I SA/Bk 618/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. J. i M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego oraz sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 13 stycznia 2014 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek D. J. i M. J. z dnia 22 listopada 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi D. J. i M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a 1) przyznać D. J. i M. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, 2) wniosek D. J. i M. J. z dnia 22 listopada 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego pozostawić bez rozpoznania. Ad 1. Dnia [...] stycznia 2014 r. (data stempla pocztowego k. 89) w terminie do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 13 stycznia 2014 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek D. i M. J. z dnia [...] listopada 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego (rozstrzygnięcie to zostało doręczone wnioskodawcom dnia [...] stycznia br. – k. 77), skarżący złożyli nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu ppf (k. 89 – 90). Wniosek ten podlegał rozpoznaniu. Małż. D. i M. J. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego, podając, iż razem prowadzą gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny pozostaje: przynosząca straty działalność gospodarcza tj. zakład remontowo – budowlany w Ł., prowadzona przez wnioskodawcę (za [...] miesięcy 2013 r. strata ta wyniosła 5.427 zł) oraz emerytura D. J. w wysokości 1.530 zł miesięcznie. M. J. prowadzi wzmiankowaną działalność gospodarczą od [...] r., w roku 2011 strata poniesiona z tego tytułu wyniosła 4.630,60 zł, natomiast za rok 2012 – 2.494,29 zł. Straty te skutkują zadłużeniem wnioskodawcy w opłacie: czynszu mieszkaniowego – 1.800 zł i odsetki; składek ZUS – 1.100 zł ([...] 2013 r.) oraz kredytu – 8.500 zł. Majątek skarżących stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz samochód rok prod. [...] o wartości 2.100 zł. D. J. jest osobą niepełnosprawną ruchowo (od [...] r.), leczącą się w kilku poradniach specjalistycznych – miesięczne wydatki na lekarstwa to około 600 zł. Wnioskodawcy nie posiadają zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 89 - 90). Ponoszone miesięczne wydatki to: energia elektryczna – 138 zł; czynsz – 314,64 zł; telewizja kablowa, telefon, Internet – łącznie 159,51 zł; obciążenie komornicze emerytury – 700 zł; ubezpieczenie ZUS – 1.026,98 zł (od [...] 2013 r.); ubezpieczenie zdrowotne – łącznie 785,19 zł (za kwartał); ostatnia rata spłaty kredytu na telewizor – 477,64 zł; rata spłaty pożyczki – 1.054,64 zł; lekarstwa 680 – 800 zł (w tym 300 – 400 zł na leki przeciwbólowe). Strata z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 8.134,50 zł (umorzona egzekucja komornicza). M. J. nie otrzymał zapłaty za wykonane usługi (przegrana sprawa sądowa), co skutkuje stratą w wysokości 16.310 zł wraz z kosztami sądowymi. Dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2012 r. to 132,04 zł, za [...] kwartały 2013 r. działalność ta przyniosła stratę 5.427 zł. Zadłużenia z ubiegłych lat ściągane przez firmy windykacyjne wynoszą około 2.000 zł (k. 34). Do akt sprawy skarżący dołączyli: odcinek emerytury D. J. (k. 37); rachunek za energię elektryczną (k. 39 i k. 45); rozliczenie czynszu (k. 39); nakaz zapłaty z [...] listopada 2013 r. (k. 39); ostateczne wezwanie do zapłaty (k. 40); rachunek za Internet, telefon (k. 41); zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia [...] czerwca 2013 r. (k. 42); pismo ZUS z dnia [...] lipca 2013 r. (k. 43); potwierdzenia wpłaty należności ZUS (k. 44 - 45); upomnienie [...] S.A. z dnia [...] listopada 2013 r. (k. 46); dowód spłaty części zaległości w pożyczkach zawartych w P. S.A. (k. 47 – 48); potwierdzenie zawarcia pożyczek P. S.A. (k. 49 – 50); postanowienie o umorzeniu egzekucji komorniczej z dnia [...] grudnia 2012 r. (k. 51); wyrok Sądu Rejonowego w B. z [...] kwietnia 2009 r. (k. 52); ostateczne wezwanie do zapłaty z [...] listopada 2012 r. (k. 53); wyciąg z konta bankowego od [...] lipca do [...] października 2013 r. (k. 54 – 59); zeznanie podatkowe za 2012 r. (k. 60 – 65); rachunek za telefon (k. 67); pismo Centrum [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. dot. zadłużenia skarżącego (k. 699); rozliczenie miesięcznych wydatków związanych z leczeniem na łączną kwotę 830,92 zł (k. 70). Ad 2. Dnia [...] listopada 2013 r. (data stempla pocztowego k. 18) małż. D. i M. J wnieśli o przyznanie prawa pomocy (k. 3 i k. 15 - 17). Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2014 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania, gdyż w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braku formalnego poprzez złożenie go na urzędowym formularzu. Na powyższe zarządzenie skarżący wnieśli sprzeciw (k. 78 – 79), co zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), spowodowało utratę mocy tego zarządzenia i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem wniosku przez Sąd. W sprzeciwie podano, że nie złożono wniosku na urzędowym formularzu, w zakreślonym terminie, bowiem poczta na osiedlu wnioskodawcy nie była czynna w dniach od [...] do [...] grudnia 2013 r., a pełnomocnik skarżącego, która jest osobą niepełnosprawną (porusza się na wózku inwalidzkim) nie miała możliwości dotarcia do innej placówki pocztowej oddalonej o 5 km od miejsca zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Ad 1. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu, w rozpatrywanym przypadku skarżący wykazali, iż przesłanka ta została spełniona. Ze złożonych w sprawie oświadczeń i dokumentów wynika, że sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawców nie pozwala im na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Dochody z działalności gospodarczej oraz z emerytura starczają zaledwie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie są natomiast w stanie regulować bieżących zobowiązań, co skutkuje prowadzeniem wobec nich postępowań egzekucyjnych. Powyższe okoliczności, a ponadto brak zgromadzonych oszczędności w zestawieniu ze złym stanem zdrowia D. J. niewątpliwie wymagającym ponoszenia zwiększonych wydatków na lekarstwa i opiekę medyczną pozwalają na stwierdzenie, iż małż. J. nie są w stanie uiścić opłat związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym ani skorzystać z pomocy profesjonalnego prawnika. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Ad 2. W sprawie niniejszej ustalono, iż małż. D. i M. J. na urzędowym formularzu wniosku – oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2010 r. w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (Dz. U. z 2010 r., Nr 65, poz. 418) wnieśli o przyznanie prawa pomocy (k. 3 i k. 15 - 17). W tym miejscu pokreślenia wymaga, iż formularz ten nie ma zastosowania w sprawach sądowoadministracyjnych. Dlatego też, dnia 18 grudnia 2013 r. stosownie do treści § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) wezwano skarżących do uzupełnienia braku formalnego wniosku, poprzez złożenie go na urzędowym formularzu wymaganym w postępowaniu sądowoadministracyjnym (wraz z pismem przesłano formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu wypełnienia), w terminie 7 dni od dnia otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (k. 25). Wezwanie doręczono prawidłowo dnia [...] grudnia 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 26). Zakreślony w wezwaniu termin na nadesłanie wymaganego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał z dniem [...] grudnia 2013 r. Dnia [...] stycznia 2014 r. – data stempla pocztowego (k. 61 sygn. akt I SA/Bk 549/13 i k. 27 sprawy niniejszej), zatem już po upływie wzmiankowanego terminu skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego na wymaganym urzędowym formularzu (k. 27 - 29). Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Art. 257 powołanej ostatnio ustawy stanowi, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W sprawie niniejszej jak wykazano wyżej wnioskodawcy nie uzupełnili wymaganego braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakreślonym terminie. Okoliczności podniesione przez skarżących w sprzeciwie tj. brak możliwości wysłania korespondencji, niezasługują na uwzględnienie, bowiem zakreślony siedmiodniowy termin do nadesłania formularza zapewnia wystarczającą ilości czasu do realizacji nałożonego w nim obowiązku. Dlatego też wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania na podstawie art. 257 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.