I SA/Bk 663/18
WyrokWSA w Białymstoku2019-01-16
Skład orzekający: sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych wraz z odsetkami, pomimo argumentów strony skarżącej o istnieniu ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, wynikających z nadzwyczajnego zdarzenia losowego (pożaru) i długotrwałego postępowania odszkodowawczego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły brak przesłanek do umorzenia zaległości podatkowej. Pomimo zdarzenia losowego (pożaru), strona skarżąca dysponowała środkami na spłatę zaległości, a argumenty dotyczące przewlekłości postępowania odszkodowawczego nie mogły stanowić podstawy do umorzenia. Ponadto, brak było gwarancji realizacji planów odbudowy, co podważało istnienie interesu publicznego w umorzeniu.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. wraz z odsetkami, powołując się na nadzwyczajne zdarzenie losowe (pożar majątku w 2010 r.), długotrwałe postępowanie sądowe o odszkodowanie i utratę zdolności płatniczej. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i nierozpoznanie istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. wraz z odsetkami w ramach pomocy de minimis oddala skargę
S. Sp. z o.o. w B. (dalej powoływana jako "Spółka") wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2018 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w H. o umorzenie w całości zaległości podatkowej wraz z odsetkami w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2017 w kwocie 600.683,00 zł. Zdaniem Spółki, umorzenie zaległości jest uzasadnione nadzwyczajnym ważnym interesem Spółki, gdyż nadzwyczajnym, losowym zjawiskiem był pożar, który pozbawił Spółkę całego majątku a ponadto, na skutek braku wypłaty pełnego odszkodowania przez P. w ustawowym terminie tj. w 2010 r. oraz ciągnącym się przez ponad 6 lat postepowaniem sądowym Spółka została pozbawiona możliwości zaliczenia poniesionych wcześniej kosztów utraconego w wyniku pożaru wybudowanego kompleksu hotelowego S. a także odliczania jakiejkolwiek amortyzacji utraconych w wyniku pożaru składników majątku. Spółka podniosła również, że w wyniku pożaru doszło do całkowitej utraty zdolności płatniczej Spółki, gdyż utraciła ona cały majątek wykorzystywany do prowadzonej działalności gospodarczej, a konieczność zapłaty zaległości podatkowej będzie oznaczać, że Spółka nie będzie posiadała wystarczających możliwości i środków finansowych, aby móc ubiegać się o kredyt na odbudowę spalonego budynku oraz budowli. Spółka wskazała, że de facto nie otrzymała odszkodowania, gdyż kwota zasądzona od ZUS trafiła niemal w całości do Banku, a zapłata zaległości podatkowej stanowiłaby niesprawiedliwą sankcję, gdyż podatek CIT musiałby być zapłacony od dochodu wirtualnego, tj. który faktycznie i bezzwrotnie otrzymał Bank X.
Spółka podniosła, że za umorzeniem zaległości przemawia też interes społeczny, gdyż planuje ona budowę nowej inwestycji na gruncie, na którym znajdowały się spalone budynki i budowle.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w H. decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] odmówił umorzenia wnioskowanych zaległości podatkowych.
Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 2a w zw. z art. 61 a § 1, art. 67a § 1 i art. 191 w związku z art. 210 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. dalej: "o..").
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. Organ dokonał analizy art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 2 o.p. i podkreślił, że w stosunku do przedsiębiorców jest zobowiązany sprawdzić spełnienie obydwu przesłanek.
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 67a § 1 o.p. Organ ustalił, że Spółka wnosząc o umorzenie w całości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wskazała na istnienie ważnego interesu podatnika i interes publiczny, wynikający ze spalenia się [...] kwietnia 2010 r. całego majątku Spółki - czyli starej i nowej części kompleksu hoteli D. w B. Spółka wskazała, że umową cesji przekazała prawa do wierzytelności z umowy ubezpieczenia w P. S.A. bankowi, który udzielił jej kredytu – B. S.A. Ubezpieczyciel w 2010 i 2011 r. wypłacił część odszkodowania, przy czym odmówił pełnego pokrycia szkody, co skutkowało koniecznością wniesienia powództwa przed sądem powszechnym. Postępowanie trwało ponad 6 lat i dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Sądu drugiej instancji P. S.A. zapłacił dalszą, pełną żądaną kwotę odszkodowania. Wypłata należności nastąpiła po czasie przewidzianym w art. 7 ust. 5 ustawy CIT, tj. po ponad 5 latach od całkowitego spalenia majątku Spółki, co spowodowało, że utraciła ona przewidziane ustawą prawo do obniżenia dochodu o wysokość poniesionej straty.
Organ zauważył następnie, że koniecznym elementem wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika, oprócz zaistnienia zdarzenia losowego, jest stan majątkowy podatnika, który nie jest w stanie zaległości uregulować. Tymczasem, analiza przedłożonych przez Spółkę dokumentów finansowych nie pozwalała na określenie w sposób jednoznaczny, jakimi środkami finansowymi Spółka dysponowała na dzień złożenia wniosku. Początkowo Spółka twierdziła, że dysponuje kwotą przelaną przez bank na jej konto po rozliczeniu kredytu tj. 1.454.343,18 zł. Z danych zawartych w KRS wynika, iż [...] lipca 2017 r. aktem notarialnym Rep [...] została zmieniona umowa Spółki, obniżono kapitał zakładowy z kwoty 5.200.000,00 zł do wysokości 2.199.600,00 zł, poprzez obniżenie wartości nominalnej wszystkich dotychczasowych udziałów z kwoty 1.000,00 zł. do wysokości 423,00 zł każdy. Po ujawnieniu w toku prowadzonego postępowania podatkowego faktu obniżenia kapitału zakładowego Spółki, a w konsekwencji wypłaty na rzecz jedynego wspólnika kwoty 730.000,00 zł, Prezes Zarządu Spółki oświadczył, że Spółka dysponuje kwotą 695.081,26 zł. Dodatkowo organ wskazał, że Spółka jest właścicielem nieruchomości gruntowych w B. o wartości ok. 480.000 zł, dysponuje zatem środkami na uregulowanie zaległości podatkowej.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji, że w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej, nierozerwalnym ryzykiem związanym z jej prowadzeniem są zagadnienia związane z ubezpieczeniem majątku firmowego i występowania sporów na linii przedsiębiorca - ubezpieczyciel. Spory te często, podobnie jak w niniejszej sprawie, kończą się postępowaniami sądowymi, w wyniku których to Sąd wskazuje prawidłową wartość odszkodowania. Prawa do sądu nie można odmówić żadnej ze stron sporu na linii przedsiębiorca - ubezpieczyciel. W postępowaniu sądowym obowiązuje zasada dwuinstancyjności postępowania. Organy podatkowe nie są powołane do oceny przebiegu postępowania przed sądami w sprawach z zakresu postępowań odszkodowawczych. Zatem powoływanie się przez Spółkę na przewlekłość tego postępowania nie może uzasadniać przyznania ulgi w zakresie umorzenia zaległości podatkowej. W opinii organu podatkowego, Spółka (w jej imieniu, z uwagi na cesję, Bank X.) występując o odszkodowanie powinna liczyć się z ewentualnością skorzystania przez P. S.A. ze wszelkich dostępnych praw i środków odwoławczych, które będą miały wpływ na czas trwania postępowania odwoławczego, jak również na utratę prawa do odliczenia straty, od przyznanej należności w postaci odszkodowania z tytułu ubezpieczenia majątku.
Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Bank X. w wyniku wygranego procesu z P. S.A. wyegzekwował kwotę odszkodowania w wysokości. 3.929.582,46 zł, oraz dodatkowo należne odsetki za zwłokę w wysokości 2.456.796,49 zł. Nie można więc zgodzić się z poglądem prezentowanym przez Spółkę, że wypłacona przez P. S.A. łączna kwota 6.391.778,95 zł stanowi dla Spółki dochód wirtualny. Wręcz przeciwnie, stanowi dochód jak najbardziej realny i rzeczywisty. Co prawda faktycznie na skutek cesji na rzecz Banku X. polisy ubezpieczeniowej, większą część z wypłaconej przez P. S.A. kwoty otrzymał Bank, ale w ramach spłaty kredytu ciążącego na Spółce. Dzięki temu Spółka spłaciła wszystkie swoje zobowiązania wobec Banku X. z tytułu zaciągniętego kredytu, a dodatkowo, na skutek wypłaconych przez P. S.A. odsetek za zwłokę otrzymała kwotę 1.454.343,18 zł, z której 730.000,00 zł wypłaciła wspólnikowi Spółki.
Mając powyższe na względzie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że Spółka, pomimo tragicznego pożaru, który miał miejsce w 2010 r. posiada środki na uregulowanie zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych, czego potwierdzeniem jest dokonana przez Spółkę [...].07.2018 r. wpłata w kwocie 612.544,00 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Analizując kwestię istnienia interesu publicznego w umorzeniu zaległości organ podkreślił, że pomoc państwa w spłacie zobowiązań podatkowych może być udzielona przedsiębiorcy, który znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, a dzięki jej przyznaniu odzyska płynność finansową i będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą. Z akt sprawy wynika natomiast, że Spółka od czasu pożaru w kwietniu 2010 r. nie prowadzi działalności gospodarczej a z uwagi na składanie deklaracji zerowych w podatku VAT została wykreślona z ewidencji podatników VAT czynnych. Ze sporządzonej na tę okoliczność notatki służbowej z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej z Prokurentem Spółki wynika, że działalność gospodarcza przez Spółkę nie jest prowadzona i Prokurent nie dokonuje wykreślenia Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego, z uwagi na toczące się jeszcze postępowanie sądowe (odszkodowawcze)". Prokurent nie sprzeciwiał się wykreśleniu, nie podnosił argumentu, że jest niezasadne, bo Spółka zamierza odbudować hotel, a przy tego typu inwestycji niezbędny jest status czynnego podatnika VAT. Organ zauważył, że po otrzymaniu odszkodowania, tj. od kwietnia 2017r. do chwili obecnej Spółka nie przejawiła żadnej inicjatywy, by odzyskać na powrót status czynnego podatnika VAT. Ponadto Spółka po uzyskaniu odszkodowania, zmniejszyła kapitał zakładowy z kwoty 5.200.000,00 zł. na kwotę 2.199.600,00 zł., deklaruje, że wypłaciła wspólnikowi Spółki jedynie 730.000,00 zł. Zdaniem organu, zmniejszenie w tak istotny sposób kapitału zakładowego stoi w jawnej sprzeczności z deklarowanymi planami rozbudowy. W złożonym odwołaniu pełnomocnik Spółki wskazał zaś, ,że rozpoczęcie inwestycji jest zdarzeniem przeszłym i niepewnym. Zdaniem Dyrektora, w tych okolicznościach nie ma gwarancji, że Spółka zrealizuje plany odbudowy hotelu, zatrudni lokalną społeczność i będzie płacić podatki.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik Spółki złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając decyzji Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie:
1. art. 127 o.p. polegające na nierozpoznaniu zarzutów postawionych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji organu I instancji, a zamiast tego wydaniu ponownie decyzji opartej na tych samych ocenach i wykładni przepisów, bez odniesienia się do wytkniętych błędów w ich dokonywaniu, prowadząc do pozornego i dowolnego, a nie wszechstronnego, rozpoznania odwołania, co pozbawiło stronę prawa do dwuinstancyjnego postępowania podatkowego;
2. art. 2a o.p., polegające na wadliwej kontroli instancyjnej zarzutu wykładni art. 67a § 1 o.p. na niekorzyść podatnika, przejawiające się:
- oceną, że ważny interes podatnika określa i uzasadnia podatnik; Nie mamy tu zatem niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, w sytuacji gdy rolą podatnika - strony postępowania podatkowego, jest podawanie faktów świadczących o zasadności umorzenia zobowiązania podatkowego i zgłaszania dowodów na ich poparcie, a organ winien je ocenić, poczynić ustalenia i dokonać subsumpcji stanu faktycznego do stanu prawnego. W tym celu konieczne jest dokonanie wykładni art. 67a § 1 o.p., a w braku definicji legalnej ważnego interesu podatnika i interesu publicznego konieczne jest odkodowanie znaczenia tych pojęć. Uznany przez organ II instancji za nieodosobniony pogląd, że elementem wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika oprócz zaistnienia zdarzenia losowego jest stan majątkowy podatnika nie stanowi jednocześnie wiążącej wykładni art. 67a § 1 o.p., bo pierwszoplanowe znaczenie ma przyczyna i okoliczności prowadzące do powstania zobowiązania w podatku. Bezzasadne i niedopuszczalne jest takie dokonanie wykładni art. 67a § 1 o.p., w którym ważny interes podatnika utożsamiany jest z brakiem możliwości zapłaty podatku i uznawanie, że skoro Spółka posiada środki na uregulowanie zaległości w podatku CIT, to nie zachodzi przesłanka do umorzenia podatku, bo taka wykładnia narusza art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP, art. 1 Protokołu 1 EKPCz, oraz jest niezgodna z celem i funkcją umorzenia podatku w systemie prawa, i narusza art. 2 Konstytucji RP obrażając poczucie sprawiedliwości społecznej;
- oparciem decyzji wyłącznie na niekorzystnych sposobach wykładni art. 67a § 1 o.p., cytowanych z wyroków nie zweryfikowanych co do odrębności regulacji ustawowych i odmienności w stanach faktycznych i to wyłącznie spośród niekorzystnych dla podatnika rozstrzygnięć, z jednoczesnym wskazaniem, że stanowią one utrwaloną linię orzeczniczą, w sytuacji gdy jednocześnie podatnik powołuje się na posiadające równorzędną moc wyroki z odmiennymi sposobami wykładni, świadczące o zasadności uznania zaistnienia ważnego interesu Spółki i wniosku o umorzenie podatku.
3. nierozpoznanie istoty sprawy, polegające na ocenie, że podatnik w każdym przypadku ma słuszny interes w uniknięciu opodatkowania lub zastosowaniu daleko idących ulg w spłacie podatków, w sytuacji gdy ważny interes podatnika z art. 67a § 1 o.p. udowodniony przez stronę postępowania wynika z nadzwyczajnego i tragicznego zdarzenia, jakim był pożar całego kompleksu hotelowo - restauracyjnego, wybudowanego wielkim nakładem kosztów ponad 24.392.000 zł, co sprawia, że nie można sytuacji, w jakiej znalazła się Spółka sprowadzać do powszechnego przypadku. Podatnik nie miał wpływu ani nie mógł uniknąć tragicznego zdarzenia, a nadto nie mógł odliczyć strat poniesionych wskutek pochłonięcia pożarem składników jego majątku, od kwoty przyznanego odszkodowania będącego ich ekwiwalentem, a stanowiącego wyłączną podstawę opodatkowania, co w stopniu oczywistym czyni interes podatnika ważnym w rozumieniu art. 67a § 1 o.p.
4. art. 191 o.p. w zw. z art. 192 o.p. w zw. z art. 121 § 1 o.p. polegające na dokonaniu kontroli instancyjnej z zaniechaniem odniesienia się do zarzutu naruszenia zasady obiektywizmu i bez dokonania wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez powielenie błędnych ocen co do zamiarów wznowienia działalności przez Spółkę, z pominięciem przedstawionych planów inwestycyjnych, a oparcie się zamiast tego wyłącznie na podważaniu dążeń Spółki do prowadzenia dalszej działalności;
5. art. 187 § 1 o.p., polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie i uznanie, że:
- prokurent nie sprzeciwiał się wykreśleniu Spółki z ewidencji podatników VAT czynnych), nie podnosił argumentu, że jest niezasadne, bo Spółka zamierza odbudować hotel, a przy tego typu inwestycji niezbędny jest status czynnego podatnika VAT, w sytuacji gdy sporządzona notatka pracownika organu I instancji nie oddaje rzeczywistej treści rozmowy, a jest wyłącznie jego interpretacją; Spółka nadal nie wykreśliła wpisu z ewidencji; a uzyskanie statusu podatnika czynnego VAT jest czynnością o wyjątkowo niskim stopniu skomplikowania i czasochłonności, co nie świadczy w żadnym stopniu o zamiarach, a odmienna ocena jawi się jako nieobiektywna i nakierowana na jednostronnie niekorzystne rozstrzygnięcie sprawy podatnika w sporze z organem, który bezzasadnie przeciwstawia interes Skarbu Państwa podatnikowi, pomijając wartości demokratycznego państwa prawego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, przemawiające za sprawiedliwym potraktowaniem przedsiębiorcy dotkniętego tragicznym zdarzeniem;
- Spotka po uzyskaniu odszkodowania, zmniejsza kapitał zakładowy zgodnie z aktem notarialnym z kwoty 5 200 000 zł na kwotę 2 199 600 zł, deklaruje, że wypłaciła wspólnikowi Spółki jedynie 730.000 zł. Zmniejszenie w tak istotny sposób kapitału zakładowego stoi w jawnej sprzeczności z deklarowanymi planami rozbudowy w sytuacji gdy taka ocena jest nieuprawniona, z uwagi na pominięcie, że obniżenie kapitału zakładowego - co wynika z przedłożonych w wyniku zobowiązania organu I instancji dokumentów księgowych - miało na celu urealnienie wartości środków trwałych w sprawozdaniach finansowych i skorygowanie oraz uwiarygodnienie Spółki w stosunkach z podmiotami trzecimi; żadne z ocenianych przez Organ I i II instancji zdarzeń gospodarczych nie może być uznane za sprzeczne z deklaracjami Spółki, bo pozostają one neutralne dla oceny jej stanu i zdolności majątkowych.
W oparciu o te zarzuty pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak też ją poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.
Stosownie do treści art art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (który był podstawą rozstrzygania w zaskarżonej sprawie), na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Należy pamiętać, iż decyzje wydawane na podstawie przytoczonych przepisów, należą do rozstrzygnięć uznaniowych. Oznacza to, że nawet, jeżeli podatnik spełni przesłanki wynikające z art. 67a Ordynacji podatkowej, nie obliguje to organu orzekającego do pozytywnego załatwienia wniosku podatnika. Podkreślenia wymaga, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny okoliczności, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu ważnego interesu podatnika. W rozpatrywanej sprawie brzmienie przepisu stanowiącego podstawę do rozpatrzenia żądania Spółki nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Przesłankami udzielenia ulgi wnioskowanej w odwołaniu jest wystąpienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, przy czym pamiętać należy, że nawet wystąpienie któregoś z nich nie obliguje organu do wydania decyzji pozytywnej dla podatnika. Również, pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż "elementem wystąpienia przestanki ważnego interesu podatnika oprócz zaistnienia zdarzenia losowego jest stan majątkowy podatnika", nie można uznać za odosobniony. Orzekając w sprawie wniosku o umorzenie zaległych należności podatkowych, należy pamiętać, iż ustawodawca nie podał ustawowej definicji "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". W orzecznictwie przyjmuje się, że ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Ważny interes podatnika określa i uzasadnia podatnik, a wagę tego uzasadnienia ocenia organ. Nie mamy tu zatem niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego. Spółka oprócz samego faktu zdarzenia losowego jakim był pożar, powołała też inne okoliczności przemawiające za umorzeniem, do których w swoich rozstrzygnięciach odniósł się zarówno organ I jak i II instancji. Organ odwoławczy wbrew twierdzeniom Spółki, w zaskarżonej decyzji odniósł się do twierdzenia, że w przypadku wypłaty całej należnej kwoty odszkodowania w 2010r. nie zapłaciłby podatku dochodowego, podobnie nie zapłaciłby podatku dochodowego gdyby postępowanie cywilne nie było prowadzone, jak to określiła Strona w sposób przewlekły. W sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej, nierozerwalnym ryzykiem związanym z jej prowadzeniem są zagadnienia związane z ubezpieczeniem majątku firmowego i występowania sporów na linii przedsiębiorca - ubezpieczyciel. Spory te często, podobnie jak w niniejszej sprawie, kończą się postępowaniami sądowymi, w wyniku których to Sąd wskazuje prawidłową wartość odszkodowania. Prawa do sądu nie można odmówić żadnej ze stron sporu na linii przedsiębiorca - ubezpieczyciel. W postępowaniu sądowym obowiązuje zasada dwuinstancyjności postępowania. Organy podatkowe nie są powołane do oceny przebiegu postępowania przed sądami w sprawach z zakresu postępowań odszkodowawczych. Zatem powoływanie się przez Spółkę na przewlekłość tego postępowania nie może uzasadniać przyznania ulgi w zakresie umorzenia zaległości podatkowej. W ocenie Sądu, Spółka (w jej imieniu z uwagi na cesję Bank X. występując o odszkodowanie powinna liczyć się z ewentualnością skorzystania przez P. S.A. ze wszelkich dostępnych praw i środków odwoławczych, które będą miały wpływ na czas trwania postępowania odwoławczego, jak również na utratę prawa do odliczenia straty, od przyznanej należności w postaci odszkodowania z tytułu ubezpieczenia majątku. Brak możliwości odliczenia straty od dochodów w latach następnych nie był konsekwencją działania organów podatkowych, ani tez organy te w żaden sposób się do tego nie przyczyniły. Ponadto jak wynika z akt sprawy Bank X. w wyniku wygranego procesu z P. S.A. wyegzekwował kwotę odszkodowania w wysokości. 3.929.582,46 zł, oraz dodatkowo należne odsetki za zwłokę w wysokości 2.456.796,49 zł. Nie można więc zgodzić się z poglądem prezentowanym przez Spółkę, że wypłacona przez P. S.A. łączna kwota 6.391.778,95 zł stanowi dla Spółki dochód wirtualny. Wręcz przeciwnie, stanowi dochód jak najbardziej realny i rzeczywisty. Co prawda faktycznie na skutek cesji na rzecz Banku X. polisy ubezpieczeniowej, większą część z wypłaconej przez P. S.A. kwoty otrzymał Bank, ale przecież w ramach spłaty kredytu ciążącego na Spółce S. Dzięki temu S. Sp. z o.o. spłaciła wszystkie swoje zobowiązania wobec Banku X. z tytułu zaciągniętego kredytu, a dodatkowo, na skutek wypłaconych przez P. S.A. odsetek za zwłokę otrzymała kwotę 1.454.343,18 zł, z której 730.000,00 zł. wypłaciła wspólnikowi Spółki Panu J. D. Zatem powoływanie się Spółki, na okoliczność, iż nie miała wpływu na przebieg postępowania odszkodowawczego, w której doszło do cesji na rzecz banku uprawnień do dochodzenia należności od P. S.A, nie może stanowić przesłanki do umorzenia przedmiotowych zaległości. Niezrozumiałe jest również twierdzenie Spółki, iż krzywdzącym jest "konieczność poświęcenia całego swojego majątku przez podatnika, ze sprzedażą nieruchomości włącznie, celem uiszczenia zobowiązania w podatku". Twierdzeniu temu przeczy fakt, iż jak podała Spółka w skardze wartość środków trwałych, którymi dysponuje stanowi kwotę 2.199.600 zł po urealnieniu wartości tych środków, tj. zmniejszeniu wartość kapitału zakładowego z kwoty 5.200.000 zł do kwoty 2.199.600 zł. Ponadto majątek Spółki stanowi kwotę odszkodowania, otrzymaną po spłacie, w wyniku cesji, kredytu bankowego.
Nieuzasadnione jest zatem umarzanie zaległości podatkowych podatnikowi, którego stać na ich spłatę. Zdaniem Sądu, uzasadnione są także wątpliwości organu podatkowego, co do dalszych planów biznesowych Spółki. Z akt sprawy wynika, iż Spółka od czasu pożaru w kwietniu 2010 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Dnia [...].02.2017r. z uwagi na składanie deklaracji zerowych w podatku VAT Spółka została wykreślona z ewidencji podatników VAT czynnych. Ze sporządzonej na tę okoliczność [...].02.2017r. notatki służbowej z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej z Prokurentem Spółki Panią E. D. wynika, że działalność gospodarcza przez Spółkę nie jest prowadzona i Prokurent "na chwilę obecną nie dokonuje wykreślenia podmiotu S. Sp z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego, z uwagi na toczące się jeszcze postępowanie sądowe (odszkodowawcze)". Prokurent nie sprzeciwiał się wykreśleniu, nie podnosił argumentu, że jest niezasadne bo Spółka zamierza odbudować hotel, a przy tego typu inwestycji niezbędny jest status czynnego podatnika VAT. Po otrzymaniu odszkodowania, tj. od kwietnia 2017r. do chwili obecnej Spółka nie przejawiła żadnej inicjatywy by odzyskać na powrót status czynnego podatnika VAT. W ocenie Sądu, na co słusznie wskazywał organ, zmniejszenie w tak istotny sposób kapitału zakładowego stoi w jawnej sprzeczności z deklarowanymi planami rozbudowy. W złożonym odwołaniu pełnomocnik Spółki wskazał ostatecznie, "że rozpoczęcie inwestycji jest zdarzeniem przeszłym i niepewnym ". Chybiony jest zatem zarzut skargi, iż organy podatkowe pominęły plany inwestycyjne Spółki. Planów takich w trakcie postępowania w sprawie przyznania żądanej ulgi Spółka nie przedłożyła. Nie można bowiem uznać, iż są nimi teoretyczna chęć uznania działalności gospodarczej w bliżej niekreślonym zakresie. Zatem dokonując analizy zaistnienia przesłanki interesu publicznego pod kątem korzyści uzasadniających rezygnację Budżetu Państwa z należnego mu podatku, zdaniem Sądu nie ma gwarancji, że Spółka zrealizuje plany odbudowy hotelu, zatrudni lokalną społeczność i będzie płacić podatki, a okoliczności, które zdaniem Spółki przemawiają za uwzględnieniem przedmiotowej prośby, w rzeczywistości nie mają takiego charakteru, o jakim mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 127 Ordynacji podatkowej, polegającego na nierozpoznaniu zarzutów postawionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, Sąd stwierdza, iż zarzut ten jest sformułowany w sposób ogólny. Spółka w złożonej skardze nie wskazała, do jakich, wytkniętych w odwołaniu uchybień i błędów, nie odniósł się organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem Spółki, iż postawione w odwołaniu zarzuty nie znalazły uzasadnienia w zaskarżonej decyzji lub zostały rozpatrzone w sposób wadliwy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, co zostało uczynione w przedmiotowej sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia art. 121 § 1, 187 § 1, art. 191, art. 192 Ordynacji podatkowej, polegających na braku dokonania wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdza iż, prowadząc postępowanie dołożył wszelkich starań, aby działać zgodnie z powołanymi zasadami. Przed wydaniem decyzji umożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Pełnomocnik Spółki zapoznał się ze zgromadzonym materiałem w sprawie nie wnosząc żadnych uwag. Również treść decyzji, czyni zadość przytoczonym wyżej przepisom ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast rozbieżne ze Stroną stanowisko co do oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia wynika z odmiennej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Odmienna ocena tych samych okoliczności faktycznych przez uczestników postępowania nie może być uznana za błędną. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej polegającej na wadliwej kontroli instancyjnej zarzutu wykładni art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej na niekorzyść podatnika, organ odwoławczy w pełni podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego zarzut naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej, jest niezasadny. Zgodnie z tą regulacją niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. W przedmiotowej sprawie nie mamy jednak do czynienia z taką sytuacją. Przepis art. 2a Ordynacji podatkowej ma na celu ochronę podatnika przede wszystkim w zakresie wykładni prawa poprzez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów przez ustawodawcę. Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika zawarta w tym przepisie ma zastosowanie wyłącznie do wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, nie dotyczy zaś wątpliwości co do stanu faktycznego, którego wnikliwe i jednoznaczne ustalenie jest warunkiem koniecznym do prawidłowego zastosowania poprawnie zinterpretowanych przepisów.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło