I SA/Bk 719/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2015-07-24
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca utratę dochodów z gospodarstwa rolnego, zadłużenie i egzekucję komorniczą, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się brakiem znaczących dochodów, utratą majątku rolnego w wyniku licytacji, znacznym zadłużeniem oraz obciążeniem nieruchomości egzekucją komorniczą, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego rodzina (żona i troje dzieci) utrzymuje się głównie z produktów rolnych i niewielkiego dochodu z koszenia traw, ponieważ cała nieruchomość rolna została zlicytowana w wyniku zadłużenia. Skarżący posiada dług w wysokości 3.000.000 zł, a zamieszkiwana przez rodzinę nieruchomość jest obciążona służebnością, hipoteką i egzekucją komorniczą. Skarżący wraz z żoną są osobami schorowanymi.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
J. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trójką dzieci (szkoła średnia, ukończone gimnazjum i studia). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowił dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, ale obecnie całość nieruchomości rolnej zajęta została na poczet wymagalnych wierzytelności i zlicytowana. Nowi nabywcy wystąpili o dopłaty do gruntów rolnych za rok poprzedni, a przez to skarżący utracił cały dochód i dodatkowo posiada nadal dług w kwocie 3.000.000 zł. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje na zabudowanej nieruchomości (dom o powierzchni [...] m2), która jest obciążona służebnością, hipoteką i egzekucją komorniczą. Jego rodzina w chwili obecnej utrzymuje się głównie z produktów wyhodowanych we własnym zakresie (warzywa, jajka) oraz dochodu ze sprzedaży traw do koszenia. Wnioskodawca nie posiada żadnego inwentarza żywego oraz wraz z żoną są osobami schorowanymi (k. 19-20).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. M. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W tym miejscu należy stwierdzić, iż jedynym źródłem dochodu pięcioosobowej rodziny pozostaje dochód z koszenia traw w kwocie 100 zł miesięcznie. W pozostałym zakresie jego rodzina utrzymuje się z tego, co wyprodukuje sama. Całość nieruchomości rolnej zajęta została na poczet wymagalnych wierzytelności i zlicytowana. Nowi nabywcy wystąpili o dopłaty do gruntów rolnych za rok poprzedni, a skarżący utracił cały dochód i dodatkowo posiada dług w kwocie 3.000.000 zł. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje na zabudowanej nieruchomości (dom o powierzchni [...] m2), która jest obciążona służebnością, hipoteką i egzekucją komorniczą. Jego rodzina w chwili obecnej praktycznie pozostała bez źródła dochodu.
Powyższe okoliczności, a w szczególności brak dochodu przez rodzinę skarżącego w zestawieniu z egzekucją komorniczą, licytacją majątku oraz zadłużeniem na kwotę 3.000.000 zł pozwalają na stwierdzenie, iż J. M. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło