I SA/Bk 661/16
WyrokWSA w Białymstoku2017-01-18
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wymiar podatku od nieruchomości dla współwłaścicieli, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków oraz oględzinach, mimo zarzutów skarżącego dotyczących rzekomych nieprawidłowości w dokumentacji i postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Ewidencja gruntów i budynków, uzupełniona o wyniki oględzin, stanowiła wystarczającą podstawę do wymiaru podatku. Odpowiedzialność solidarna współwłaścicieli oznacza, że organ wymierza podatek w jednej kwocie, a kwestie wewnętrznych rozliczeń między nimi nie leżą w jego kompetencji. Zarzuty skarżącego dotyczące "matactw" i pominięcia historycznych dokumentów nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż nie wykazał on konkretnych nieprawidłowości, a aktualne dane i oględziny były wystarczające.Stan faktyczny
Skarżący M. P. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. ustalającą wymiar podatku od nieruchomości na 2014 rok. Podnosił zarzuty dotyczące rzekomo sfałszowanej księgi wieczystej, nieprawidłowości w postępowaniu spadkowym, rozmów urzędniczki, a także domagał się szczegółowego rozliczenia powierzchni budynku i gruntów. Organ I instancji ustalił podatek, a SKO utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, powtarzając część zarzutów i dodając nowe, dotyczące m.in. sposobu prowadzenia postępowania przez SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 rok oddala skargę
Decyzją z dnia [...].12.2015r. organ I instancji ustalił Stronom jako współużytkownikom wieczystym nieruchomości położonej przy ul. W. [...], podatek od nieruchomości w kwocie 1102,00 zł na 2014 r. Na mocy decyzji opodatkowano budynek mieszkalny o pow. 268,76 m2 według stawki 0,73 zł/m2, grunty pozostałe o pow. 541,00 m2 według stawki 0,45 zł/m2, budynki tzw. pozostałe o pow. 89,52 m2. Zastosowano stawki podatku przyjęte uchwałą Nr XLVIII/530/13 Rady Miasta Białystok z 25.06.2013r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Podl., poz. 2913 oraz z 2014 r. poz. 2446). Od tej decyzji Pan M. P. złożył obszerne na 24 strony odwołanie, wskazując m.in.: I. księga wieczysta prowadzona dla przedmiotowej nieruchomości jest sfałszowana w zakresie wysokości udziałów, na co wskazuje korespondencja dołączona do akt dot. prowadzonej sprawy w Sądzie Rejonowym w B., II. Zdaniem odwołującego bulwersujące są rozmowy telefoniczne urzędniczki z A. J. P. na co wskazują notatki służbowe zamieszczone w aktach sprawy, III. Według Pana M. P. postępowanie spadkowe o sygn. akt II Ns [...] odbyło się z licznymi "matactwami" oraz "fałszerstwem dokumentów", IV. Skarżący uważa, że każdy z właścicieli winien opłacać podatek według faktycznie użytkowanej powierzchni budynku, a także Skarżący podał, że pismo organu zawiadamiając o przeprowadzeniu oględzin z dnia 3.11.2015 r. zostało wysłane dopiero 5.11.2015 r. V. Pan M. P. opisał sytuację związaną z korespondencją sprawy sądowej XIC [...] oraz umowami z PGNiG, PGE, Wodociągami B., VI. Skarżący przypomina, że zawiadamiał organ o istnieniu pokoju usytuowanego na strychu na II -gim piętrze przedmiotowego budynku, VII-złożył żądanie o wskazanie jakie powierzchnie poszczególnych mieszkań składają się na pow. opodatkowaną 268,76 m2, jakie powierzchnie składają się na 3 boksy garażowe 89,52 m2; VIII- wskazał na wzajemne zobowiązania finansowe związane z wadliwymi decyzjami dot. pozwolenia na budowę z 1998 r. oraz z 1999 r. dotyczącego budynku przy ul. W. [...]. Do odwołania dołączono załączniki spięte w dwa pliki oznaczone jako załącznik nr 2 i załącznik nr 3.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ utrzymał w mocy decyzję organu I szej instancji. Na tą decyzję Pan M. P. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając:
1) liczne matactwa zawarte w uzasadnieniu decyzji i pominięcie argumentów z
pisma 31.01.2016r. i 29.02.2016r.,
2) skarżący podkreślił, że opodatkowana nieruchomość jest położona w B. przy ul. W. [...] (działki nr [...] o pow. 510 m2 i przy ul. K. (działka nr [...] o pow. 31 m2). Opodatkowany budynek mieszkalny i większa część budynku gospodarczego są położone na działce przy ul. W.
3) zdaniem Skarżącego, w zakresie powierzchni budynku mieszkalnego winna być przeprowadzona dokładna analiza takich dokumentów jak: akt z 15 sierpnia 1984r., rozliczenie z 22.04.1982 r., oświadczenie z 27.02.1999 r, oraz inne dokumenty znajdujące się w sądzie przy sprawie XI C [...],
4) Skarżący podaje, że wizja lokalna z dnia 27.11.2015r. została przeprowadzona na jego prośbę zawartą w piśmie procesowym z 3.11.2015 r.,
5) w ocenie Skarżącego warunkiem niezbędnym zaskarżonej decyzji jest wyszczególnienie powierzchni wszystkich pięter, trzech boksów w budynku gospodarczym, powierzchni działki nr [...] i nr [...],
6) w tym punkcie Pan M. P. wskazał, że w rodzinie przed laty miały miejsce spory pomiędzy wujami w przedmiocie opłacania podatku,
7) Pan M. P. zapytuje, dlaczego postanowienie SKO w B. z dnia [...].03.2016 r. zostało nadane w placówce pocztowej 21.03.2016 r.
8) Skarżący zapytuje także dlaczego w dniu 5 maja 2016 r. nie udostępniono mu akt sprawy. Obecne w biurze pracownice udzieliły informacji, że akta sprawy znajdują się poza siedzibą Kolegium.
W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa jest przedmiotem rozpoznania po raz drugi z uwagi na wcześniejsze przekazanie przez organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia. Organ w decyzji z dnia [...] września 2015r. zwrócił uwagę na zarzut Pana M. P. dotyczący powiększenia powierzchni budynku o 20m2, zatem zaistniała konieczność ustalenia faktycznej powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, a także kto i jakim tytułem prawnym legitymuje się do budynków, gdyż obowiązek podatkowy ma charakter solidarny zarówno do nieruchomości gruntowej jak i budynkowej. Ponadto wskazano, że organ winien zgromadzić informacje z ewidencji gruntów i budynków dotyczące gruntów oraz budynków według stanu na 1.01.2014 r. oraz 1.01.2015 r. W toku ponownie prowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji pozyskał aktualne dane z ewidencji gruntów i budynków, zwrócił się do wszystkich współużytkowników wieczystych o przedłożenie aktualnych informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz złożenie wyjaśnień kto i jakim tytułem prawnym legitymuje się do usytuowanych na nieruchomości budynków (ew. dostarczenie dokumentów) oraz przeprowadził oględziny nieruchomości w dniu 27 listopada 2015 r.
Z zebranego materiału dowodowego ustalono następujący stan faktyczny sprawy: opodatkowana nieruchomość jest położona przy ul. W. [...], jest to grunt o powierzchni 541 m2 (działka nr [...] i nr [...]) będący w użytkowaniu wieczystym i posiada założone księgi wieczyste. Działka nr [...] zabudowana jest dwoma budynkami mieszkalnym o pow. 268,76 m2 oraz budynkiem niemieszkalnym tzw. pozostałym o powierzchni 89,52 m2. Nieruchomość gruntowa należy do Gminy B., ale znajduje się w użytkowaniu wieczystym 5 osób (udział łączny 1/1). Budynki są uwidocznione w ewidencji budynków pod nr [...] i nr [...] i stanowią własność wszystkich użytkowników wieczystych (udział łączny 1/1, własność). W wypisie z rejestru budynków wskazano, że budynek mieszkalny ma powierzchnię zabudowy 146 m2, ma 2 kondygnacje nad ziemią i l kondygnację pod ziemią, rok zakończenia budowy 1900, natomiast budynek pozostały to budynki garaży, powierzchnia 98 m2, jedna kondygnacja nad ziemią. Informacja w sprawie podatku od nieruchomości została złożona przez A. S. reprezentowanego przez Ł. S., który wykazał, że budynek mieszkalny ma powierzchnię 230 m2, a budynek pozostały 87 m2. Pozostałe osoby pomimo wezwania z dnia 8.10.2015 r. nie złożyły informacji podatkowej. Z uwagi na różnice w wartościach dotyczących powierzchni budynków, organ I instancji zarządził przeprowadzenie oględzin w celu ustalenia prawidłowości zgłoszonych do wymiaru przedmiotów opodatkowania. Po przeprowadzonych oględzinach w dniu 27.11.2015r. sporządzono protokół. W czynności wzięli udział Ł. S. w imieniu A. S., A. P. - syn J. P. i M. P. (pozostałe strony zawiadomione prawidłowo). Podczas oględzin dokonano pomiaru obu budynków i ustalono, że budynek mieszkalny posiada 4 kondygnacje, łącznie o powierzchni użytkowej 268,76m2, zaś budynek niemieszkalny (garażowy) posiada 89,52 m2 powierzchni użytkowej. Wskazano, że poszczególne pomieszczenia/piętra są w posiadaniu A. S., J. P., M. P., M. P., T. P. oraz niektóre są do wspólnego użytku mieszkańców, w tym 3 boksy garażowe użytkują J. P., M. P., A. S. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został w sposób wyczerpujący ustalony, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Należy podkreślić, iż ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez właściwego starostę powiatowego, jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym, zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.). Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego do czasu dopóki nie zostanie przedstawiony przeciwdowód lub nie nastąpi zmiana zapisu w ewidencji. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości co do tytułów prawnych wszystkich Stron postępowania do danej nieruchomości. Zapisy w ewidencji wskazują na użytkowanie wieczyste gruntu oraz własność budynków. Powierzchnia budynków została ustalona w toku przeprowadzonych oględzin. Strona skarżąca nie przedstawiła przeciwdowodów świadczących o błędach lub nieprawidłowościach w prowadzonej ewidencji.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.) jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się we współposiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Tym samym, skoro w takiej sytuacji po stronie podatników (współwłaścicieli) powstaje solidarna odpowiedzialność podatkowa, to obowiązkiem organu podatkowego było prowadzenie postępowania wobec wszystkich mogących taką odpowiedzialność ponosić oraz adresowanie decyzji podatkowych do wszystkich zobowiązanych osób. Istota solidarności sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele zobowiązani są do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego ze współwłaścicieli lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania w stosunku do wszystkich zobowiązanych. Odpowiedzialność solidarna jest uregulowana w art. 366 Kodeksu cywilnego i polega na tym, że wierzyciel (organ podatkowy) może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Konsekwencją solidarnej odpowiedzialności, jest to że organ podatkowy wymierza podatek w jednej kwocie, nie oblicza podatku ani według udziałów w masie spadkowej, ani według powierzchni aktualnie zajmowanej przez danego współwłaściciela. W praktyce to współwłaściciele umownie decydują kto i w jakiej proporcji spłaca wymierzoną należność. Kwestie tych uzgodnień nie leżą jednak w zakresie podejmowanych rozstrzygnięć przez organy podatkowe, gdyż przepis wskazuje wspólną odpowiedzialność co do całego zobowiązania.
Odpowiadając na zarzuty sformułowane w punktach 1,2,3 Sąd zauważa, że Skarżący nie wskazał, jakie konkretnie nieprawidłowości i jakie "matactwa" zostały zawarte w decyzjach organów podatkowych. Z tego powodu zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie, a dokładne podstawy orzekania zostały omówione w zaskarżonej decyzji. W zakresie braku analizy dokumentów składanych przez Stronę do akt sprawy datowanych począwszy od 1999 r. i innych wskazujących na prowadzenie spraw przed sądem powszechnym należy wyjaśnić, co słusznie uczynił organ w zaskarżonej decyzji, że niezależnie od dawnych zapisów, organ podatkowy I instancji w zakresie ustalenia powierzchni domu przeprowadził oględziny nieruchomości. Ten dowód, jako najbardziej aktualny stał się podstawą do ustalenia powierzchni opodatkowanego budynku. Z tego powodu, nie zachodziła potrzeba wracania do historycznych dokumentów i wcześniej podawanych danych związanych z budową budynku. W zakresie zarzutu nr 4 nie ma sporu z organem podatkowym w fakcie przytaczanym przez Pana M. P., że w piśmie procesowym z 3.11.2015 r. podatnik zawarł prośbę o przeprowadzenie wizji lokalnej. Organ przy rozpatrywaniu sprawy po raz pierwszy, w swojej decyzji z dnia [...].09.2015 r., właśnie z uwagi na zarzut Pana M. P., wskazał na konieczność ustalenia faktycznej powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego i w istocie nie ma znaczenia z czyjej inicjatywy przeprowadzono wizję lokalną. W zakresie zarzutu nr 5-6, Sąd wskazuje, iż wszelkie dane odnośnie powierzchni poszczególnych pięter, pomieszczeń i stanowisk garażowych znajdują się w protokole z oględzin. Strony mogą skorzystać z tego dokumentu i dokonać stosownego rozliczenia we własnym zakresie. Nie jest zatem rolą organu podatkowego dokładne wykazywanie w sentencji decyzji powierzchni z rozpisaniem na piętra i lokale według stanu posiadania. Stan posiadania jest kwestią umowną między stronami, zaś zobowiązanie podatkowe obciąża z mocy ustawy wszystkich współwłaścicieli solidarnie, chyba, że dojdzie do podziału nieruchomości na odrębne lokale w rozumieniu ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 903 z późn. zm.). Spory rodzinne obecne lub dawne nie mają znaczenia dla kwestii ustalenia zobowiązania podatkowego. Odnosząc się do zapytania Skarżącego w punkcie 7 Kolegium zasadnie stwierdziło, że Podatnik nie wskazał, czy i jakie znaczenie dla sprawy ma kwestia daty wysłania postanowienia z dnia [...].03.2016 r. Jednocześnie organ wyjaśnił, że istotne w sprawie jest, aby nie doszło do naruszeń prawa w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Fakt wysłania postanowienia przez biuro organu w terminie późniejszym niż data jego sporządzenia, nie ma wpływu na przedmiot rozstrzyganej sprawy. Odnosząc się do zapytania Strony w punkcie 8 podobnie jak powyżej Kolegium słusznie zauważyło w odpowiedzi na skargę, że podnoszona kwestia nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. W dniu 5 maja 2016 r. postępowanie organu odwoławczego zostało już zakończone wydaniem decyzji z dnia [...].04.2016 r. W sprawie upłynął też wyznaczony wcześniej 7-dniowy termin do zapoznania się z aktami. Postanowienie o wyznaczeniu terminu Pan M. P. odebrał 5.04.2016 r. Pan M. P. w dniu 5 maja 2016 r. wniósł o zapoznanie się z aktami kolejnej sprawy dotyczącej 2016 r. (termin do zapoznania nie został jeszcze wyznaczony) i umówił się w biurze, że akta zostaną mu udostępnione 9 maja 2016 r. Zagadnienie to, jako dotyczące roku 2016 pozostaje poza zakresem sprawy.
Reasumując, zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, nie doszło w niej do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Organ w sposób prawidłowy, rzetelny i wyczerpujący zebrał cały materiał dowodowy i prawidłowo go ocenił.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło