I SA/Bk 739/19

WyrokWSA w Białymstoku2020-06-24

Skład orzekający: Andrzej Melezini, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Dariusz Marian Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki kapitałowej ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli przesłanki do ogłoszenia upadłości powstały przed objęciem przez niego funkcji, ale wniosek o upadłość nie został zgłoszony w terminie 14 dni od objęcia stanowiska?
Ratio decidendi
Członek zarządu spółki kapitałowej ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości, albo że nastąpiło to bez jego winy. Jeśli przesłanki do ogłoszenia upadłości powstały przed objęciem funkcji, członek zarządu jest zobowiązany zgłosić wniosek o upadłość w terminie 14 dni od objęcia stanowiska, aby uwolnić się od odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej W. N. jako byłego członka zarządu N. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. oraz odsetki za zwłokę. Organy podatkowe ustaliły, że spółka nie zapłaciła podatku VAT, a egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Skarżąca kwestionowała swoją odpowiedzialność, argumentując m.in., że w okresie jej prezesury nie istniały jeszcze przesłanki do ogłoszenia upadłości, a także zarzucając naruszenia proceduralne i dowodowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant referent stażysta Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe N. Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. i za odsetki za zwłokę oddala skargę Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. w decyzji z [...] lipca 2019 r., nr [...], orzekł odpowiedzialności podatkowej W. N. jako byłego członka Zarządu za zaległości podatkowe N. Sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka") z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. w kwocie 145 135,40 zł i za odsetki za zwłokę w kwocie 39 859,00 zł. Decyzją z [...] października 2019 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z odpisu pełnego dokumentów z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Spółka została zawiązana na podstawie umowy spółki z 15 października 2014 r. Obowiązki członka Zarządu skarżąca pełniła od 4 listopada 2015 r. do 25 stycznia 2016 r. Spółka złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. deklarację VAT-7K, w której wykazała podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego kwotę 167 321 zł. Zadeklarowane zobowiązanie nie zostało przez Spółkę wpłacone, wobec czego przekształciło się w zaległość podatkową. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. na przedmiotową zaległość 12 lutego 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy. W ocenie organu odwoławczego bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki, o której mowa w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej jako: "o.p.") została wykazana. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w postanowieniu z [...] września 2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne, wskazując, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, i nie posiada siedziby w B. oraz organu uprawnionego do reprezentacji. Umowa najmu lokalu została rozwiązana 29 lutego 2016 r. Deklaracja VAT-7K za pierwszy kwartał 2016 r. złożona 29 kwietnia 2016 r., była ostatnią deklaracją, którą Spółka złożyła. Zajęcia rachunków bankowych w ING Banku Śląskim, BGŻ BNP PARIBAS S.A. oraz w Banku Spółdzielczym w Brańsku okazały się nieskuteczne. Spółka nie figuruje w CEPIK. Dnia 4 lipca 2016 r. organ egzekucyjny wystąpił z wnioskiem o nakazanie wyjawienia majątku. Postępowanie sądowe z udziałem dłużnika zostało zawieszone na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z uwagi na to, że w składzie organu uprawnionego do reprezentacji dłużnika – zarządzie - zachodzą braki uniemożliwiające działanie. Organ zauważył, że funkcję Prezesa Zarządu skarżąca objęła 4 listopada 2015 r., a z odpisu KRS, że z funkcji członka Zarządu Spółki została wykreślona 30 czerwca 2016 r. Natomiast z protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki wynika, że 7 grudnia 2015 r. skarżąca złożyła rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Zeznanie CIT-8 za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. (data sporządzenia zeznania – 24 czerwca 2016 r.) zostało podpisane przez skarżącą jako osobę uprawnioną do reprezentowania podatnika, co oznacza, że po dacie 7 grudnia 2015 r. podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw spółki. DIAS zaznaczył, że Spółka nie składała wniosku o ogłoszenie upadłości. W przypadku Spółki powstała niewypłacalność z powodu niewykonywania wymagalnych zobowiązań - nieuiszczanie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w 2015 r., począwszy od czerwca 2015 r. - termin płatności 20 lipca 2015 r., za lipiec 2015 r. - termin płatności 20 sierpnia 2019 r., za sierpień 2015 r. – 21 września 2015 r. Trwałe zaprzestanie wykonywania zobowiązań nastąpiło przed dniem objęcia przez skarżącą funkcji Prezesa Zarządu Spółki, tj. przed 4 listopada 2015 r., wobec czego w terminie 14 dni od tej daty Spółka zarządzona jednoosobowo przez skarżącą zobowiązana była do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżąca, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięcie, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając je w całości, zarzuciła naruszenie: 1. art. 116 o.p., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. w sytuacji, w której w okresie sprawowania funkcji Prezesa Zarządu przez skarżącą nie zaistniały jeszcze okoliczności uzasadniające skierowanie wniosku o ogłoszenie upadłości przez Spółkę, a organ podatkowy nie wykazał zaistnienia przesłanek negatywnych, tj. okoliczności uzasadniających zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości; 2. art. 116 o.p. w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 498 ze zm., dalej jako: "p.u."), poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. w sytuacji, w której w okresie sprawowania funkcji Prezesa Zarządu przez skarżącą nie istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki; 3. art. 116 o.p. w zw. z art. 11 ust. 1 p.u., poprzez błędne przyjęcie, że nieregulowanie przez Spółkę innych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym (podatku dochodowego od osób prawnych) wskazywało na to, że spółka stała się niewypłacalna, a tym samym, że ziściły się przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki; 4. art. 116 § 2 o.p. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm., dalej jako: "u.p.t.u."), poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015r., w sytuacji w której skarżąca nie pełniła obowiązków członka zarządu, w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r.; 5. art. 116 § 1 o.p. w zw. z art. 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., w sytuacji w której brak jest możliwości do przyjęcia, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Spółki okazało się bezskuteczne, albowiem postanowienie o wszczęciu oraz postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie mogło być prowadzone z uwagi na brak organów upoważnionych do reprezentowania Spółki; 6. art. 197 w zw. z art. 180 w zw. z art. 120, art. 122, art. 187, art. 191 o.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości na okoliczność ustalenia stanu finansowego spółki oraz istnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości Spółki oraz błędne uznanie, że wystarczającym dla ustalenia sytuacji finansowej Spółki pozostaje ocena dokonana przez organ podatkowy; 7. art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 116 § 1 o.p. polegające na zaaprobowaniu przez organ drugiej instancji działań organu pierwszej instancji, polegających zaniechaniu przez organ pierwszej instancji zbadania rzeczywistej kondycji finansowej Spółki w okresie piastowania przez skarżącą funkcji Prezesa jej zarządu, i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na wątpliwych w swej treści oraz skrajnie powierzchownych i dowolnych ocenach organów podatkowych dotyczących kondycji finansowej spółki; 8. art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 116 §1 o.p., poprzez zaniechanie zweryfikowania przez organy podatkowe czy podpis widniejący na zeznaniu CIT-8 za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. faktycznie został złożony przez skarżącą oraz ewentualnie w jakiej dacie doszło do jego podpisania, a także w jakich okolicznościach; 9. art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 116 § 1 o.p., poprzez zaniechanie zweryfikowania przez organy podatkowe tego, czy po rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu skarżąca nie posiadała pełnomocnictwa do podpisywania w imieniu spółki deklaracji podatkowych, w tym zeznania CIT-8; 10. art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 120, art. 180, art. 191 o.p., poprzez zaniechanie zweryfikowania przez organy podatkowe okoliczności, z których wynika, że skarżąca od 7 grudnia 2015 r., nie pełniła funkcji prezesa zarządu Spółki, tj. skarżąca nie pełniła funkcji prezesa zarządu w dacie, w której upływał termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., co uniemożliwiało przeniesienie na skarżącą zobowiązania Spółki objęte zaskarżoną decyzją; 11. art. 122 w zw. z art. 120 i art. 187 o.p., poprzez zaniechanie zweryfikowania przez organy podatkowe czy pozostałe zobowiązania o charakterze publicznoprawnym są zobowiązaniami wymagalnymi, bezspornymi lub nieprzedawnionymi w konsekwencji czego doszło do wyrażenie nieuzasadnionego poglądu, że Spółka posiadała również nieuregulowane zobowiązania wobec innych podmiotów w okresie sprawowania zarządu przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z 5 lutego 2020 r. WSA w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 17 kwietnia 2020 r., sygn. II FZ 198/20, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na te postanowienie. Pismem z 19 czerwca 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej ustosunkował się do odpowiedzi organu na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Spór w głównej mierze sprowadza się do w istocie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, które uprawniałoby organy do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako byłego członka Zarządu Spółki. Należy podkreślić, że zakres i kierunki postępowania wyjaśniającego, koniecznego do ustalenia przez organ podatkowy w zakresie odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe Spółki, wyznaczają normy prawa materialnego. Wobec tego trzeba zaznaczyć, że w myśl art. 116 § 1 o.p. za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Z kolei w § 2 tego przepisu ustawodawca unormował zakres przedmiotowy tej odpowiedzialności, określając, że odpowiedzialność członków zarządu spółki, o której mowa w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki. Mający zastosowanie w sprawie art. 116 § 1 o.p. rozróżnia przesłanki pozytywne orzekania o odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tych podmiotów gospodarczych, jak i przesłanki negatywne. W katalogu przesłanek pozytywnych mieszczą się niewątpliwie okoliczności istnienia zaległości podatkowej wynikającej z decyzji podatkowej oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Natomiast przesłanki negatywne to: wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niepodjęcie wymienionych działań nastąpiło bez winy członka zarządu, bądź wskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego prowadzenie egzekucji. Podkreślić przy tym trzeba, że wystąpienie jednej z wymienionych negatywnych przesłanek orzekania o odpowiedzialności uniemożliwia skuteczne orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe tego podmiotu. Pogląd ten uzasadnia użycie przez ustawodawcę spójników rozłącznych "albo, bądź". Stwierdzenie przez organ, że członek zarządu nie wystąpił we właściwym czasie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, wobec czego nie zaistniała przesłanka ekskulpacyjna, o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 1 o.p., wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, czy w ogóle zaistniały okoliczności uzasadniające zwrócenie się z takim wnioskiem, a jeśli tak, to jaki był właściwy moment na jego wniesienie. Ponieważ kwestia ta nie została uregulowana w przepisach prawa podatkowego, w orzecznictwie (por. m.in. wyroki NSA: z 12 marca 2008 r., sygn. I FSK 744/06 i z 21 listopada 2007 r., sygn. II FSK 1260/06; powoływane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i literaturze przedmiotu (K. Biernacki, "Właściwy czas" w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej, Pr. i. P. 2008, Nr 3, s. 16-18), zgodnie przyjmuje się, że konieczne jest odwołanie się w tym względzie do norm prawa upadłościowego. Zgodnie z art. 10 p.u., przesłankę ogłoszenia upadłości dłużnika będącego przedsiębiorcą stanowi jego niewypłacalność. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 p.u.), przy czym dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 p.u.). Na niewypłacalność dłużnika może wskazywać np. bezskuteczność prowadzenia egzekucji przez któregokolwiek z jego wierzycieli, złożenie wykazu majątku przez dłużnika, zaprzestanie płacenia przez niego długów itp.; nie jest jednak "niewypłacalnością" stan krótkotrwałego i przejściowego wstrzymania wypłat (zob. M. Pyziak-Szafnicka, Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika, Warszawa 1995, s. 89 i nast.). Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. Nie ma też znaczenia wielkość niewykonalnych przez dłużnika zobowiązań. Nawet bowiem niewykonanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.u.n. Dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości istotne znaczenie ma wyłącznie to, czy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań (por. wyroki NSA np.: z 23 października 2019 r., sygn. I GSK 394/17; z 12 lipca 2017 r., sygn. I FSK 429/17). Zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. II FPS 3/09, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za ww. zaległości, jeżeli w postępowaniu podatkowym wykaże, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania układowego. Przede wszystkim w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, organy podatkowe bezsprzecznie wykazały, że wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku podatnika. Podkreślić należy, że do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji nie jest konieczne formalne wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczność egzekucji ustala się bowiem na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (por. wyroki NSA: z 31 stycznia 2006 r., sygn. I FSK 554/05; z 31 stycznia 2007 r., sygn. I FSK 508/06; z 27 czerwca 2014 r., sygn. II FSK 1899/12; z 9 lutego 2018 r., sygn. I FSK 1982/16). Oznacza to, że wystarczającym jest gdy organ podatkowy na podstawie zebranych dowodów wykaże, że kontynuowanie egzekucji nie może przynieść żadnych pozytywnych rezultatów. W związku z brakiem wpłaty przez Spółkę zobowiązania w podatku VAT za IV kwartał 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. 12 lutego 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Został on doręczony Spółce 1 marca 2016 r. wraz z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego w ING Bank Śląski z 12 lutego 2016 r. W kontekście powyższego wskazać trzeba, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] września 2016 r., nr [...], umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada siedziby przy ul. O. w B. Nie posiada ona także organu uprawnionego do reprezentacji (zarządu). Umowa najmu lokalu została rozwiązana 29 lutego 2016 r. Deklaracja VAT-7K za I kwartał 2016 r., złożona 29 kwietnia 2016 r., była ostatnią deklaracją złożoną przez Spółkę. Zajęcia rachunków bankowych okazały się nieskuteczne. Spółka nie figuruje w CEPIK. Dnia 4 lipca 2016 r. organ egzekucyjny wystąpił o wyjawienie majątku. Postępowanie sądowe z udziałem dłużnika zostało zawieszone na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] grudnia 2016 r. z uwagi na to, że w składzie organu uprawnionego do reprezentacji dłużnika zachodzą braki uniemożliwiające działanie. W opinii sądu organy prawidłowo wykazały również fakt pełnienia przez skarżącą obowiązków członka Zarządu Spółki w dacie upływu terminu płatności podatku VAT za IV kwartał 2015 r. Skarżąca objęła funkcję Prezesa Zarządu 4 listopada 2015 r., a została z niej formalnie wykreślona 30 czerwca 2016 r. (odpis z KRS nr 0000536220). Z protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki sporządzonego przez notariusza 7 grudnia 2015 r. wynika, że tego samego dnia skarżąca złożyła rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu. Organ słusznie ustalił, że skoro zeznanie CIT-8 za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. (nadane w UP 30 marca 2016 r.) zostało podpisane przez skarżącą jako osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki, to już po dniu 7 grudnia 2015 r. (a co najmniej do 24 marca 2016 r. – dnia sporządzenia ww. zeznania) nadal podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw Spółki. Odnosząc się w tym miejscu do szczegółowych zarzutów strony skarżącej dotyczących nieustalenia przez organ, czy to na pewno skarżąca podpisała ww. zeznanie, w jakich okolicznościach to nastąpiło, etc., skład orzekający wskazuje, że stanowisko organów ma swoje oparcie w przepisach prawa. W części L tego zeznania, poz. 145, w miejscu przeznaczonym na podpis i pieczątkę osób uprawnionych do reprezentacji podatnika, widnieje pieczątka N. Sp. z o.o. i podpis W. N. Z zapisu tego nie wynika, by skarżąca występowała jako pełnomocnik Spółki, pełnomocnictwo nie zostało także złożone. Z brzmienia art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 505 ze zm., dalej jako: "k.s.h.") wynika, że do prowadzenia spraw spółki oraz jej reprezentowania uprawniony jest zarząd. W niniejszej sprawie nie ma wobec tego wątpliwości, że skarżąca nadal podejmowała działania wynikające ze swojej funkcji. Skoro zaś zeznanie zostało sporządzone 24 marca, a nadane 30 marca 2016 r., to jego podpisanie musiało mieć miejsce w okresie pomiędzy tymi datami (por. rozważania w wyroku NSA z 22 marca 2013 r., sygn. I FSK 862/12). Argumentacja pełnomocnika skarżącej, że skoro nie podpisywała ona dokumentów składanych do ZUS (na mocy pełnomocnictwa 17 grudnia 2015 r. do reprezentowania Spółki uprawniona była D. W.), a także że na fakturach wystawianych w I kwartale 2016 r. widnieją podpisy prokurentów, nie niweczy w żaden sposób stanowiska organu. To, że pewne uprawnienia przysługujące skarżącej zostały - w zgodzie z prawem - scedowane na inne osoby, nie wyklucza jednocześnie jej działania jako członka zarządu, o czym świadczy omawiane powyżej podpisane przez skarżącą sporne zeznanie. Podobnie, nie można uznać za jednoznaczny dowód, potwierdzający stanowisko przeciwne do stanowiska organu w niniejszej sprawie, decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] grudnia 2019 r., umarzającej postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej jako byłego członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe z tytułu nieuiszczonych odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za październik, listopad i grudzień 2015 r. oraz z tytułu zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami. Po pierwsze bowiem, prowadzone przez organ postępowanie miało charakter odrębny od postępowania w sprawie niniejszej, po drugie zaś argument dotyczący braku pewności co do zaistnienia przesłanki pozytywnej z art. 116 o.p. nie był jedynym, który legł u podstaw umorzenia ww. postępowania. Organ w decyzji wskazał bowiem, że decyzje określające wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych przez Spółkę ww. zaliczek nie zostały doręczone Spółce przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Wobec powyższego, za nieuzasadnione sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów: art. 116 § 2 o.p. w zw. z art. 103 ust. 2 u.p.t.u.; art. 116 § 1 o.p. w zw. z art. 40 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 1 u.p.e.a.; art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 116 § 1 o.p.; art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 120, art. 180 i art. 191 o.p. wobec poruszanych powyżej kwestii. Na marginesie jedynie, w opozycji do twierdzeń strony skarżącej, należy dodać, że w trakcie postępowania prowadzonego na podstawie art. 116 o.p. organ podatkowy nie przeprowadza weryfikacji zakończonego już postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie odrębnej procedury oraz w trybie przepisów u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2017 r., sygn. I FSK 1660/15). W realiach niniejszej sprawy organy, zdaniem sądu, bezsprzecznie wykazały, że Spółka trwale zaprzestała wykonywania zobowiązań, a to przez nieuiszczanie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w 2015 r. za czerwiec, lipiec i sierpień. Spółka nie płaciła także zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za kolejne miesiące: wrzesień, październik i listopad 2015 r., nie zapłaciła podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. Okoliczności te niewątpliwie wskazywały na trwałe zaprzestanie wykonywania zobowiązań przez Spółkę, a tym samym na wystąpienie niewypłacalności Spółki, w konsekwencji czego powstał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Przesłanka niewypłacalności powstała już przed datą objęcia przez skarżącą funkcji członka Zarządu Spółki, tj. 4 listopada 2015 r. Wobec czego w terminie 14 dni od tej daty Spółka zarządzana jednoosobowo przez skarżącą zobowiązana była do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zasadnie organ wywiódł za stanowiskiem NSA (wyrok z 18 lutego 2015 r., sygn. I FSK 1969/13), że jeżeli podstawa do ogłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiła za kadencji poprzedniego zarządu, należy przyjąć, że skarżąca powinna zrobić to w terminie dwóch tygodni od dnia objęcia stanowiska. Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organu, wyrażonym w decyzji, że art. 11 ust. 1 p.u. nie łączy stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z działaniem dłużnika, tj. zaprzestaniem płacenia swoich długów. Wystarczającą przesłanką, wynikającą z analizy powyższego przepisu prawa jest niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, co organ wykazał w wydanych rozstrzygnięciach. Niesłuszne są również twierdzenia dotyczące braku przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, z powodu istnienia tylko jednego wierzyciela. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się pogląd, z którego wynika, że stosując przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze [Prawo upadłościowe], na gruncie ustawy podatkowej dla określenia czasu właściwego do złożenia wniosku o upadłość spółki nie ma znaczenia okoliczność istnienia tylko jednego jej wierzyciela (por. wyroki NSA: z 10 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 1329/10; z 6 czerwca 2017 r., sygn. I FSK 1951/15). Należy podkreślić, że po objęciu funkcji członka zarządu osoba należycie dbająca o swoje interesy powinna podjąć odpowiednie kroki, mające na celu zapoznanie się z sytuacją finansową podmiotu, w którego organie wykonawczym ma wolę zasiadać. Jeśli więc podstawy do złożenia wniosku wystąpiły już za kadencji poprzedniego zarządu, to zarząd obecny nie może automatycznie powoływać się na przesłankę egzoneracyjną, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. W orzecznictwie jednolite jest stanowisko co do tego, że zaistnienie przesłanek do ogłoszenia upadłości w czasie, gdy członek zarządu nie miał jeszcze wpływu na tego rodzaju kroki nie oznacza, że nie może ich podjąć później, po objęciu swej funkcji. Okoliczność, że przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniały wcześniej nie oznacza, że ten wniosek nie mógł być zgłoszony po objęciu przez skarżącą funkcji członka zarządu (por. wyroki NSA: z 13 grudnia 2012 r., sygn. II FSK 918/11; z 23 października 2012, sygn. I FSK 1854/11 i sygn. I FSK 1855/11; z 11 października 2011 r., sygn. II FSK 656/10; z 25 października 2011 r., sygn. II FSK 587/10). Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości sąd zauważa, że skarżąca nie składała takiego wniosku, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wykazania stanu niewypłacalności. W związku z powyższym, skład orzekający za nieuzasadnione uznał zarzuty skarżącej odnoszące się do powyższych kwestii, a dotyczące zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, tj.: art. 116 o.p.; art. 116 o.p. w zw. z art. 11 ust. 1 p.u.; art. 197 w zw. z art. 180 w zw. z art. 120, art. 122, art. 187, art. 191 o.p.; art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 116 § 1 o.p.; art. 122 w zw. z art. 120 i art. 187 o.p. Reasumując, sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego w sprawie. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób zupełny, charakterystyczny dla przypisania odpowiedzialności osobie trzeciej. Organ zweryfikował zarówno zaistnienie przesłanek pozytywnych do wykazania odpowiedzialności, jak i zgłaszanych przesłanek negatywnych. Organ ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy zupełnie, prawidłowo i obiektywnie ustalając stan faktyczny w sprawie. Nie doszło zatem do naruszenia przywoływanych w skardze zasad postępowania, a postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało prawidłowo. Również decyzja nie zawiera wad, skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło