I SA/Bk 624/16

WyrokWSA w Białymstoku2016-12-07

Skład orzekający: Andrzej Melezini, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowy nabyty wewnątrzwspólnotowo, który został zarejestrowany na terytorium Polski jako pojazd ciężarowy, podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego?
Ratio decidendi
Samochód osobowy nabyty wewnątrzwspólnotowo, nawet jeśli został zarejestrowany na terytorium Polski jako pojazd ciężarowy, podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, jeżeli jego główną funkcją jest przewóz osób. Klasyfikacja pojazdu jako osobowego jest trafna, jeśli posiada cechy takie jak pięciodrzwiowe nadwozie, oszklone boki, miejsca siedzące z pasami bezpieczeństwa i wyposażenie typowe dla samochodu osobowego. Ustalenia organów podatkowych dotyczące nabycia wewnątrzwspólnotowego są prawidłowe, jeśli skarżący posługiwał się dokumentami wskazującymi na takie nabycie i nie podważył ich skutecznie.
Stan faktyczny
Skarżący nabył samochód osobowy marki B. z Belgii, który następnie zarejestrował w Polsce jako pojazd ciężarowy typu VAN, nie składając deklaracji podatku akcyzowego. Organy celne uznały, że pojazd posiada cechy samochodu osobowego i określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że nabył pojazd na terytorium kraju i kwestionując klasyfikację pojazdu oraz ustalenia organów co do nabycia wewnątrzwspólnotowego. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.) sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki B. oddala skargę Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. numer [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] stycznia 2016 r. numer [...], określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Organ celny ustalił, że skarżący dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki B. nr VIN [...] nie składając deklaracji dla podatku akcyzowego i nie płacąc akcyzy. Naczelnik Urzędu Celnego określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym na kwotę 11.136 zł z terminem płatności [...].03.2011 r. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało, że A. D. zakupił na podstawie umowy kupna- sprzedaży z [...].03.2011 r. samochód marki B., o podanym wyżej numerze VIN, rok produkcji 2004, pojemność silnika 2993 cm³ za kwotę 15.000 euro. Do wniosku załączył dokumenty w postaci: – zaświadczenia VAT-25 potwierdzające uiszczenie podatku od towarów i usług lub brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia środka transportu, – belgijski dowód rejestracyjny pojazdy wystawiony na P. D. wraz z tłumaczeniem na język polski, – umowę kupna – sprzedaży pojazdu z [...].03.2011 r. zawartą pomiędzy P. D. a skarżącym, – oświadczenie z [...].03.2011 r., w którym potwierdził, że pojazd sprowadzony został z zagranicy, a konkretnie z Belgii, bez tablic rejestracyjnych, na lawecie, – dokument identyfikacyjny pojazdu nr [...] wystawiony przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów [...] z [...].03.2011r. zawierający szczegółowe dane techniczne pojazdu. W oparciu o przedłożone dokumenty Starostwo Powiatowe w W. dokonało rejestracji pojazdu, wydając dowód rejestracyjny [...] i tablice rejestracyjne B. na nazwisko A. D. Auto zostało zarejestrowane jako ciężarowe, typu VAN, posiadające 4 miejsca siedzące. Podczas kontroli w dniu [...].11.2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Ł. przeprowadzili oględziny pojazdu i ustalili, że pojazd w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego posiadał wszystkie cechy pojazdu osobowego, a mianowicie: 5 drzwi, 4 miejsca do siedzenia wyposażone w komplet pasów bezpieczeństwa, przeszklone boki pojazdu w części pierwszego i drugiego rzędu siedzeń, podsufitka i boki pojazdu oraz całe wyposażenie jak dla samochodu osobowego. Zaklasyfikowanie pojazdu do kodu CN8703 - samochód osobowy, zrodziło po stronie skarżącego obowiązek podatkowy przewidziany w art. 102 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Skarżący wezwany przez organ do złożenia deklaracji AKC - U nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki B. oraz złożenia wyjaśnień odnośnie do okoliczności dokonania nabycia podał w piśmie z dnia [...]09.2015 r., że samochód zakupił od B. B. w O. Dodał, że nie był świadomy tego zakupu. Twierdzeniom tym organ nie dał wiary i za nieprawdopodobne uznał, że skarżący podpisując umowę kupna - sprzedaży nie spostrzegł, że zawiera transakcję z D. P. a nie z B. B. Ponadto faktu sprzedaży nie potwierdził B. B. przesłuchany w charakterze świadka. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. w dniu [...].10.2015 r. zawiadomił Prokuraturę Rejonową w W., informując, że trakcie prowadzonych czynności sprawdzających prowadzonych wobec skarżącego ustalono, że zachodzi podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 270 kk. Organy ścigania odmawiając wszczęcia dochodzenia w dniu [...].11.2015 r. i podniosły, że w odniesieniu do podejrzenia podrobienia w nieustalonym miejscu i czasie nie później niż [...].03.2011 umowy kupna - sprzedaży pojazdu marki B. brak jest danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa, natomiast w odniesieniu do podejrzenia wyłudzenia w dniu [...].03.2011 r. w W. poświadczenia nieprawdy w decyzji o rejestracji pojazdu marki B. poprzez podstępne wprowadzenie w błąd pracownika Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w W. przez przedłożenie umowy kupna sprzedaży w/w pojazdu zawierającej nieprawdziwe dane osoby sprzedającej pojazd, także brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Zebrany materiał dowodowy pozwolił organom celnym na konkluzję, iż doszło do nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego pojazdu, a następnie do jego rejestracji jako pojazd ciężarowy bez obowiązku opłacenia podatku akcyzowego. Od tej decyzji skargę złożył A. D. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. – art. 121§ 1, art. 122, art. 180 §1 oraz art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29.09.1997 r.(tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późniejszymi zmianami, dalej w skrócie O.p.) poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku organu podatkowego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez pominięcia przez organ II instancji podnoszonych przez skarżącego okoliczności, iż nabycia pojazdu B. dokonał w miejscowości O. od B. B. w sytuacji, gdy prawidłowa ocena całości materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wskazuje, że skarżący nabył przedmiotowy pojazd właśnie od w/w osoby, – art. 188 O.p. poprzez oddalenie wniosków dowodowych skarżącego pomimo tego, że miały one dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Skarżący zarzucił także naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 100 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku akcyzowym poprzez określenie zobowiązania z tego tytułu wobec A. D. w sytuacji, gdy przedmiotowy przepis nie ma w stosunku do niego zastosowania, z uwagi na nabycie przedmiotowego pojazdu na terenie kraju. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podnosił, że niewłaściwe było bezkrytyczne uznanie za wiarygodne zeznań B. B., bowiem miał on świadomość konsekwencji podatkowych na jakie naraziłby się w związku ze sprzedażą skarżącemu pojazdu. Jako oczywiste i niezbędne skarżący uważał dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ekspertyzy dokumentów i pisma ręcznego, celem wypowiedzenia się, czy umowa kupna - sprzedaży pojazdu w dniu [...].03.2011r. w tym podpis pod umową "P. D." została nakreślona przez B. B., a także poczynienie ustaleń w Prokuraturze Okręgowej w O., czy przeciwko B. B. toczy się postępowanie karne, jakie zostały postawione zarzuty i czy mają one związek z niniejszym postępowaniem. Argumentując zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący podnosił, że wobec zakupu pojazdu na terytorium Polski określenie zobowiązania akcyzowego w trybie art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym nie znajduje zastosowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu skargi przywołał i podtrzymał argumentację zawarta w odpowiedzi na odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawowa kwestią sporną w niniejszej sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy umowa kupna – sprzedaży z dnia [...]03.2011 r., zawarta pomiędzy skarżącym a D. P. zrodziła po stronie skarżącego obowiązek uiszczenia podatku akcyzowego w myśl art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009r. , nr 3 poz.11 w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania zobowiązania podatkowego, tj. w dniu [...].03.2011 r.). Powołany wyżej przepis stanowi, iż w przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium Polski zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Ustalenia zatem wymagało, czy w oparciu o przedłożone dokumenty zgłoszony do rejestracji pojazd jest samochodem osobowym, czy ciężarowym, czy został nabyty wskutek przemieszczenia pojazdu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju (art. 2 pkt 9 ustawy) oraz czy w chwili był zarejestrowany na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, przede wszystkim wyniki oględzin pojazdu dokonane w dniu [...].11.2015 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w Ł., wyjaśnienia skarżącego co do stanu technicznego i wyposażenia pojazdu w momencie zakupu, dane identyfikacyjne pojazdu nr [...] wystawione przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów z dnia [...].03.2011 r. zawierające szczegółowe dane techniczne pojazdu, pozwala w sposób nie budzący wątpliwości przyjąć, iż przedmiotem umowy był samochód osobowy marki B. Kwestia przyporządkowania pojazdu do CN 8703 Nomenklatury Scalonej była objęta zaskarżeniem (pkt 2 skargi), co powodowało konieczność przeanalizowania poprawności i skontrolowania legalności działania organów podatkowych w tym zakresie. Powołane wyżej dowody pozwalają na ocenę, iż główną funkcją nabytego wewnątrzwspólnotowo pojazdu marki B. nr VIN: [...] jest przewóz osób. Pojazd posiada bowiem pięciodrzwiowe nadwozie, oszklone, wyposażone w 4 siedzenia i pasy bezpieczeństwa dla 4 osób, z demontowaną przegrodą za drugim rzędem siedzeń. Dodatkowo wnętrze pojazdu( włącznie z przestrzenią ładunkową) wyłożone jest wykładziną tego samego rodzaju jak w części pasażerskiej. Reasumując Sąd uznał, iż klasyfikacja pojazdu jako osobowego, dokonana w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej w państwach członkowskich Unii Europejskiej, a także noty wyjaśniającej do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. C 50 , str. 1) jest trafna. Odnosząc się do kwestii, czy w sprawie miało miejsce nabycie wewnątrzwspólnotowe, czy też pojazd nabyty został w innych okolicznościach, o jakich mówi skarżący w skardze, Sąd stwierdza, że ustalenia organów w tej mierze są prawidłowe, a organom nie można przypisać naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy ( zarzuty z pkt 1 i 2 skargi ). W chwili zakupu pojazd nie był zarejestrowany na terytorium kraju (okoliczność bezsporna), istotne zatem z punktu widzenia oceny transakcji jako wewnątrzwspólnotowej lub cech takich nie noszącej jest moment zgłoszenia pojazdu do rejestracji na terenie kraju. Materiał dowodowy i złożone przez skarżącego w Starostwie Powiatowym w W. dokumenty jednoznacznie wskazują, że transakcja została dokonana pomiędzy skarżącym A. D. a D. P. Skarżący podpisał umowę kupna –sprzedaży własnoręcznie, nie kwestionował prawdziwości swojego podpisu pod umową, a wątpliwości organów podatkowych związane z ewentualnym popełnieniem przestępstwa podczas transakcji zostały rozstrzygnięte przez organy ścigania postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania karnego. Dodatkowo złożył oświadczenie, iż samochód sprowadzony został z Belgii bez tablic rejestracyjnych, na lawecie. Odmowa wiarygodności zeznaniom świadków zgłoszonych przez skarżącego w toku postępowania podatkowego nie jest bezkrytyczna i nie jest oderwana od zasad logiki i doświadczenia życiowego. Przede wszystkim trzeba przy tej ocenie mieć na uwadze, iż to sam skarżący w trakcie procesu rejestracyjnego pojazdu posługiwał się umową zawartą z D. P., podpisując umowę własnoręcznie widział kto figuruje na tej umowie jako sprzedawca i nie poddawał w wątpliwość zawartych w umowie informacji. Dodatkowo – poza umową – złożył oświadczenie co do okoliczności sprowadzenia pojazdu z zagranicy (na lawecie, z Belgii). Przyjąć zatem trzeba, że przedstawiany przez świadków inny stan faktyczny dotyczy być może innej transakcji, a jeśli już dotyczy tej samej transakcji to składane zeznania świadków mają na celu uchronienie skarżącego przed zapłatą dość znacznej kwoty podatku akcyzowego. Sąd zauważa nadto, iż okolicznościom transakcji przedstawianym przez świadków zgłoszonych przez skarżącego zaprzeczył B. B., który został przesłuchany w charakterze świadka. Zaprzeczył on zarówno temu, iżby sprowadził sporny samochód do Polski, a także, by sprzedał ten pojazd skarżącemu w warunkach i okolicznościach przez niego podawanych. Okoliczność, iż skarżący dysponował kartką z pieczątka i podpisem B. B. – zdaniem Sądu - jedynie może potwierdzać, iż gdyby B. B. był sprzedawca pojazdu, to skarżący miał pełną wiedzę, by dane sprzedawcy wpisać do umowy. Skoro tego nie uczynił, pomimo posiadanej wiedzy, przyjąć należy, że B. B. nie był stroną tej transakcji. Jako absolutnie niewiarygodne zostały ocenione twierdzenia skarżącego, iż "nie był świadomy tego zakupu". O świadomości zakupu skarżącego i tego z kim i w jakich okolicznościach zawarł transakcję przemawia fakt posługiwania się przez skarżącego dokumentami, których wiarygodności nigdy skutecznie nie podważył, a którymi posługiwał się – jako wiarygodnymi i rzetelnymi – w procesie rejestracji pojazdu. Odmowa przeprowadzenia przez organ podatkowy wnioskowanych przez skarżącego dowodów jest słuszna i uzasadniona. Ewentualne przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków Z. D. i M. G. nie zmieniłyby – zdaniem Sądu – oceny, iż przedmiotowy pojazd nie został nabyty w okolicznościach, o których mówi skarżący. Dalsze dowodzenie tej okoliczności w sytuacji, gdy B. B. zaprzecza dokonaniu transakcji ze skarżącym, a skarżący podczas rejestracji pojazdu posługuje się dokumentami o zgoła innym brzmieniu aniżeli twierdzi obecnie w tezie wniosku dowodowego, w istocie prowadziłoby do kontynuowania postępowania dowodowego w kwestiach, które zostały dostatecznie wyjaśnione innymi dowodami. Sprzeczne byłoby zatem z przepisem art. 122 i 187 O.p. , nakazującym organom podatkowym podejmowanie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Odnośnie do wniosku dowodowego dotyczącego ekspertyzy dokumentów i pisma ręcznego, celem wypowiedzenia się, czy umowa kupna –sprzedaży z dnia [...] marca 2011 roku , w tym podpis złożony pod ta umową "P. D." została sporządzona przez B. B. Sąd podkreśla, że kwestia wiarygodności tego dokumentu była przedmiotem badania przez organy ścigania, które ostatecznie odmówiły wszczęcia dochodzenia wobec braku danych dostatecznie uzasadniający popełnienie przestępstwa. Przyjąć zatem należy, że dalsze prowadzenie postępowania dowodowego pod kątem autentyczności podpisu osoby sprzedającej jest niecelowe i nie zmierza do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Te bowiem zostały ustalone poprzez inne dowody. Końcowo, Sąd podziela w całej rozciągłości stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, a odnoszące się do mocy dowodowej dokumentu urzędowego, jakim w realiach niniejszej sprawy jest dowód rejestracyjny wydany dla właściciela pojazdu. Moc dowodowa tego dokumentu urzędowego potwierdza prawo własności właściciela pojazdu nabyte w drodze umowy z dnia [...].03.2011 r. Przedmiotowa umowa jest jedynym dowodem stwierdzającym czynność nabycia przez A. D. pojazdu marki B. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego nabycie pojazdu w innych okolicznościach i od innego sprzedawcy. Dodatkowo zaświadczenie potwierdzające uiszczenie podatku od towarów i usług lub brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia środka transportu VAT – 25, wydany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. potwierdza, że dostawcą spornego pojazdu jest D. P. Konkludując Sąd uznał, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a zgromadzony materiał dowodowy oceniony w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie jest ono dotknięte brakami wymagającymi uzupełnienia, zwłaszcza jako zupełnie bez znaczenia traktuje Sąd okoliczność, na jakim etapie znajduje się postępowanie przygotowawcze przeciwko B. B., o co został oskarżony i czy może to mieć związek z niniejszym postępowaniem. Trzeba mieć na uwadze, że B. B. nie jest stroną niniejszego postępowania. Poszukiwanie informacji na temat osoby trzeciej, nie związanej z niniejszym postępowaniem byłoby nadmierną ingerencją w prawa osób trzecich tym bardziej, gdy się zważy, że podejrzenia związane z podrobieniem dokumentów i posłużeniem się nimi w trakcie rejestracji nie spowodowały wszczęcia przeciwko B. B. postępowania karnego. Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się powodów do uwzględnienia skargi, orzeczono jak w wyroku - stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło