I SA/Bk 721/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-09-23

Skład orzekający: Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która posiada zasądzone prawomocnym wyrokiem wierzytelności, ale zostały one zajęte przez organ egzekucyjny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Spółka, która posiada zasądzone prawomocnym wyrokiem wierzytelności, ale wierzytelności te zostały w całości zajęte przez organ egzekucyjny, nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W takiej sytuacji sąd powinien przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wykazała, że jej działalność jest ograniczona, rachunek bankowy został zajęty przez organ egzekucyjny, a wierzytelności zasądzone prawomocnym wyrokiem również zostały zajęte na kwotę ponad 9,7 mln zł. Pomimo posiadania zasądzonych wierzytelności, spółka nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych, które wynoszą ponad 57 tys. zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2011 r. p o s t a n a w i a: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. R. Spółka z o.o. w C. (dalej powoływana jako: "Spółka") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest hurtowa sprzedaż odpadów i złomu. Obecnie działalność operacyjna spółki ogranicza się do utrzymania zakładu, od sześciu miesięcy nie jest prowadzona sprzedaż. Rachunek bankowy firmy został zabezpieczony przez organ egzekucyjny i przez to zlikwidowany, co powoduje, że spółka nie dysponuje środkami na rachunku. Przedsiębiorstwo ma niezapłacone wierzytelności, co ogranicza jej bieżące działania. Zgodnie z danymi zawartymi we wniosku, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł. Według bilansu za rok 2014 spółka poniosła stratę w wysokości 3.039,48 zł. Przedsiębiorstwo nie posiada rachunków bankowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca Spółka oświadczyła, że nie posiada środków trwałych oraz, że posiada aktywa w postaci wierzytelności zasądzonych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K., które pozwolą jej wznowić działalność operacyjną. Do akt sprawy Spółka dołączyła: bilans za 2014 r.; zaliczki CIT – 8 za okres styczeń – czerwiec br.; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia [...] kwietnia br.; aktualny stan zadłużenia. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2015 r., referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 10.000 zł oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na posiadanie przez skarżącą Spółkę aktywów (wierzytelności) zasądzonych prawomocnym wyrokiem, przynajmniej w części powinny być one przeznaczone na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie – 10.000 zł wpisu od skargi. W złożonym w terminie sprzeciwie, skarżąca Spółka wskazała, że nie posiada żadnych aktywów, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi. Wskazała, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zajął wszelkie wierzytelności Spółki i obecnie nie może ona dysponować żadnymi środkami pieniężnymi, w tym wynikającymi z prawomocnego wyroku sądu. Obecnie Spółka nie dysponuje własnymi zasobami pieniężnymi i aktywami trwałymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych. Spółka przedłożyła zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej przez organ egzekucyjny – Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. na kwotę ponad 9.757.000 zł. (k. 54 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącą Spółkę wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r. – art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). Wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Prawo pomocy w takim zakresie może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy jest jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu i zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jednak to rzeczą wnioskodawcy jest dokładne i zgodne z prawdą przedstawienie własnej sytuacji majątkowej oraz wykazanie, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi ustalonego w kwocie 57.879 zł. Ponowna analiza okoliczności przedstawionych we wniosku wraz z dokumentacją i oświadczeniami Spółki zgromadzonymi w aktach sprawy, w tym przedstawionych w sprzeciwie, uzasadnia przyznanie skarżącej Spółce prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Działalność skarżącej Spółki ogranicza się do utrzymania zakładu, od sześciu miesięcy nie jest prowadzona sprzedaż (za okres styczeń – czerwiec br. przedsiębiorstwo poniosło stratę w wysokości 1.844 zł). Na dzień 9 kwietnia 2015 r. spółka miała zajęte należności na łączną kwotę 1.049.858,97 zł (k. 40 akt sąd.), zaś na dzień 3 sierpnia 2015 r. kwota ta wzrosła do 9.757.876,75 zł. (k. 54). Według bilansu za rok 2014 firma poniosła stratę w wysokości 3.039,48 zł. Przedsiębiorstwo nie posiada rachunków bankowych. Skarżąca Spółka posiada aktywa w postaci wierzytelności zasądzonych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K., jednakże zostały one w całości zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Powyższe okoliczności przekonują, że skarżąca Spółka że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi w kwocie 57.879 zł. Przyjąć zatem należało, że Spółka dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło