I SA/Bk 62/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I i II raty podatku od nieruchomości oraz podatku leśnego za 2012 rok p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. , Prawomocnym postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił M. W. (dalej powoływany także jako Skarżący) przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy było złożenie niewiarygodnego oświadczenia o sytuacji majątkowej, z którego wynikało, że Skarżący uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 981,68 zł, zaś jego wydatki sięgają kwoty 4000 zł miesięcznie. Dodatkowo Sąd wskazał, że Skarżący na bieżąco reguluje swoje zobowiązania, zaciągnął na początku 2012 r. kredyt na kwotę ponad 56 000 zł oraz w kwietniu podjął prowadzenie zawieszonej działalności gospodarczej. Następnie prawomocnym postanowieniem z 12 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku ponownie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie. Odmawiając przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania radcy prawnego Sąd wskazał, że korzysta on już z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Sąd stwierdził, że Skarżący nie wykazał w sposób dostateczny spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W szczególności deklarowane przez niego wydatki przekraczają dochód o ponad 2.500 zł, spłaca on regularnie zaciągnięty kredyt. Na tej podstawie Sąd uznał, że Skarżący nie przedstawia swojej sytuacji finansowej w sposób rzetelny. W dniu 12 marca 2014 r., Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podał, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje emerytura w wysokości 981 zł netto. W skład majątku M. W. wchodzi: dom o powierzchni 120 m², stanowiący ½ bliźniaka. Wnioskodawca nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 149 - 150). W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu z dnia 13 marca 2013 r. Skarżący oświadczył, że jego jedynym stałym miesięcznym dochodem jest emerytura w wysokości 981 zł. Dodatkowo wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą (pisanie pism procesowych), dochód miesięczny uzyskiwany z tego tytułu to kwota 500 zł brutto miesięcznie. Wykazane wydatki wynoszą 3000 zł, w tym kredyty i karty kredytowe – 500 zł. Mi. W. dołączył do akt sprawy: odcinki emerytury fakturę za gaz na kwotę 949 zł, faktury za lekarstwa oraz wyciąg z rachunku karty kredytowej z [...] marca 2014 r. Skarżący nie uczynił zadość wezwaniu tut. Sądu z dnia 13 marca 2014 r. w zakresie nadesłania wyciągu z rachunku bankowego za okres grudzień 2013 r. – luty br. oraz dokumentów potwierdzających wysokość dochodów osiągniętych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za ten sam okres, nie wyjaśniając przyczyny tego zaniechania. Postanowieniem z 17 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że brak jest możliwości określania faktycznych źródeł dochodu Skarżącego. Aktualny dochód Skarżącego stanowi kwota 1500 zł, podczas gdy wydatki sięgają kwoty około 3000 zł. Dodatkowo wskazał, że wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie referendarza i nie przedłożył wyciągu z rachunku bankowego oraz dokumentów potwierdzających wysokość dochodów osiągniętych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył sprzeciw, w którym zarzucił naruszenie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej powoływana jako u.p.p.s.a.), albowiem niezasadnie odmówiono mu przyznania prawa pomocy. Wskazał na tragiczną sytuację finansową, która w jego ocenie w pełni uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Zaznaczył, że przez 20 lat z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej odprowadzał podatki do budżetu państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wobec skutecznego wniesienia przez Skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 u.p.p.s.a. Rozpatrywany wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i zwolnienia od kosztów sądowych jest już kolejnym wnioskiem w tej sprawie. Wskazane w nim okoliczności nie odbiegają w istotny sposób od sytuacji rodzinnej i majątkowej Skarżącego jaka miała w chwili rozpatrywania poprzednich wniosków. Sąd nie znalazł więc podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 8 maja i z 12 grudnia 2013 r. Odnosząc się do wniosku Skarżącego wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 u.p.p.s.a.). W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Jak już wyjaśniano Skarżącemu w poprzednich rozstrzygnięciach, instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł dochodu i majątku. Przy czym to osoba ubiegająca się o prawo mocy winna wykazać, iż należy do kręgu takich osób. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, Skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, aby przesłanka z art. 246 §1 pkt 1 u.p.p.s.a. wystąpiła w jego sytuacji. W złożonym wniosku oraz nadesłanych dokumentach, Skarżący wskazał na dochód w wysokości 981,00 zł z tytułu świadczenia emerytalnego oraz kwotę 500 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zadeklarował, że jego miesięczne wydatki wynoszą 3.000 zł. W ten sposób znowu deklarowane przez Skarżącego wydatki znacząco przekraczają jego dochód o kwotę ok. 1500 zł. Jednocześnie Skarżący wskazał na istnienie zaległości w zapłacie wymagalnych zobowiązań, jednak Sąd zauważa, że, że nie toczą się wobec niego żadne postępowania egzekucyjne, a zatem należy przyjąć, że reguluje ciążące na nim zobowiązania. Sąd ponownie zwraca uwagę, że Skarżący spłaca zaciągnięty w sierpniu 2013 r. kredyt na kwotę ponad 64 000 zł, co wskazuje na istnienie po jego stronie możliwości finansowych i niewątpliwie wskazuje, że nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Ponadto, powyższe okoliczności w powiązaniu z faktem odmowy przedstawienia wyciągu z rachunku bankowego pozwalają na postawienie tezy, że Skarżący nie przedstawia swojej sytuacji finansowej w sposób rzetelny, lecz próbuje ukryć rzeczywiste dochody uzyskiwane z innych tytułów niż emerytura, czy też z prowadzonej działalności gospodarczej. Powyższe okoliczności, a w szczególności niewiarygodne oświadczenie w zakresie wysokości osiąganego dochodu, w zestawieniu z wykazanym majątkiem oraz wyszczególnionymi wydatkami nie pozwalają na przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.