I SA/Bk 696/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-07-29

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie przedłożył na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków, może zostać pozbawiony prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, pomimo posiadania stałego dochodu z gospodarstwa rolnego i majątku?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie przedłożył na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków, nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Posiadanie stałego dochodu z gospodarstwa rolnego i majątku, bez udowodnienia nadzwyczajnej trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca L. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z niepełnych dopłat do gruntów rolnych i przeznaczenia uzyskanych środków na produkcję rolną. Skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego dochód wynosi około 1.800 zł miesięcznie z dopłat. Posiada majątek w postaci części domu, stodoły, warsztatu, nieruchomości rolnej oraz pojazdów. Referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących dochodów i wydatków, jednak wnioskodawca nie zastosował się do wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. L. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego, bowiem nie otrzymał pełnych dopłat do gruntów rolnych, a środki które uzyskał przeznaczył w całości na produkcję rolną. Skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego w wysokości 1.800 zł (dopłaty do gruntów rolnych). Majątek L. W. stanowi [...] części domu, stodoła, warsztat, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz samochód V. T., rok produkcji [...] i ciągnik, rok produkcji [...]. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 17 - 18). Pismem z dnia 07 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia, m.in. wskazania: charakteru działalności rolniczej oraz wysokości dochodu z nieruchomości rolnej (poza dopłatami) oraz przedstawienia miesięcznych wydatków, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków, wyciągów z rachunków bankowych (k. 19). Wezwanie zostało doręczone prawidłowo skarżącemu dnia [...] lipca 2015 r. (k. 20). Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wzmiankowane wezwanie, nie nadesłał również wymaganych dokumentów. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu i nie przedłożył żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie ponoszonych wydatków. Ponadto, nie nadesłał żadnych dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu L. W. wykazał, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wysokość miesięcznego dochodu z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi około 1.800 zł, uzyskiwane z dopłat bezpośrednich. Skarżący posiada [...] części domu, stodołę, warsztat, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz samochód V. T., rok produkcji [...] i ciągnik, rok produkcji [...]. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu, majątku, w tym nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha pozwala na uznanie, iż L. W. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast, jak wykazano wyżej nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło