I SA/Bk 72/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-05-18

Skład orzekający: sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który pozostaje w separacji faktycznej z małżonką, ma ustanowioną rozdzielność majątkową i utrzymuje się z niskiego wynagrodzenia oraz pomocy rodziny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w częściowym zakresie, pomimo braku przedstawienia sytuacji materialnej małżonki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż jego sytuacja materialna i osobista nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Pomimo pozostawania w związku małżeńskim, skarżący nie utrzymuje kontaktów z żoną, ma z nią rozdzielność majątkową i nie korzysta z jej pomocy ani ona z jego. W związku z tym, do oceny jego sytuacji majątkowej należało wziąć pod uwagę jedynie jego dochody i otrzymywaną pomoc od rodziny, które nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
R. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący wskazał na niskie dochody z pracy, brak majątku, separację faktyczną z małżonką, rozdzielność majątkową oraz pomoc rodziny. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył sprzeciwem. Sąd rozpatrywał wniosek po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu R. D. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. oraz odsetek za zwłokę od zaniżonych i nieopłaconych zaliczek miesięcznych na ten podatek p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu R. D. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pan R. D. wniósł w sprawie niniejszej o zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada majątku oraz zgromadzonych oszczędności. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy w wysokości 312 zł brutto. Skarżący od 2 lat pozostaje w separacji faktycznej z małżonką, ma ustanowioną z nią rozdzielność majątkową. W codziennym utrzymaniu pomaga mu rodzina. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 23 marca 2010 r. Skarżący wskazał, że miesięczne wydatki związane z bieżącym, własnym utrzymaniem wynoszą 250 zł. Dodał, że pozostaje na utrzymaniu matki, brat użycza mu pomieszczeń mieszkalnych o powierzchni 25 m² w podpiwniczeniu domu. Nieruchomość usytuowana przy ul. [...] w Ł. stanowi własność jego brata M. D. Skarżący nie przedłożył natomiast wymaganych we wzmiankowanym wezwaniu oświadczeń dotyczących sytuacji materialnej współmałżonki M. D. podkreślając raz jeszcze, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym oraz, że ma ustanowioną rozdzielność majątkową ze współmałżonką i z tej przyczyny nie jest w stanie określić wysokości i źródeł jej miesięcznego dochodu oraz stanu majątkowego. Do akt sprawy dołączył zaświadczenie z 19 marca 2010 r., wystawione przez przedsiębiorstwo [...] w Ł. o wysokości uzyskiwanego miesięcznego dochodu (k. 29 akt). Postanowieniem z 29 kwietnia 2010 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym w terminie sprzeciwie R. D. zaskarżył powyższe postanowienie. Podniósł, że bardzo dokładnie przedstawił stan faktyczny i dochody, którymi dysponuje. Dodał, że nie mógł i nadal nie może wypowiedzieć się o dochodach małżonki. Ponadto powtórzył argumentację zawartą we wniosku. Powołał się również na znajdujące się w aktach sprawy I SA/Bk 29/10 oświadczenia matki i brata o zakresie udzielanej mu pomocy oraz oświadczenie żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje. Wobec skutecznego wniesienia przez Skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie u.p.p.s.a). Stosownie do regulacji z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wpis sądowy w sprawie tej ustalony został w wysokości ponad 10.000 zł. Sąd zwraca uwagę, że w sądzie zawisły ponadto również inne sprawy Pana R. D. (I SA/Bk 29/10, I SA/Bk 146/10). W ocenie Sądu, przytoczone przez Skarżącego we wniosku jak również sprzeciwie, okoliczności stanowią dostateczne uzasadnienie do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazał on bowiem, iż jego sytuacja materialna i osobista nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Jak wynika z treści sprzeciwu oraz oświadczenia małżonki Skarżącego, znajdującego się w aktach sprawy I SA/Bk 29/10, mimo że Skarżący pozostaje w związku małżeńskim, nie utrzymuje on jednak z żoną praktycznie żadnych kontaktów. Małżonkowie mają orzeczoną rozdzielność majątkową, nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i nie udzielają sobie jakiejkolwiek, wzajemnej pomocy. Z oświadczenia małżonki Skarżącego wynika wręcz, że od dwóch lat nie rozmawia z mężem bez pośrednictwa jego brata. W tej sytuacji, przyjąć zatem należało, iż do oceny sytuacji majątkowej strony należy wziąć pod uwagę jedynie dochody uzyskiwane przez Skarżącego, a te z pewnością nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżący utrzymuje się z niewielkiego dochodu w kwocie 319 zł brutto, korzysta również z pomocy finansowej i materialnej swojej matki oraz brata. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że sytuacja majątkowa Skarżącego nie pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla jego utrzymania. Wobec powyższego, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło