I SA/Bk 720/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie gruntów na rok 2013 w zakresie premii zalesieniowej p o s t a n a w i a przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej , Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę W. T. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie gruntów na rok 2013 w zakresie premii zalesieniowej. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 31 stycznia 2017 r. W dniu 14 lutego 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła Skarżącemu innego pełnomocnika do prowadzenia sprawy – adw. S. T., o czym nowy pełnomocnik w tym samym dniu został poinformowany telefonicznie, a następnie pismem odebranym w dniu 17 lutego 2017 r. Pełnomocnik w dniu 6 marca 2017 r. wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku (k. 87). Postanowieniem z dnia 22 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na jej złożenie z przekroczeniem terminu – Sąd przyjął, że termin ten upłynął w dniu 2 marca 2017 r. Postanowienie doręczono nowemu pełnomocnikowi w dniu 24 marca 2017 r. (k. 96). W dniu 31 marca 2017 r. pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podał, że uzyskał informację z ORA o tym, że poprzedni pełnomocnik odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej pismem datowanym na dzień 6 lutego 2017 r. Wskazał, że miał świadomość, że w świetle art. 177 § 3 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu. Zdaniem pełnomocnika, w najgorszym przypadku terminu ten rozpocząłby bieg od dnia doręczenia skarżącemu odpisu opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, czyli nie wcześniej niż od dnia 6 lutego 2017 r. W dalszej części pisma pełnomocnik stwierdził, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez nowo wyznaczonego pełnomocnika winien być liczony od innej daty, niż doręczenie odpisu wyroku pełnomocnikowi Skarżącego (chociaż nie wskazuje jednoznacznie, jaka to miałaby być konkretnie data). Wskazuje natomiast na potencjalne sytuacje, które mogłyby stronę pozbawić możliwości złożenia skargi kasacyjnej, np. taką, że pełnomocnik mógłby odebrać korespondencję z ORA, podwójnie awizowaną, dopiero po upływie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik złożył skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek został uwzględniony, chociaż Sąd nie podziela argumentacji pełnomocnika dotyczącej sposobu liczenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej przez kolejnego pełnomocnika wyznaczonego przez Radę Adwokacką. W myśl postanowień art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie z art. 87 wspomnianej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyn uchybienia terminu do sądu uprawdopodabniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W okolicznościach tej sprawy Sąd uznał, że został zachował 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, przyjmując, że termin ten rozpoczął bieg z dniem doręczenia pełnomocnikowi postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej (24 marca 2017 r.), a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 31 marca 2017 r. Został też spełniony warunek w postaci dokonania czynności, której nie dokonano w terminie, gdyż wraz z wnioskiem pełnomocnik złożył skargę kasacyjną. W ocenie Sądu spełniła się też przesłanka braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Należy jednak zaznaczyć, że Sąd nie podziela argumentacji pełnomocnika zawartej we wniosku odnośnie tego, od kiedy w sytuacji jak w tej sprawie, winien być liczony 30 dniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W myśl art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd stwierdza, że przepis ten nie miał zastosowania w okolicznościach tej sprawy, bowiem nie mamy tu do czynienie z sytuacją, w której pełnomocnik zostałby ustanowiony po wydaniu orzeczenia. Ustanowienie pełnomocnika nastąpiło postanowieniem referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 19 sierpnia 2016 r., a zatem przed wydaniem orzeczenia. Zatem w dniu wydania orzeczenia w sprawie strona miała wyznaczonego z urzędu pełnomocnika, co uzasadnia wniosek, że termin do złożenia skargi kasacyjnej biegł, zgodnie z art. 177 §1 p.p.s.a., od daty doręczenia pełnomocnikowi Skarżącego odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której w trakcie biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej Okręgowa Rada Adwokacka wyznacza innego pełnomocnika. Rada poinformowała o tym Sąd pismem z dnia 14 lutego 2017 r. Jednocześnie, co należy podkreślić, nie zachodzi tu sytuacja, w której pierwszy pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. Nie ma podstaw, by stosować przepis art. 177 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym "jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia". Podsumowując – obowiązujące przepisy prawa nie dają podstawy do tego, aby w przypadku wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu decyzją ORA (przy braku złożenia przez pierwszego pełnomocnika opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej), automatycznie następowało przedłużenie nowowyznaczonemu pełnomocnikowi terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wbrew obawom pełnomocnika, nie jest to równoznaczne z brakiem możliwości złożenia takiej skargi. Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji nowowyznaczony pełnomocnik winien w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić, od kiedy biegnie termin do złożenia skargi tj. ustalić, kiedy doręczono pierwszemu pełnomocnikowi odpis wyroku z uzasadnieniem, i albo złożyć skargę kasacyjną z zachowaniem terminu, albo – w przypadku niemożliwości dochowania terminu – złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu, nie do zaakceptowania z punktu widzenia szybkości postępowania i zasady równości jest sytuacja, w której podmiotowi, z uwagi na zmianę pełnomocnika, wydłuża się termin do dokonania czynności procesowej. Decydując w okolicznościach tej sprawy o przywróceniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej Sąd kierował się jednak tym, że sytuacja jest stosunkowo nietypowa, zmieniły się przepisy regulujące sporne zagadnienie zaś Sąd nie dopatrzył się po stronie pełnomocnika braku staranności, w szczególności opóźnienie w sprawie było nieznaczne. Mając powyższe na uwadze Sąd przywrócił terminu do złożenia skargi na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.