I SA/Bk 623/17

WyrokWSA w Białymstoku2018-01-10

Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini, Dariusz Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nabył nieruchomość w drodze spadku, a następnie w wyniku licytacji komorniczej utracił jej własność, jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za okres, w którym był właścicielem, mimo wcześniejszych wpłat dokonanych przez poprzedniego właściciela?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości obciążał skarżącą od dnia nabycia spadku do końca miesiąca, w którym uprawomocniło się postanowienie o przysądzeniu własności na rzecz innego nabywcy. Wpłaty dokonane przez zmarłego poprzedniego właściciela nie mogły zostać zaliczone na poczet zobowiązania skarżącej, ponieważ zostały dokonane przez osobę nieżyjącą i przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która ustaliła jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2016 rok. Skarżąca twierdziła, że nie nabyła spadku po matce, że podatek został już zapłacony, a mieszkanie zostało zlicytowane przed śmiercią matki. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i ustalił podatek za 11 miesięcy, wskazując na prawomocne postanowienie o nabyciu spadku przez skarżącą oraz późniejsze prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości na rzecz innych osób.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant referent Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2016 oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Prezydent B. ustalił Pani M. O. (dalej również jako Skarżąca) należne za rok 2016 zobowiązanie w podatku od nieruchomości obciążającym nieruchomość przy ul. [...] w B. w kwocie 105 zł. Zobowiązaniem podatkowym objęto lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 76m2 (uwzględniając przynależną piwnicę) oraz związane z nim udziały w prawie własności gruntu (działki nr [...]) oraz części wspólnych budynku mieszkalnego. Wymiaru podatku dokonano w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Wydanie decyzji było konsekwencją uzyskania przez organ podatkowy informacji o nabyciu spadku po poprzednim właścicielu lokalu – Z. M. Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, w którym stwierdziła, że nic jej nie wiadomo na temat rzekomego nabycia spadku po matce. Wyjaśniła ponadto, że podatek należny za 2015 i 2016 r. został uiszczony we właściwym terminie (jako dowód dołączono kserokopie poleceń przelewu rat należnego podatku od nieruchomości za sporny lokal i grunt). Stwierdziła, że nie będzie drugi raz płaciła tych samych podatków. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło Skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości należnym za 2016 r. w kwocie 96 zł, obciążającym ww. nieruchomość lokalową. Wskazując na treść art. z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust.1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 poz. 716 ze zm. - dalej jako: "u.p.o.l.") organ odwoławczy stwierdził, że aby można było obciążyć stronę podatkiem od nieruchomości, należy wykazać, że była ona w właścicielem lokalu oraz współwłaścicielem części wspólnych budynku i gruntu, na którym posadowiono budynek z opodatkowanym lokalem. Dowodem na prawo własności lokalu przysługujące Skarżącej jest natomiast prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 2016 r. ([...]), w którym Sąd stwierdził, że spadek po zmarłej Z. M. w całości nabyła córka – M. O. Skoro poprzedni właściciel – Z. M. - zmarła w dniu [...] listopada 2014 r., to z tym właśnie dniem, zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego, spadkobierca (Skarżąca) nabyła wchodzący w skład spadku lokal przy ul. [...]. Zdaniem Kolegium Skarżąca, będąc właścicielką lokalu, stała się podatnikiem podatku od nieruchomości obciążającego lokal oraz związany z nim udział we własności gruntu i udział we własności części wspólnych budynku, i to od 1 grudnia 2014 r. Obowiązek podatkowy nie istniał jednak przez cały 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. ([...]) Sąd Rejonowy w B. przysądził własność ww. lokalu (wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej) na rzecz I. i A. małżonków C. Postanowienie to uprawomocniło się [...] listopada 2016 r. Zgodnie z art. 999 Kodeksu postępowania cywilnego, prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę, a powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Mając na uwadze dyrektywę zawartą w art. 6 ust. 4 u.p.o.l. Kolegium stwierdziło, że do końca miesiąca, w którym uprawomocniła się postanowienie o przysądzeniu własności, obowiązek podatkowy obciąża dotychczasowego właściciela nieruchomości. W niniejszej sprawie obowiązek w podatku od nieruchomości za 2016 r. ciążył na Skarżącej do końca listopada 2016 r. Podatek należało więc ustalić za 11 miesięcy (proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek). Odnosząc się do zarzutu dotyczącego konieczności dwukrotnej zapłaty podatku organ odwoławczy wyjaśnił, że kwot wskazanych na kopiach przelewów nie można uznać za należny podatek od nieruchomości. Figuruje na nich nazwisko zmarłej w 2014 r. Z. M. - osoba ta nie mogła płacić podatku należnego za rok 2015 czy 2016. Skarżąca zaskarżyła do Sądu ww. decyzję Kolegium wskazując, że wraz ze śmiercią mamy nie nabywała po niej mieszkania. Podniosła, że mieszkanie to zostało w oszukańczy sposób zlicytowane przed śmiercią mamy. Nie była informowana o sprawie spadkowej. Dodała ponadto, że regularnie opłacała podatki i po interwencji Wojewody P., Urząd Miejski przyznał, że opłacone podatki zostały zaliczone na poczet podatku od nieruchomości za przedmiotową nieruchomość za lata 2015-2016. Skarżąca nie może się zgodzić, że po raz kolejny nakazano jej zapłatę tego samego podatku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, a także budynki lub ich części. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (zastrzeżenie nie znajduje w sprawie zastosowania). Jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w nieruchomości wspólnej (art. 3 ust. 5 u.p.o.l.). Uwzględniając powyższe regulacje prawne, należy w pełni podzielić rozstrzygnięcie Kolegium wymierzające Skarżącej podatek od nieruchomości przy ul. [...] w B. za 2016 r. w kwocie 96 zł. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca stała się właścicielką ww. nieruchomości w dniu [...] listopada 2014 r., a potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 2016 r. o sygnaturze [...], w którym Sąd stwierdził, że spadek po zmarłej w dniu [...] listopada 2014 r. Z. M. nabyła w całości córka – M. O. Na podstawie art. 922 Kodeksu cywilnego, prawa i obowiązki majątkowe zmarłej Z. M. przeszły z chwilą jej śmierci na Skarżącą. Z tą chwilą Skarżąca stała się zatem właścicielką przedmiotowej nieruchomości lokalowej oraz współwłaścicielką części wspólnych budynku i gruntu, na którym znajduje się ów lokal. Organy nie mogły pominąć prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz powszechnie obowiązujących przepisów prawa, z których wynika moment dziedziczenia prawa własności po zmarłej matce Skarżącej. Na ocenę zaskarżonej decyzji nie może mieć także wpływu argumentacja wskazująca, że Skarżąca nie była powiadomiona o sprawie spadkowej. Powyższe dowodzić ma w jej ocenie o naruszeniu prawa, tyle, że ani organy podatkowe, ani sąd administracyjny nie są władne w zakresie swoich kompetencji oceniać zgodności z prawem orzeczenia zapadłego w sądowym postępowaniu cywilnym. To Skarżąca w ramach procedur określonych w Kodeksie postępowania cywilnego mogła kwestionować postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające nabycie spadku po jej matce. Nie mogły zostać również uwzględnione argumenty Skarżącej, że nie była właścicielką ww. nieruchomości, ponieważ już w 2014 r. mieszkanie jej matki zostało zlicytowane. Organ słusznie zauważył, że postanowienie Sądu Rejonowego w B. wydane [...] września 2014 r. w sprawie o sygnaturze [...], przysądzające własność ww. lokalu (wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej) na rzecz I. i A. małżonków C., uprawomocniło się [...] listopada 2016 r. W świetle art. 999 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, dopiero prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przeniosło własność przedmiotowej nieruchomości na rzecz I. i A. małżonków C.. Z kolei zgodnie z art. 999 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Tym samym Skarżąca przestała być właścicielką nieruchomości z dniem [...] listopada 2016 r. i miało to wpływ jedynie na czasowy zakres obowiązku podatkowego w 2016 r. Stosownie bowiem do treści art. 6 ust. 4 u.p.o.l., obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Okoliczność tą uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu organ odwoławczy stwierdzając, że do końca miesiąca, w którym uprawomocniło się postanowienie o przysądzeniu własności, obowiązek podatkowy obciążał dotychczasowego właściciela nieruchomości, tj. Skarżącą. Wpływu na zaskarżoną decyzję nie mogły wywrzeć przedłożone przez Skarżącą polecenia przelewu zrealizowane w 2015 i 2016 r., mające świadczyć o uiszczeniu należnego podatku. Zdaniem Sądu organ słusznie uznał, że wpłat udokumentowanych wspomnianymi przelewami nie można uznać jako wpłat na poczet zobowiązania w podatku od nieruchomości Skarżącej. Wpłaty te, jak wynika z treści poleceń przelewu dokonane zostały przez Z. M., która w 2015 r. już nie żyła. Ponadto, w okresie, kiedy dokonano tych wpłat w obrocie prawnym nie było żadnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe Skarżącej. Zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l., podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Realizując ten obowiązek organ podatkowy dokonał wymiaru podatku od nieruchomości w zaskarżonej decyzji i dopiero z chwilą jej doręczenia powstało zobowiązanie podatkowe Skarżącej. Powyższe nie oznacza, że podatek od ww. nieruchomości dwukrotnie obciąży Skarżącą. Należy podzielić stanowisko Kolegium zawarte w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowego Skarżącej otwiera drogę do potencjalnego zaliczenia ww. wpłat jako nadpłaty bądź zastosowania instytucji potrącenia. Stwierdzenie, że zobowiązanie podatkowe Skarżącej wygasło poprzez zapłatę wymaga w pierwszej kolejności aby prawidłowo została ustalona jego wysokość, co też nastąpiło w zaskarżonej do Sądu decyzji z dnia 21 kwietnia 2017 r. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują usprawiedliwionych podstaw, a decyzja Kolegium jest zgodna z prawem. Orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło