I SA/Bk 625/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-02-23

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu, który wykazał brak środków na pokrycie kosztów postępowania oraz trudną sytuację materialną i zdrowotną, należy przyznać prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dodatkowo, ze względu na charakter sprawy oraz stan zdrowia skarżącego, ustanowienie adwokata jest zasadne.
Stan faktyczny
W. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. Skarżący wykazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma niskie dochody z gospodarstwa rolnego i prac dorywczych, jest rozwiedziony, mieszka u rodziców, opłaca alimenty na małoletnią córkę oraz leczy się psychiatrycznie. Nie posiada majątku ani oszczędności, a jego zadłużenie podatkowe wynosi około 1 000 000 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za okresy: wrzesień, październik 2007 r., luty, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2008 r., z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r., z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2008 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 17) podając we wniosku, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ale jest zobowiązany do płacenia alimentów w wysokości 700 zł na małoletnią córką. Wnioskodawcy wskazali ponadto, iż źródłem utrzymania jego rodziny jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 250 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych, ma natomiast zadłużenie z tytułu zobowiązań podatkowych na kwotę około 1.000.000 zł. W uzasadnieniu swego wniosku W. D. podkreślił, iż w dalszym ciągu leczy się psychiatryczne. W związku z problemami zdrowotnymi i stopniem skomplikowania sprawy, nie jest w stanie sam bez pomocy adwokata poprowadzić tej sprawy (k. 17-18). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 21 grudnia 2010 roku W. D. oświadczył, że jest rozwiedziony z żoną i nie prowadzi z rodziną wspólnego gospodarstwa domowego, a zamieszkuje u rodziców. Wnioskodawca uprawia wydzierżawione grunty o powierzchni [...] ha i opłaca KRUS, ale nie posiada żadnego żywego inwentarza i dotychczas nie otrzymał dotacji z Unii Europejskiej. Bieżące wydatki związane z utrzymaniem skarżącego pokrywane są przez jego rodziców oraz z dochodów w kwocie około 250 zł uzyskiwanych z uprawy ziemi. Skarżący nie posiada żadnego samochodu osobowego, a alimenty opłaca przy pomocy rodziców oraz z zarabiając z prac dorywczych w charakterze kierowcy (k. 22). Na potwierdzenie powyższego wnioskodawca przedłożył kserokopie następujących dokumentów: odpisu wyroku rozwodowego (k. 23), wyciągi z rachunku bankowego za okres lipiec – grudzień 2010 r. (k. 24-35), pokwitowania odbioru alimentów na różne kwoty (k. 36-42) Ponadto w odpowiedzi na kolejne wezwanie podniósł, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami i nie zna wysokości ich świadczeń. Zaakcentował jedynie, że rodzice mu czasem pomagają (k. 46). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący W. D. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż źródłem jego utrzymania pozostaje jedynie dochód z gospodarstwa rolnego (upraw roślin na dzierżawionych gruntach rolnych) w wysokości około 250 zł oraz ewentualnie dochód z prac dorywczych wykonywanych w charakterze kierowcy, który kształtuje się na różnym poziomie. Skarżący mieszka u rodziców, gdyż jest rozwiedziony z żoną. Na jego utrzymaniu pozostaje ponadto małoletnia córka, na której rzecz zostały przyznane alimenty w wysokości 700 zł. Skarżący w miarę możliwości przekazuje na ten cel różne kwoty. W pozostałym zakresie pomagają mu finansowo rodzice. Wnioskodawca leczy się psychiatrycznie (opinia biegłego – akta administracyjne). Ponadto nie posiada żadnego majątku, oszczędności czy też przedmiotów wartościowych, które można spieniężyć. Dodatkowo posiada zadłużenie podatkowe w kwocie około 1.000.000 zł. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód skarżącego, choroba w połączeniu z brakiem majątku i zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż W. D. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Nadto pomoc profesjonalnego pełnomocnika może być zasadna ze względu na charakter sprawy, chorobę skarżącego oraz wysokość ciążących na nim zobowiązań podatkowych. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło