I SA/Bk 655/14
PostanowienieWSA w Białymstoku2015-06-23
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata w sprawie o odmowę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdy nie posiada on dochodów ani oszczędności i przebywa w areszcie śledczym?Ratio decidendi
Skarżącemu, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny, przysługuje prawo pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co nie wyklucza przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
W. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od opłaty kancelaryjnej i ustanowienia adwokata w sprawie skargi na decyzję Prezesa ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący przebywał w areszcie śledczym, nie posiadał dochodów ani oszczędności, posiadał zadłużenia oraz udział w nieruchomości rolnej.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej i ustanowienie adwokata R. G. w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia i ustanowienie adwokata R. G. (k. 72, 81) podając, iż obecnie przebywa w Areszcie Śledczym i nie posiada żadnych oszczędności, a także nie osiąga żadnego dochodu. W skład jego majątku wchodzi 1/3 udziału w zabudowaniach gospodarczych oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Skarżący ma zadłużenie alimentacyjne oraz wśród znajomych na kwotę ponad 30.000 zł (k. 81-82).
Na wstępie informacyjnie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżący W. W. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Z tej przyczyny orzeczenie w tym zakresie było bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie
i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna W. W. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż przebywa w areszcie śledczym i obecnie nie posiada źródeł dochodu oraz oszczędności. Powyższe okoliczności, pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, tj. ustanowienia pełnomocnika.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło