. NSA wskazał, iż sąd dokonując ponownej oceny wniosku winien zbadać, przy uwzględnieniu deklarowanej wysokości miesięcznych dochodów skarżącego i innych osób pozostających w nim ze wspólnym gospodarstwie domowym oraz braku oszczędności i majątku nadającego się do spieniężenia, czy środki finansowe, jakimi dysponuje strona, pozwalają na opłacenie kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu wnioskodawca oświadczył, że wraz z małżonką wydatkuje na żywność i lekarstwa kwotę ok. 500 zł. Opłaty z tytułu utrzymania domu, rachunki za prąd, wodę, telefon ponosi ich córka – A. P. Wskazał również, że uzyskuje pomoc od drugiej córki – J. L., głównie w postaci produktów rolnych i częściowego opłacania rachunków za leki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalone w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie J. D. prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż skarżący pozostając we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem, mają miesięcznie do dyspozycji kwotę około 500 zł. W takiej też wysokości ponoszą wydatki, korzystając dodatkowo z pomocy finansowej i rzeczowej swoich dwóch córek. Nie posiadają też żadnych oszczędności lub majątku nadającego się do spieniężenia, celem opłacenia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło