I SA/Bk 742/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-09-09
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od towarów i usług za 2003 rok została wydana prawidłowo w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. (P 30/11) oraz przepisów Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania podatkowego jest możliwe jedynie na podstawie enumeratywnie wymienionych przesłanek z art. 240 § 1 o.p. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej, gdyż decyzja nie została wydana na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją. Ponadto, podatnik posiadał wiedzę o wszczęciu postępowania karnoskarbowego przed upływem terminu przedawnienia, co skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych są niezasadne, a skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Pełnomocnik A. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 2009 r. w sprawie podatku od towarów i usług za 2003 rok, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2012 r. Wniosek dotyczył kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Organ odmówił uchylenia decyzji, wskazując na brak przesłanek do wznowienia i potwierdzając, że podatnik był poinformowany o postępowaniu karnoskarbowym przed upływem terminu przedawnienia. Skarżący zaskarżył decyzję organu II instancji do WSA w Białymstoku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2003 r. oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. pełnomocnik A. S. (dalej również jako skarżący) zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w B.
o wznowienia postępowania podatkowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], wydaną w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2003 r. Wniosek został oparty na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej w skrócie: "o.p."), w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11. Pełnomocnik wskazał, że do czasu upływu terminu przedawnienia ww. zobowiązania podatkowego, skarżący nie został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, co uniemożliwia zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 o.p.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił – po wznowieniu postępowania – uchylenia w całości ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie wydane w I instancji.
Organ wyjaśnił, że kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych
w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia
do grudnia 2003 r. na podstawie art. 70 § 1 i art. 70 § 8 o.p., po wyroku Trybunału Konstytucyjnego została już rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z 21 listopada 2012 r. sygn. akt I FSK 303/11, który oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku z 6 października 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 77/10, oddalającego skargę na przedmiotową decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2009 r.
Organ stwierdził, że brak jest przesłanek do uchylenia decyzji dotychczasowej, ponieważ nie została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności
z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny.
Zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2003 r. na dzień orzekania przez organ II instancji nie uległy przedawnieniu. Na taki stan sprawy miał wpływ z jednej strony wpis hipoteki kaucyjnej (art. 70 § 8 o.p.), z drugiej wszczęcie dochodzenia karnoskarbowego w sprawie nierzetelnego prowadzenia podatkowej księgi poprzez nieewidencjonowanie wszystkich transakcji zakupu i sprzedaży gazu w roku 2003
i 2004, które zawiesiło bieg przedawnienia (art. 70 § 6 pkt 1 o.p.).
Zdaniem organu, zaistniała przesłanka przewidziana w art. 70 § 8 o.p., gdyż przed upływem terminu przedawnienia, dokonano skutecznie wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej w księgach wieczystych założonych dla nieruchomości stanowiących własność/współwłasność skarżącego. Złożenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wniosku o ustanowienie hipoteki przed upływem terminu przedawnienia spowodowało, że zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2003 r. nie uległy przedawnieniu.
Ustosunkowując się do zawieszenia biegu terminu przedawnienia
na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p., Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2012 r. I FSK 303/11, zapadłym po przedmiotowym wyroku Trybunału stwierdził, że w świetle stanowiska Trybunału podstawowym problemem nie jest wszczęcie postępowania karnego skarbowego, lecz okoliczność, czy podatnik o tym fakcie był zawiadomiony. W tym zakresie wydaje się, że nie jest okolicznością decydującą wydanie postanowienia
o postawieniu zarzutów podejrzanemu, czy też jego przesłuchanie w takim charakterze, lecz okoliczność, że podatnikowi wiadomo, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne skarbowe, jak w niniejszej sprawie wydane 18 kwietnia 2007 r. postępowanie o wszczęciu dochodzenia w sprawie nierzetelnego prowadzenia przez skarżącego księgi podatkowej, czy też postanowienie z dnia 29 lutego 2008 r. o zawieszeniu tegoż postępowania, czy wreszcie dokonanie przeszukania u skarżącego w związku z tym dochodzeniem. Uprawnionym jest zatem stanowisko, iż przed upływem terminu przewidzianego w ar. 70 § 1 o.p. podatnik reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, posiadał wiedzę
o prowadzonym postępowaniu karnoskarbowym. Pełnomocnik przyznał to bezpośrednio w odwołaniach z [...] sierpnia 2009 r. do Dyrektora Izby Celnej
w B. i Dyrektora Izby Skarbowej w B., zawierając stwierdzenie "Na marginesie dodaję, że zastrzeżenia pełnomocnika budziło postępowanie organu podatkowego odzwierciedlone w stanowiskach strony, składanych bezpośrednio
w siedzibie UKS Biuro w Ł. odnośnie legalności przekazywanych do postępowania kontrolnego materiału dowodowego, zabezpieczonego w ramach wszczętego postępowania karnego - w sprawie. A. S. jest osobą uprawnioną w tym postępowaniu z samego faktu, iż to jego dokumentację zabezpieczono na potrzeby postępowania karnego". Niezaewidencjonowanie niektórych transakcji zakupu i sprzedaży gazu stanowiło przesłankę do wydania decyzji wymiarowych i pozostawało w ścisłym związku z niewykonaniem zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2003 r.
Ustosunkowując się do wyroku NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r. I GSK 1071/11, a dotyczącego rozliczenia skarżącemu podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2003 r., organ stwierdził, że nie ma on wpływu na rozstrzygnięcie
w zakresie podatku od towarów i usług. Organ zauważył jednak, że NSA, kierując się stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego zawartym w wyroku z 17 lipca 2012 r.
P 30/11, uchylił wyrok WSA w Białymstoku z zaleceniem zbadania, czy zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca (w zakresie podatku akcyzowego za poszczególne okresy rozliczeniowe 2003 r.) nie zostały wydane po przedawnieniu zobowiązań podatkowych, które określają.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę do Sądu i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, bądź stwierdzenie nieważności obu decyzji. Zwrócił się również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W skardze sformułowano zarzuty naruszenia:
- art. 240 § 1 pkt 8 o.p., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie uchylenia po wznowieniu postępowania podatkowego decyzji wydanej w oparciu o przepis, o którego niezgodności
z Konstytucją RP orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, w wyniku błędnego uznania, iż w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do uchylenia decyzji dotychczasowej, ponieważ nie została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny;
- art. 240 § 1 pkt 5 o.p., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w wyniku nieprawidłowego uznania, iż powołany przez stronę wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I GSK 1071/11 wydany na rzecz skarżącego, dotyczący rozliczenia podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2003 r., nie ma wpływu na dokonane rozstrzygnięcie w zakresie podatku od towarów i usług;
- art. 120, art. 124, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 4 i § 6 o.p., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy w wyniku dokonania nieprawidłowej analizy zebranego materiału dowodowego, czego wyrazem było przedstawienie wadliwego i wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia niniejszej decyzji, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej w niniejszej decyzji uznał, iż w sprawie brak jest przesłanek uchylenia decyzji, bowiem decyzja ta nie została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny, podnosząc jednak w dalszej części skarżonej decyzji, iż zobowiązanie nie uległo przedawnienia z uwagi na wszczęcie dochodzenia karnoskarbowego
w sprawie nierzetelnego prowadzenia podatkowej księgi poprzez nieewidencjonowanie wszystkich transakcji zakupu i sprzedaży gazu w 2003 i 2004 r., które zawiesiło bieg terminu przedawnienia;
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 o.p., poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewystarczający, dokonanie jego pobieżnej
i dowolnej oceny, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego
w sprawie, w wyniku uznania, iż skarżący był świadomy o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnoskarbowym wszczętym na podstawie postanowienia Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]; nadto błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w wyniku nieprawidłowego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, bowiem ww. wszczęte postępowanie karnoskarbowe na które powołuje się organ dotyczyło transakcji zakupu i sprzedaży gazu w firmie "P." A. L., co nie było przedmiotem prowadzonego postępowania w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2003 r., albowiem niniejsze postępowanie dotyczyło obrotu olejem opałowym nabywanym od firmy "E." Sp. z o.o.;
- art. 70 § 1, § 6 pkt 1 o.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż wszczęte postępowanie karnoskarbowe
w sprawie nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych w 2003 r. poprzez nieewidencjonowanie wszystkich transakcji zakupu i sprzedaży gazu w wymienionym okresie, tj. o czyn z art. 61 § 1 k.k.s., spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania;
- art. 70 § 6 pkt 1 o.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego zawiesiło bieg terminu przedawnienia, w wyniku pominięcia przez organ faktu, iż wszczęcie postępowania karnoskarbowego w sprawie nierzetelności prowadzenia ksiąg podatkowych wiązało się z obrotem gazem, nie zaś olejem opałowym jak w przedmiotowej sprawie. W niniejszej sprawie brak było jakiegokolwiek wszczęcia postępowania w sprawie karnej w związku z działalnością Strony dotyczącej obrotem olejem opałowym; tj. brak postępowania przeciwko Stronie w pięcioletnim okresie do upływu przedawnia z zarzutem karnoskarbowym powiązanym z niewykonaniem skonkretyzowanego zobowiązania podatkowego, które dla skutecznego zawieszenia terminu przedawnienia powinno wynikać
z deklaratoryjnej decyzji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd pragnie podkreślić, że jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych
(art. 128 o.p.). Nie oznacza to jednak, że ma ona charakter bezwzględny, gdyż doznaje pewnych ograniczeń, a to z uwagi na możliwość wzruszenia tego rodzaju decyzji. Sposobność ku temu stwarzają nadzwyczajne tryby przewidziane w o.p., do których zalicza się między innymi tryb wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego.
W postępowaniu podatkowym, wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną możliwe jest jeżeli zachodzą przyczyny enumeratywnie wyliczone
w art. 240 § 1 o.p., tzn. przynajmniej jedna z przyczyn w tym przepisie wskazanych. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem postępowania "wznowieniowego" nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone we wspomnianym art. 240 § 1 o.p.
W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparty został
na przesłance określonej w przepisie art. 240 § 1 pkt 8 o.p., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Strona odwołała się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11. Granice rozpoznawanej sprawy wyznaczone zostały zatem treścią powyższego wniosku o wznowienie postępowania.
Oceniając wpływ wyroku TK na wynik sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. trzeba wskazać, że strony różnią się w ocenie okoliczności mających wpływ na zawieszenie terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p.
W wyroku, na który powołał się skarżący Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 o.p., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r.
o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania
w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym
to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu TK nie wskazał ani formy, ani też sposobu poinformowania podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania skutkującego zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z urzędu w związku
z wszczęciem takiego postępowania. Trybunał stwierdził, że naruszenie zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa nie polega na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Co więcej, organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony
w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią.
Wobec tego podzielić należy w pełni stanowisko wyrażone już wielokrotnie
w orzecznictwie, że okolicznością decydującą o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu, czy przesłuchanie w takim charakterze, lecz okoliczność, że podatnikowi wiadomo, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karnoskarbowe (zob. np. wyroki NSA z 21 listopada 2012 r. I FSK 303/11, z dnia 23 października 2014 r. I FSK 1546/14, z dnia 28 stycznia 2015 r. I FSK 1846/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że z dokumentów zgromadzonych w akt administracyjnych wynika, że przed upływem 5 letniego terminu przedawnienia (art. 70 § 1 o.p.), skarżący posiadał wiedzę o tym, że wszczęte zostało postępowanie w sprawie nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych w 2003 r. z uwagi na nie ewidencjonowanie wszystkich transakcji zakupu i sprzedaży gazu. Wskazują na to wymienione przykładowo przez Dyrektora Izby Skarbowej pisma, tj. doręczone pełnomocnikowi skarżącego postanowienie Dyrektora UKS z dnia [...] czerwca 2007 r. o odmowie włączenia do akt protokołów dokumentujących oględziny rzeczy zatrzymanych w toku postępowania karnoskarbowego prowadzonego w sprawie skarżącego; pismo z dnia [...] września 2007 r., w którym przekazano do postępowań kontrolnych i kontroli podatkowej dowody zabezpieczone w toku prowadzonego postępowania w sprawie skarżącego na podstawie przepisów kks; pismo z dnia [...] września 2007 r., przekazujące dowody z postępowania karnoskarbowego zabezpieczone [...] maja 2007 r., celem wykorzystania w prowadzonych postępowaniach kontrolnych i podatkowych w stosunku do skarżącego (pismo to pełnomocnik skarżącego otrzymał [...] września 2007 r., na dowód czego znajduje się na nim stosowna adnotacja).
Także inne dokumenty znajdujące się w aktach wskazują, że jeszcze przed upływem 5 - letniego terminu przedawnienia zobowiązania skarżący miał wiedzę wiedział o wszczęciu postępowania karnoskarbowego. Świadczą o tym okoliczności przyznane w odwołaniach z dnia [...] sierpnia 2009 r., złożonych przez pełnomocnika skarżącego do Dyrektora Izby Celnej w B. i Dyrektora Izby Skarbowej
w B. Autor tych pism kwestionował legalność przekazywanych do postępowania kontrolnego materiału dowodowego, zabezpieczonego w ramach wszczętego postępowania karnego. Pełnomocnik wywodził, że skarżący jest osobą uprawnioną w tym postępowaniu z samego faktu, iż to jego dokumentację zabezpieczono na potrzeby postępowania karnego i służy mu prawo do przeglądania tych dokumentów.
Dodać przy tym trzeba, że postępowanie karnoskarbowe wszczęte zostało
w związku nierzetelnym prowadzeniem przez skarżącego ksiąg podatkowych w 2003 r., z uwagi na nie ewidencjonowanie wszystkich transakcji zakupu i sprzedaży gazu. Decyzja ostateczna, której wzruszenia w nadzwyczajnym trybie domaga się skarżący dotyczy rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2003 r., gdzie organy stwierdziły, że w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży paliw i akcesoriów samochodowych skarżący dokonywał pozaewidencyjnych zakupów i sprzedaży paliw, tj. etyliny 95, etyliny uniwersalnej U 95, oleju napędowego, oleju opałowego oraz gazu propan – butan. Niezaewidencjonowanie niektórych transakcji zakupu i sprzedaży gazu stanowiło przesłankę do wydania decyzji wymiarowych i pozostawało w ścisłym związku z niewykonaniem zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2003 r.
Na rozstrzygnięcie nie ma wpływu przedłożone przez pełnomocnika postanowienie Ministra Finansów z dnia 7 maja 2015 r. uchylające postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., w którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną zajęcia kwoty z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przede wszystkim jest to rozstrzygnięcie wydane w innym postępowaniu, a ponadto Minister Finansów nakazał wyjaśnić, czy doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. Tym samym nie uznał, że takowe przedawnienie nastąpiło.
Zdaniem Sądu pozbawione podstaw okazały się zatem zarzuty naruszenia
art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 o.p. W konsekwencji również zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 8 o.p. nie znalazł usprawiedliwionych podstaw. Jak wykazało przeprowadzone postępowania brak jest przesłanek do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2009 r., wydanej w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2003 r.
Niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych tj.: art. 120, , art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 4
i § 6 o.p. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej, organ podjął wszelkie niezbędne czynności w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony sposób wyczerpujący, a jego ocena nie nosi cech dowolności. Uzasadnienie decyzji nie zawiera uchybień wskazujących na konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 o.p., Sąd zauważa,
że na przesłankę wznowienia postępowania zawartą w tym przepisie strona powołała się dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Zakres rozpoznania wniosku
o wznowienie wyznaczyło zaś żądanie oparte na przesłance z art. 240 § 1 pkt 8 o.p.
i do tego aspektu organ odniósł się rozpatrując sprawę w dwóch instancjach. Nie może też ujść uwadze, że wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej
w art. 240 § 1 pkt 8 o.p. następuje tylko na żądanie strony wniesione w odpowiednim terminie od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (zob. art. 241 § 2 pkt 2 o.p.).
Godzi się jednak podkreślić, że wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r. I GSK 1071/11, mający uzasadniać istnienie kolejnej przesłanki wznowieniowej (istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję) – dotyczy podatku akcyzowego i nie ma wpływu na rozstrzygnięcia w zakresie podatku od towarów i usług. Wyrok ten nie istniał ponadto w dniu wydania decyzji wymiarowych.
Dodatkowo trzeba zauważyć, że strona uruchomiła nadzwyczajny tryb wzruszenia wyroku NSA z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt I FSK 303/11, mocą którego sąd kasacyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku WSA
w Białymstoku z 6 października 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 77/10, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. I FSK 1446/13 NSA odrzucił skargę o wznowienie tego postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyraził pogląd, że wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2013 r. sygn. akt I GSK 1071/11 nie dotyczył tej samej sprawy, co prawomocne orzeczenie zapadle w postępowaniu którego wznowienia żąda strona i w żaden sposób nie można odnosić tez w nim zawartych do orzeczenia w sprawie I FSK 303/11. Na marginesie NSA wskazał jedynie, że wyroku w sprawie sygn. akt I GSK 1071/11 nie stwierdzono kategorycznie, że doszło do przedawnienia zobowiązań skarżącego w podatku akcyzowym za 2003 r. NSA doszedł tylko do wniosku, mając na uwadze wyrok TK w sprawie P 30/11, że w sprawie nie mogło dojść do zawieszenia biegu terminu tych zobowiązań (art. 70 § 6 pkt 1 o.p.) ze względu na wszczęcie dochodzenia (faza postępowania in rem) z dniem 18 kwietnia 2007 r. przez UKS w B. w sprawie nierzetelnego prowadzenia przez skarżącego księgi podatkowej, poprzez niezaewidencjonowanie wszystkich transakcji zakupu i sprzedaży w latach 2003 i 2004. Podatnik bowiem o wszczęciu tego dochodzenia nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p. Natomiast w sprawie I FSK 303/11 brak przedawnienia zobowiązań podatkowych strony Sąd stwierdził w związku z art. 70 § 8 o.p., zgodnie z którym nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.
Jeżeli zaś chodzi o kwestię art. 70 § 8 o.p., należy uznać, że pozostaje ona bez wpływu na możliwość żądanego przez stronę w tej sprawie wzruszenia decyzji ostatecznej. Wniosek o wznowienie postępowania oparty został na przesłance
z art. 240 § 1 pkt 8 o.p. i powiązany z wyrokiem TK dotyczącym zgodności
z Konstytucją RP innej regulacji prawnej, tj. art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Organ rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania odniósł się wprawdzie do kwestii art. 70 § 8 o.p., wskazując ten przepis jako jeden z powodów, dla których zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2003 r. nie uległy przedawnieniu, a strona weszła w polemikę z twierdzeniami zawartymi w zaskarżonej decyzji – tym niemniej pozostaje to poza zakresem prowadzonego w trybie nadzwyczajnym postępowania. Argumentacja strony odnośnie art. 70 § 8 o.p.
i pogląd, że przepis ten - choć nie stanowił przedmiotu orzekania TK w wyroku
z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 - to w sposób oczywisty mają do niego zastosowanie zastrzeżenia konstytucyjne podniesione w tym orzeczeniu Trybunału, nie ma znaczenia na etapie badania w niniejszej sprawie przesłanki do wzruszenia decyzji ostatecznej na innej podstawie, powiązanej z innym wyrokiem TK. W przeciwnym razie mogłoby to stanowić obejście regulacji umożliwiającej stronie wdrożenie trybu nadzwyczajnego (wznowienia postępowania), tylko
w określonym terminie od wejścia w życie orzeczenia TK.
Jako, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło