I SA/Bk 67/04

WyrokWSA w Białymstoku2004-05-19

Skład orzekający: Sędzia NSA M. Markowski, Sędzia NSA J. Orzel, Asesor WSA W. Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wartość początkowa budynku handlowego wybudowanego we własnym zakresie powinna być ustalona na podstawie opinii biegłego, jeśli podatnicy dysponują rachunkami dokumentującymi część kosztów budowy, a także zużyli prywatne materiały i korzystali z pomocy robotników?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ podatkowy nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dotyczącego kosztów budowy budynku handlowego. Organ powinien był rozważyć, czy przedstawione rachunki dokumentują całość kosztów, a jeśli nie, czy właściwą metodą ustalenia wartości początkowej nie jest wycena biegłego, zgodnie z § 6 ust. 4 pkt 7 rozporządzenia. W zakresie ustalenia wartości początkowej samochodu, zarzut skarżących uznano za niezasadny.
Stan faktyczny
Podatnicy dokonywali odpisów amortyzacyjnych od samochodu ciężarowego i budynku handlowego, przyjmując ich wartość początkową na podstawie opinii biegłego. Organy podatkowe uznały, że wartości te zostały przyjęte z naruszeniem przepisów rozporządzenia, i skorygowały je, opierając się na cenie nabycia i kosztach remontu (samochód) oraz na przedstawionych rachunkach (budynek). Skarżący zarzucili organom naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie kosztów budowy budynku.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i stwierdzono, że nie może być ona wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Markowski (spr.), Sędzia NSA J. Orzel, Asesor WSA W. Stachurski, Protokolant U. Zajko, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. K.-B., A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...].11.2003 r. nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. Decyzję tę podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym. W 1999 r. podatnicy A. K.-B. i A. B. dokonywali odpisów amortyzacyjnych od: 1. samochodu ciężarowego nabytego w drodze kupna-sprzedaży przyjmując wartość początkową w kwocie ustalonej przez biegłego powołanego przez podatnika, 2. od budynku handlowego wybudowanego przez podatników, którego wartość początkową również przyjęto na podstawie opinii biegłego powołanego przez podatnika. Obie te wartości w ocenie organów zostały przyjęte z naruszeniem przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z 17.01.1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych od wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. nr 6, poz. 35 z późn. zm.). Mianowicie zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 tegoż rozporządzenia za wartość początkową środka trwałego uważa się w razie odpłatnego nabycia cenę jego nabycia powiększoną o sumę wydatków na jego ulepszenie w myśl ust. 3 tegoż przepisu. Stąd też należało skorygować przyjętą wartość początkową samochodu poprzez jej ustalenie na podstawie ceny nabycia i kosztów jego ulepszenia wynikających z przedstawionych rachunków. Pawilon handlowy został wytworzony we własnym zakresie. Dla tak wybudowanego obiektu zgodnie z § 6 ust. 5 cytowanego powyżej rozporządzenia za koszt wytworzenia uważa się wartość w cenie nabycia zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów umów o pracę wraz z pochodnymi i inne koszty dające się zaliczyć do wytworzonych środków trwałych. Wobec tego, iż podatnicy dysponowali fakturami na okoliczność ponoszonych kosztów, należało na ich podstawie ustalić tę wartość, a nie w oparciu o opinię biegłego. Zarówno zeznania świadków jak i przedstawione dokumenty dotyczące wykorzystania prywatnych materiałów na budowę nie mogły stanowić wiarygodnego dowodu na okoliczność ich zużycia przy budowie. W konsekwencji skorygowanie przez organ I instancji wartości początkowej przedmiotowych środków trwałych i odpisów amortyzacyjnych za rok 1999 organ uznał za zgodne z prawem. W ocenie tego organu nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania. Nie zgadzając się z tą decyzją w zakresie ustalonej wartości początkowej budynku i samochodu poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz obiektywizmu w załatwieniu sprawy skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia czy w związku z wytworzeniem we własnym zakresie – wybudowaniem – budynku handlowego jego wartość początkową należy ustalić w drodze opinii biegłego jak to uczynili podatnicy, czy też w takiej sytuacji metoda ta była zbędna ponieważ podatnicy dysponowali rachunkami dokumentującymi koszty budowy i na ich podstawie należało ustalić wartość budynku jak to uczyniły organy podatkowe. Skarżący wskazywali, iż rachunki jakimi dysponowali nie obejmowały całości kosztów budowy, ponieważ zużyli na budowę także prywatne materiały oraz korzystali z pomocy robotników przy budowie. Nie uznając w tym zakresie przedstawionych dowodów za wiarygodne organ naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ dokonał tylko matematycznego wyliczenia kwot z rachunków, nie rozważył natomiast czy istotnie dokumentują one całość kosztów budowy, czy tylko ich część i ewentualnie jaką. Bez ustaleń w tym zakresie nie jest możliwa ocena czy istotnie podatnicy nie mogli ustalić wartości początkowej środka trwałego budynku w oparciu o wycenę biegłego – taka metoda w świetle cytowanego § 6 ust. 4 pkt 7 rozporządzenia jest także możliwa. Jeżeli bowiem metodą kosztów wytworzenia można ustalić jedynie część wartości budynku to należy przyjąć, iż właściwa w takiej sytuacji będzie wycena na podstawie opinii biegłego. Niezasadny jest natomiast zarzut niewłaściwego ustalenia wartości początkowej samochodu. W tym zakresie organy dysponowały zarówno cenę nabycia samochodu jak i rachunkami dotyczącymi jego remontu. Suma tych kwot stanowiła wartość początkową tego środka trwałego w myśl § 6 ust. 1 pkt 12 i ust. 3 cytowanego rozporządzenia. O sumę kwot na nabyte części i remont zwiększona została wartość samochodu, nie było zatem podstaw do zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów. Mając na uwadze powyższe Sądna podstawie art. 145 § 1 ust. 1 i 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło