I SA/Bk 76/12
WyrokWSA w Białymstoku2012-04-18
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoczęcie prac budowlanych związanych z adaptacją budynku przed złożeniem wniosku o dofinansowanie wyklucza możliwość uznania inwestycji za "nową inwestycję" w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej i regionalnych programach operacyjnych?Ratio decidendi
Rozpoczęcie prac budowlanych lub złożenie pierwszego oświadczenia woli dotyczącego nabycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych przed złożeniem wniosku o dofinansowanie wyklucza możliwość uznania inwestycji za "nową inwestycję" w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej i regionalnych programach operacyjnych, ponieważ nie jest spełniony warunek "efektu zachęty". Prace przygotowawcze, o których mowa w przepisach, nie obejmują robót budowlanych w adaptowanym budynku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu adaptacji i wyposażenia budynku na centrum medyczne. Wniosek został odrzucony z powodu niespełnienia kryteriów merytorycznych, w tym rozpoczęcia prac budowlanych przed złożeniem wniosku, co wykluczało uznanie inwestycji za "nową" i spełnienie warunku "efektu zachęty". Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących nowej inwestycji, efektu zachęty oraz nieprawidłową ocenę techniczną i formalną. Sąd oddalił skargę, uznając, że prace budowlane rozpoczęte przed złożeniem wniosku wykluczyły spełnienie wymogów formalnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi R. M. M. - [...] w B. na negatywną ocenę wniosku wydaną przez Zarząd Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu dotyczącego adaptacji i kompleksowego wyposażenia budynku będących szansą na wprowadzenie innowacyjnych usług i stworzenie nowoczesnego centrum medycznego oddala skargę.
R. M. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] "C"
w B. (dalej również jako skarżący, wnioskodawca), w dniu 8 lipca 2011 r.
złożył do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] wniosek o dofinansowanie realizacji projektu "Adaptacja i kompleksowe wyposażenie budynku szansą na wprowadzenie innowacyjnych usług i stworzenie nowoczesnego centrum medycznego w województwie [...]", w ramach Osi priorytetowej I. Wzrost innowacyjności i wspieranie przedsiębiorczości w regionie, Działanie 1.4. Wsparcie inwestycyjne przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.4.1 Mikroprzedsiębiorstwa. Z treści wniosku wynika, że w ramach przedmiotowego projektu skarżący zamierza dokonać adaptacji i kompleksowego wyposażenie budynku, celem utworzenia nowoczesnego Centrum Medycznego. Dzięki projektowi zamierza rozbudować prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo poprzez wprowadzenie 25 nowych specjalistycznych usług, w tym 5 innowacyjnych na skalę regionu. Inwestycja została podzielona na 5 działań związanych z założonymi celami projektowymi. Realizację całego projektu założono na okres od 11 lipca 2011 r. do 31 maja 2013 r.
Powyższy wniosek, zarejestrowany pod nr [...], przeszedł pozytywnie ocenę formalną i w konsekwencji przekazany został do następnego etapu oceny wniosku - oceny merytorycznej.
Po przeprowadzeniu oceny merytorycznej projektu, pismem z 20 grudnia
2011 r. poinformowano skarżącego, że wniosek odrzucono z dalszej procedury oceny i wyboru projektów kwalifikujących się do wsparcia. Powodem było niespełnienie następujących kryteriów merytoryczno-technicznych dopuszczających ogólnych: 1) wnioskodawca wiarygodnie uzasadnił konieczność realizacji projektu oraz związek celów projektu z celami osi/działania i dokumentami strategicznymi określonymi w dokumentacji konkursowej, 2) wydatki kwalifikowane projektu
są zgodne z zasadami działania, precyzyjnie określone, racjonalne i niezbędne
do realizacji celów projektu, 3) wykonalność techniczna projektu oraz kryteriów merytoryczno-technicznych dopuszczających szczególnych: 4) projekt spełnia warunki pomocy na nowa inwestycję.
Skarżący nie zgodził się z wynikami oceny i wniósł protest, który został negatywnie rozpatrzony przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] - Departament Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym.
Instytucja rozpatrująca sprawę w drugiej instancji odwoławczej, w piśmie
z [...] lutego 2012 r. nr [...] potwierdziła prawidłowość oceny przeprowadzonej w obszarze każdego z kryterium oceny projektu i poinformowała skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu tego wniosku.
Odnosząc się do kryterium wiarygodności uzasadnienia konieczności realizacji projektu oraz związku założonych w nim celów z celami osi/działania Instytucja Zarządzająca wskazała, że działania inwestycyjne rozpoczęto przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Ponadto oceniający wniosek eksperci zakwestionowali niewłaściwy dobór wskaźników oraz nieprawidłowe zakwalifikowanie Zintegrowanego Systemu "Endoalfa" do wartości niematerialnych i prawnych.
W zakresie tym Instytucja Zarządzająca zauważyła, że wnioskodawca, jako cel główny projektu wskazał rozbudowę przedsiębiorstwa poprzez adaptację
i kompleksowe wyposażenie posiadanej nieruchomości, co w konsekwencji ma umożliwić wprowadzenie na rynek nowych, specjalistycznych usług medycznych. Zaplanowane zakupy inwestycyjne znalazły odzwierciedlenie w trzech wybranych przez wnioskodawcę wskaźnikach rezultatu: Wartość zakupionych środków trwałych/wartości niematerialnych i prawnych służących wdrożeniu projektu - 3.559.135,01 PLN, liczba zakupionych środków trwałych/wartości niematerialnych
i prawnych służących wdrożeniu projektu - (88 szt.) oraz liczba zakupionych środków trwałych - 87 szt. Z budżetu projektu wynika, że wszystkie koszty kwalifikowalne były bezpośrednio powiązane z założonymi do osiągnięcia celami, zaś nakłady
na wszystkie działania wyliczono na kwotę 4.985.945,02 PLN. Zgodnie
z definicją wskaźnika zamieszczoną w załączniku nr 5 do dokumentacji konkursowej "przez wartość zakupionych środków należy rozumieć wartość wynikającą
z ewidencji środka trwałego w zakresie wydatków dotyczących projektu
i zadeklarowanych we wniosku o dofinansowanie". W ocenie instytucji zarządzającej powyższe oznacza, że koszty związane z adaptację budynku i wykonaniem niezbędnych instalacji, objętych Działaniem nr 1 w kwocie 1.426.860,01 PLN
nie zostały w tym wskaźniku uwzględnione.
Zarząd województwa podzielił również wątpliwości eksperta w odniesieniu
do prawidłowości zakwalifikowania systemu medycznego "Endoalfa" do kategorii "wartości niematerialne i prawne". Jako całość nie spełnia, bowiem wymogów przypisanych do praw majątkowych, jakimi są wartości niematerialne i prawne.
Na potwierdzenie takiego stanowiska instytucja odwołała się do treści załącznika nr 5 dokumentacji konkursowej, gdzie wskazano co należy rozumieć przez wartość niematerialną i prawną (co jest zgodne z definicją przedstawioną w art. 3 ust. 1
pkt 14 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości) i do treści § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych. Instytucja wskazała, iż w skład Zintegrowanego Systemu Medycznego "Endoalfa" wchodzą konkretne urządzenia w formie materialnej, m.in.: komputerowa jednostka sterująca, specjalny pulpit komputerowy, wyposażony w urządzenia
EA-VID Encoder i EA-VID Decoder, umożliwiające przesyłanie obrazu i dźwięku, dwa monitory, zainstalowany na ścianie monitor medyczny 42 cale, kamery PTZ, serwer zawierający oprogramowanie EA-DOC z licencjami HIS i PACS oraz z modułem ETD.
W odniesieniu do kryterium zgodności wydatków kwalifikowanych projektu
z zasadami działania oraz ich racjonalności instytucja zarządzająca rozpatrująca sprawę w drugiej instancji odwoławczej również uznała, że jego ocena została przeprowadzona w sposób prawidłowy i była w pełni uzasadniona. Obydwaj eksperci odpowiedzieli negatywnie na pierwsze z pytań przypisanych do kryterium, uznając, że wydatki kwalifikowane projektu nie są zgodne z zasadami finansowania projektu
w ramach Działania 1.4. Stanowisko takie wynikało z faktu rozpoczęcia realizacji projektu przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie.
Odnosząc się do kryterium wykonalności technicznej projektu podniesiono,
że jest ono oceniane poprzez udzielenie odpowiedzi na sześć szczegółowych pytań cząstkowych. W analizowanym projekcie obydwaj eksperci udzielili negatywnej odpowiedzi na następujące pytanie: Czy harmonogram realizacji projektu
jest racjonalny i wykonalny? W uzasadnieniu oceny podkreślono, że przedstawiony w dokumentach aplikacyjnych harmonogram ma zbyt ogólny charakter, a dodatkowo stwierdzono, że nie jest kompletny, ponieważ pominięto w nim roboty budowlane, związane z adaptacją budynku przeznaczonego na Centrum Medyczne, rozpoczęte przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Jeden z oceniających zwrócił również uwagę na zbyt rozciągnięty w czasie okres realizacji jednego z planowanych etapów (dot. zakupu środków trwałych), który ma trwać od września 2011 r. do maja 2013 r. Zarząd województwa stwierdził, że harmonogram realizacji projektu powinien być realny i racjonalny zarówno w odniesieniu do całego projektu, jak też do poszczególnych jego etapów. Nie zgodził się ze skarżącym, że wydłużenie terminu, gwarantuje dotrzymanie założonego we wniosku o dofinansowanie terminu realizacji przedsięwzięcia. Przyjęte w projekcie terminy realizacji kolejnych działań nie zostały właściwie uzasadnione, przez co ich racjonalność została uznana za wątpliwą. Podważył ją także ogólny charakter opisów, przedstawionych przy kolejnych działaniach (zwłaszcza dot. adaptacji obiektu) oraz nieproporcjonalność przedziałów czasowych, założonych na realizację kolejnych etapów. Zdaniem instytucji zarządzającej negatywna ocena technicznej wykonalności projektu została, więc przeprowadzona prawidłowo i była w pełni uzasadniona.
Końcowo instytucja zarządzająca potwierdziła również rzetelność oceny kryterium badającego spełnienie przez projekt warunku pomocy na nową inwestycję. Jej zdaniem projekt nie spełnił wymogów przypisanych do pojęcia "nowej inwestycji" w rozumieniu przepisów krajowych i wspólnotowych w zakresie pomocy publicznej. Oznacza to, że ewentualne udzielenie pomocy finansowej w ramach RPOW[...]
nie skutkowałoby wystąpieniem "efektu zachęty", o którym mowa w art. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87
i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), Dz. U. UE L 214 z 9 sierpnia 2008 r. str. 3.
Zdaniem instytucji wnioskodawca nie uzasadnił w sposób wiarygodny,
że roboty budowlane i adaptacyjne, które były rozpoczęte w styczniu 2011 r. i trwały przez blisko pół roku, stanowiły zamkniętą, niezależną całość oraz, że wybór dalszego ich zakresu był uwarunkowany uzyskaniem dotacji ze środków RPOW[...]. Instytucja nie zgodziła się ze skarżącym, że roboty budowlane wykonywane
od połowy stycznia 2011 r. są niezależne od inwestycji, o wsparcie której ubiega się wnioskodawca. Zarówno charakter, jak też specyfika robót, wykonanych w pierwszej połowie 2011 r. jednoznacznie wskazują, że prace adaptacyjne i wykończeniowe, przypisane do Działania nr 1, wymienione w części budżetowej wniosku
o dofinansowanie a także w biznes planie oraz w zał. nr 9 - Wyciąg z dokumentacji technicznej - są nimi uwarunkowane i stanowią ich kontynuację. Z treści wpisów dokonanych przez kierownika budowy w "Dzienniku budowy" wynika, że w okresie styczeń - czerwiec 2011 r. zrealizowano w budynku m.in. następujące roboty budowlane: zbrojenie schodów, wykucie posadzek w miejscach, gdzie będzie przechodziła winda oraz nowa klatka schodowa, wybicie pasów posadzek
w miejscach posadowienia ścianek działowych, wykonanie ram podpierających strop na poziomie parteru, wykonanie wszelkich przeróbek konstrukcyjnych. Ponadto,
z informacji zamieszczonych we wniosku o dofinansowanie i załącznikach do niego nie wynika, na czym polegałyby ewentualne różnice w pracach adaptacyjnych
i wykończeniowych budynku, gdyby wnioskodawca świadczył w nim usługi medyczne o innej specjalizacji niż związanej w leczeniem chorób płuc, na co wskazuje
w uzasadnieniu do złożonego środka odwoławczego.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o stwierdzenie,
że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. Autor skargi zarzucił: (1) naruszenie § 7 ust. 1 pkt 1 ppkt b, § 19 ust. 1, 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 15 grudnia 2010 r. poprzez uznanie, iż objęta wnioskiem inwestycja nie jest nową inwestycją, podczas, gdy opisana we wniosku inwestycja polegającą na rozbudowie przedsiębiorstwa wnioskodawcy została rozpoczęta zgodnie z dziennikiem budowy
w dniu 3 sierpnia 2011 r., zaś adaptacja budynku polegająca na wykonaniu instalacji oraz innych prac wykończeniowych (szczegółowo opisane w pkt. C. 6. Biznes Planu) nie została rozpoczęta i należy ją uznać za nową inwestycję, ewentualnie etap przedsięwzięcia mający na celu przygotowanie istniejącego już budynku do potrzeb tworzonego nowoczesnego Centrum Medycznego - szpitala specjalizującego się
w leczeniu schorzeń układu oddechowego opartego na najnowocześniejszej wiedzy medycznej z wykorzystaniem najnowszych technologii i medycyny opartej na faktach;
(2) naruszenie art. 8 ust. 2 rozporządzenia Komisji Nr 800/2008 poprzez uznanie,
że projekt nie spełnia efektu zachęty, podczas, gdy wniosek został złożony
przed rozpoczęciem prac nad projektem; (3) fragmentaryczną, nieuzasadnioną
oraz subiektywną ocenę, a przez to naruszenie zasady równego dostępu do pomocy stronie skarżącej w ramach programu oraz niezapewnienie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu zgodnie z art. 26 ust. 2 i art. 30b ustawy
z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84 poz. 712 ze zm.); naruszenie art. 15 i 46 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590); naruszenie części
VI Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Zarządu Województwa [...]
z [...] października 2011 r. nr [...].
W uzasadnieniu skargi, jej autor podniósł, że etap inwestycji rozpoczęty
3 sierpnia 2011 r. należy uznać jako rozpoczęcie prac związanych
z przekwalifikowaniem Centrum Medycznego w specjalistyczny szpital oferujący leczenie chorób układu oddechowego i przystosowaniem budynku w tym zakresie. Dodał, że nie przeprowadzałby adaptacji w planowanym kierunku, gdyby nie środki pomocy publicznej, o które wnioskuje, gdyż nie posiadałby środków przede wszystkim na dostosowanie budynku do zainstalowania w nim wielu bardzo zaawansowanych technologicznie urządzeń do diagnostyki i leczenia schorzeń dróg oddechowych, a także do ich zakupu. Jego zdaniem zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości wiąże się z przekształceniem budynku przychodni i dostosowaniem go do wymagań jakie powinny spełniać pomieszczenia i urządzenia szpitala
pod względem fachowym i sanitarnym. Skarżący zwrócił uwagę, że pomysł utworzenia nowoczesnego Centrum Medycznego powstał już kilka lat temu, jednakże z uwagi na brak środków nie mógł być realizowany w założonym kształcie. Zakupił nieruchomość, zmienił też projekt budowlany, tak, aby umożliwić powstanie
w nim Centrum Medycznego, jednakże świadczącego ambulatoryjne ogólne usługi medyczne w zakresie różnych specjalności. To możliwość uzyskania dofinansowania skłoniła go do przystąpienia do realizacji inwestycji w szerszym zakresie
i przystosowania budynku tak, aby powstało w nim centrum kompleksowej diagnostyki i leczenia chorób układu oddechowego obejmujących również procedury szpitalne. Niewątpliwie wystąpił, więc również efekt zachęty. Jest to nowy etap inwestycji - adaptacja budynku do nowych potrzeb związanych z wprowadzeniem
na rynek regionalny nowych usług.
W zakresie kryterium wykonalności technicznej projektu skarżący podniósł,
że harmonogram jego realizacji jest jak najbardziej zasadny i zapewniona jest jego wykonalność techniczna, zaś ocena harmonogramu jest oceną subiektywną
i nie uwzględnia realiów realizacji projektu. Dodał, że skoro terminy realizacji
są wydłużone, zaś przeciągnięcie realizacji projektu nie wiąże się z dodatkowymi wydatkami środków publicznych, czy jakimkolwiek obciążeniem finansowym,
to nie powinno być to negatywnie oceniane w ramach omawianego kryterium,
a tym bardziej nie powinno stanowić podstawy do odrzucenia wniosku. Tym bardziej,
że ocena czy dany harmonogram jest odpowiednio rozplanowany w czasie stanowi ocenę subiektywną. Skarżący wskazał przy tym, że wydłużony czas realizacji jednego z etapów inwestycji wynika z faktu, że zakupywane w ramach projektu środki trwałe będą częstokroć pochodziły z zagranicy, produkowane są
na zamówienie, a proces produkcji tak zaawansowanych technologicznie urządzeń trwa. Dzięki założeniu dłuższych terminów wykonania, bardziej prawdopodobnym jest, że wnioskodawca ich dotrzyma, a inwestycja będzie przemyślana, zakupione sprzęty sprawdzone i odpowiednio zainstalowane.
Odnosząc się do stwierdzonej przez instytucję nieprawidłowej kwalifikacji systemu "Endoalfa" do wartości niematerialnych i prawnych skarżący wskazał,
że kierował się w tym względzie uzasadnionymi przesłankami. System ten stanowi jego zdaniem wartość niematerialną. Pozostałe elementy, tj. monitory, kamery
itp. nie mają żadnej wartości materialnej bez oprogramowania, tj. samodzielnie
nie mogą być przedmiotem obrotu na rynku, nie posiadają wartości ekonomicznej jako samodzielne elementy oderwane od systemu i dlatego nie ujął ich
we wskaźnikach jako środki trwałe. Skarżący stwierdził ponadto, że proponowany przez oceniających sposób zakwalifikowania systemu powinien być wskazany
na etapie oceny formalnej wniosku. Zmiana w tym zakresie nie powodowałaby, bowiem zamiany merytorycznej zawartości wniosku. Poza tym tylko jeden
z ekspertów zauważył sposób zakwalifikowania systemu, co potwierdza, że nie mogło mieć to decydującego wpływu na możliwość oceny wniosku.
Skarżący podniósł również, że w piśmie z [...] grudnia 2011 r. odrzucającym wniosek, naruszono art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie województwa,
gdyż osoba je podpisująca może wprawdzie mieć upoważnienie Marszałka Województwa do wydawania decyzji, ale nie w sprawach związanych z realizacją RPOW[...] na lata 2007-2013.
W odpowiedzi na skargę instytucja zarządzająca wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej oceny.
Do odpowiedzi na skargę dołączono m.in. kopię uchwał Zarządu Województwa [...]: nr [...] z [...] października 2009 r. oraz nr [...]z [...] czerwca 2010 r., z których wynika upoważnienie pracowników urzędu marszałkowskiego (Panów J. K. oraz D. G.) do składania oświadczeń woli w sprawach związanych z prowadzeniem bieżącej działalności Województwa [...], a także kopię uchwały nr [...] z [...] lutego 2010 r., w sprawie upoważnienia do podejmowania rozstrzygnięć i podpisywania pism dotyczących informacji o wynikach wniosków oraz rozpatrywania środków odwoławczych wnoszonych w trakcie naboru i oceny wniosków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 oraz kopie uchwał z [...] stycznia 2011 r. nr [...], nr [...], nr [...] w sprawie wyboru marszałka Województwa [...], wicemarszałków oraz członków Zarządu Województwa [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu podpisania pisma odrzucającego wniosek z dalszego etapu procedowania, przez osobę, która nie posiada kompetencji w sprawach związanych z realizacją RPOW[...] na lata 2007-2013. Zarzut ten jest niezasadny, bowiem z dołączonego do odpowiedzi na skargę odpisu uchwały Zarządu Województwa [...] nr [...] w sprawie upoważnienia do podejmowania rozstrzygnięć i podpisywania pism dotyczących informacji o wynikach wniosków oraz rozpatrywania środków odwoławczych wnoszonych w trakcie naboru i oceny wniosków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, wynika uprawnienie Pana D. G. do podpisania pisma z [...] grudnia 2011 r., informującego skarżącego o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu z dalszej procedury wyboru projektu. Zatem należy uznać, że pismo w imieniu Zarządu Województwa [...] podpisała osoba, posiadające stosowne kompetencje.
Niezasadny jest również zarzut nie uwzględnienia procedury odwoławczej
w systemie realizacji programu operacyjnego. Z brzmienia art. 30b ust.1
o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wynika, że system realizacji programu operacyjnego powinien uwzględniać, co najmniej jeden środek odwoławczy, przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie. W myśl wspomnianej regulacji procedura odwoławcza powinna, więc zostać określona
w systemie realizacji, rozumianym jako zasady i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji strategii rozwoju oraz programów (art.5 pkt 11ustawy
o zasadach prowadzenia polityki rozwoju).
W tym miejscu zauważyć należy, że Regulamin Oceny i Wyboru Projektów
w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 Oś priorytetowa I. Wzrost innowacyjności i wspieranie przedsiębiorczości w regionie, Działanie 1.4. Wsparcie inwestycyjne przedsiębiorstw (dalej jako Regulamin), zawiera postanowienia regulujące procedurę odwoławczą (pkt 11, s.31-38). W ramach ustalonej w tym Regulaminie procedury odwoławczej wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie przysługują dwa środki odwoławcze: protest oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podobne regulacje znalazły się również w Instrukcji Wykonawczej Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013, stanowiącej załącznik nr 1 do uchwały Zarządu Województwa [...] z [...] marca 2011 r.
nr [...]. Procedura odwoławcza uregulowana została, więc w dokumentach, które niewątpliwie mieszczą się w pojęciu systemu realizacji, do którego nawiązuje art.30b ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz spełnia warunki, o których mowa w tym przepisie.
Istota sporu w sprawie dotyczy oceny, czy prace inwestycyjne związane
z adaptacją budynku na potrzeby Centrum Medycznego rozpoczęto przed złożeniem wniosku, tj. elementu, który stanowił decydującą przesłankę odrzucenia wniosku
z dalszego etapu procedowania.
Objęty wnioskiem skarżącego projekt pt. "Adaptacja i kompleksowe wyposażenie budynku szansą na wprowadzenie innowacyjnych usług i stworzenie nowoczesnego centrum medycznego w województwie [...]" w ramach Osi priorytetowej I. Wzrost innowacyjności i wspieranie przedsiębiorczości w regionie, Działanie 1.4. Wsparcie inwestycyjne przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.4.1 Mikroprzedsiębiorstwa, zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 spełniać powinien zasadę efektu zachęty.
W preambule do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 (pkt 28), podkreśla się, iż jego przepisy nie powinny mieć zastosowania do pomocy dla działalności, którą beneficjent mógłby prowadzić w istniejących warunkach rynkowych oraz wskazuje się, że w przypadku jakiejkolwiek pomocy objętej rozporządzeniem i przyznanej MŚP należy przyjąć, że efekt zachęty występuje,
jeżeli przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań dotyczących realizacji projektu lub działań objętych pomocą małe lub średnie przedsiębiorstwa złożą wniosek pomocowy. Podobnie w art. 8 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 wskazano, że pomoc przyznana MŚP, wywołuje "efekt zachęty", jeśli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie pomocy. Tym samym wykonanie części prac budowlanych związanych z adaptacją posiadanej nieruchomości na cele Centrum Medycznego, objętych pierwszym etapem inwestycji (działania), przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy wskazuje, że wnioskowana pomoc nie spełnia kryterium efektu zachęty, o którym mowa w przepisach prawa wspólnotowego.
O nowej inwestycji można mówić, bowiem wyłącznie, gdy dla danego projektu został spełniony efekt zachęty tj., gdy prace związane z jego realizacją nie zostały rozpoczęte przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
Przechodząc do oceny naruszenia § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b), § 19 ust. 1,
ust. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego, podniesionego w skardze
z uwagi na uznanie, iż objęta wnioskiem inwestycja nie jest nową inwestycją, zauważyć należy, że w myśl §19 ust.1 oraz ust.3 wspomnianego rozporządzenia, prace inwestycyjne związane z realizacją nowej inwestycji, rozumiane jako podjęcie prac budowlanych lub złożenia pierwszego oświadczenia woli dotyczącego nabycia ruchomych środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych mogą rozpocząć się dopiero po złożeniu przez przedsiębiorcę wniosku. Co prawda w § 20 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego wskazano, że prace przygotowawcze i usługi doradcze związane z przygotowaniem nowej inwestycji mogą rozpocząć się przed złożeniem przez przedsiębiorcę wniosku. Jednakże
z uwagi na wskazanie w § 9 ust.1 pkt 4 wspomnianego rozporządzenia, zakresu "prac przygotowawczych" obejmującego: wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów, wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej
na potrzeby budowy, prac polegających na wykonaniu robót budowlanych w budynku adaptowanym na potrzeby Centrum Medycznego nie można uznać za prace przygotowawcze na terenie budowy. Z wpisów w dzienniku budowy wynika,
że w ramach pierwszego z działań opisanego jako: adaptacja budynku i wykonanie niezbędnych instalacji, wykonano prace związane adaptacją posiadanej nieruchomości na potrzeby Centrum Medycznego takie jak: zbrojenie schodów, wykucie posadzek w miejscach, gdzie będzie przechodziła winda oraz nowa klatka schodowa, wybicie pasów posadzek w miejscach posadowienia ścianek działowych, wykonanie ram podpierających strop na poziomie parteru, wykonanie wszelkich przeróbek konstrukcyjnych oraz, że prace prowadzone były w okresie styczeń-czerwiec 2011 r. Tym samym nie można inwestycji objętej wnioskiem
o dofinansowanie uznać za nową. Zapisy w dzienniku budowy przeczą tym samym twierdzeniom skarżącego, że w prace w ramach pierwszego etapu działań polegające na adaptacji budynku i wykonaniu niezbędnych instalacji rozpoczęto
w dniu 3 sierpnia 2011 r. tj. po złożeniu wniosku. Tym samym tylko część prac związanych z wykonaniem instalacji rozpoczęto po złożeniu wniosku. Ponadto
z informacji zamieszczonych we wniosku o dofinansowanie i załącznikach do niego nie wynika, na czym polegałyby ewentualne różnice w pracach adaptacyjnych
i wykończeniowych budynku, gdyby wnioskodawca świadczył w nim usługi medyczne o innej specjalizacji niż związanej w leczeniem chorób płuc w warunkach szpitalnych.
W § 19 ust.4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego,
którego naruszenie podnosi skarżący, wskazano, że w przypadku, gdy wniosek dotyczy jednego z etapów przedsięwzięcia inwestycyjnego o charakterze wieloetapowym i projekt ten jest nową inwestycją, rozpoczęcie prac inwestycyjnych związanych z realizacją nowej inwestycji następuje z chwilą podjęcia prac budowlanych lub złożenia pierwszego oświadczenia woli dotyczącego nabycia ruchomych środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych w zakresie dotyczącym tej nowej inwestycji. Wspomniany przepis nie miał zastosowania
w sprawie, bowiem wniosek pt. "Adaptacja i kompleksowe wyposażenie budynku szansą na wprowadzenie innowacyjnych usług i stworzenie nowoczesnego centrum medycznego w województwie [...]", nie dotyczył jednego z etapów przedsięwzięcia wieloetapowego, lecz swym zakresem całościowo obejmował wszystkie etapy planowanej inwestycji. Opisując projekt wnioskodawca planowaną inwestycję podzielił na 5 działań, które ściśle wynikają z założonych celów projektowych. Tymi działaniami, zgodnie z projektem są: 1) adaptacja budynku i wykonanie niezbędnych instalacji, 2) zakup i instalacja komory solnej, 3) zakup wyposażenia meblowego i biurowego, 4) zakup i instalacja specjalistycznego sprzętu i wyposażenia medycznego pracowni rehabilitacji oddechowej i pracowni zaburzeń snu, 5) zakup i instalacja specjalistycznego sprzętu i wyposażenia medycznego do endoskopii, RTG i USG.
Skarżący w części III wniosku, wskazał, że "głównym celem projektu
jest rozbudowa przedsiębiorstwa poprzez adaptację i kompleksowe wyposażenie budynku i stworzenie nowoczesnego Centrum Medycznego w województwie [...]" (s.7 z 52). Natomiast uzasadniając podjętą decyzję o ubieganiu się o dofinansowanie wnioskodawca wskazał, że podyktowana ona była chęcią stworzenia kompleksowego, konkurencyjnego centrum medycznego o szerokim zakresie usług, nie wskazał przy tym innych okoliczności w tym okoliczności, na które powołuje się w skardze, które mogłyby ewentualnie świadczyć o zmianie procesu produkcyjnego w istniejącym przedsiębiorstwie, bądź też, że projekt stanowi sam w sobie funkcjonalnie wyodrębnioną nową inwestycje w rozumieniu § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego, która obejmuje: 1) inwestycję w środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne związane z utworzeniem nowego przedsiębiorstwa (lit. a), rozbudową istniejącego przedsiębiorstwa (lit. b), dywersyfikacją działalności przedsiębiorstwa przez wprowadzenie nowych dodatkowych produktów (lit. c), lub zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego w istniejącym przedsiębiorstwie (lit. d); 2) nabycie środków trwałych bezpośrednio związanych z przedsiębiorstwem, które zostało zamknięte lub zostałoby zamknięte, gdyby zakup nie nastąpił, przy czym środki są nabywane przez inwestora niezależnego od zbywcy.
Należy zgodzić się z instytucja zarządzającą, że skarżący składając wniosek pomocowy nie wykazał, że roboty budowlane i adaptacyjne, rozpoczęte i wykonane przed złożeniem wniosku stanowiły zamkniętą, niezależną całość, ani też,
że nastąpiła zmiana procesu produkcyjnego (usługi szpitalne) w istniejącym przedsiębiorstwie. Charakter prac wykonanych przed złożeniem wniosku takich jak: zbrojenie schodów, wykucie posadzek w miejscach, gdzie będzie przechodziła winda oraz nowa klatka schodowa, wybicie pasów posadzek w miejscach posadowienia ścianek działowych, wykonanie ram podpierających strop na poziomie parteru, wykonanie wszelkich przeróbek konstrukcyjnych wskazują, że stanowią one prace adaptacyjne przypisane do pierwszego etapu realizacji inwestycji. Na rozprawie skarżący przyznał, że prace budowlane podjęte przed złożeniem wniosku byłyby wykonane także gdyby centrum świadczyło specjalistyczne usługi szpitalne.
Do zadań instytucji zarządzającej, w myśl postanowień art.26 ust.1 ustawy
o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, należy w szczególności: wypełnianie obowiązków wynikających z art.60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/20006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności (Dz. U. UE L z 2006, nr 210 str.25 ze zm.); wybór, w oparciu kryteria wyboru zatwierdzone przez Komitet Monitorujący projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego. Wykonując powyższe zadania instytucja zarządzająca powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych w ocenie projektów (art.26 ust.2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). Natomiast jak wynika z przywołanego wyżej przepisu art.60 rozporządzenia nr 1083/2006, instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za zapewnienie, że operacje są wybierane
do dofinansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz, że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe
i krajowe przez cały okres ich realizacji.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że instytucja zarządzająca, oceniając projekt zadość uczyniła ww. wymaganiom oraz, że projekt został oceniony zgodnie z regulaminem konkursu, na podstawie prawidłowo zastosowanych kryteriów wyboru, co oznacza, że ocena przedmiotowego wniosku była prawidłowa i uwzględniała przedłożoną dokumentację, która wskazywała,
iż prace budowlane związane z adaptacja budynku rozpoczęto jeszcze przed złożeniem wniosku. Tym samym nie było podstaw do przyjęcia, iż instytucja zarządzająca oceniła wniosek w sposób nieprawidłowy.
Za niezasadne uznano, tym samym także zarzuty naruszenia art.26 ust.2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz art. 8 ust. 2 rozporządzenia Komisji Nr 800/2008 oraz § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b, § 19 ust. 1 i ust.4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego.
Na marginesie Sąd podziela pogląd instytucji zarządzającej, że elementy składające się na zintegrowany system medyczny "ENDOALPHA", nieprawidłowo zakwalifikowano, w całości, do wartości niematerialnych i pranych oraz,
że okoliczność nieuwzględnienia środków trwałych (wchodzących w skład system),
w liczbie zakupionych środków trwałych służących wdrożeniu projektu mogła spowodować, że wybrane wskaźniki nie odzwierciedlały w pełni założonych
w projekcie celów. Przez "wartości niematerialnych i prawnych" zgodnie z definicją zawartą w art.2 pkt 11 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, rozumie się, bowiem jedynie aktywa pochodzące z transferu technologii poprzez nabycie praw patentowych, licencji, know-how lub nieopatentowanej wiedzy technicznej. Również w § 9 ust.1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego wskazano,
że do inwestycyjnych wydatków kwalifikowanych na realizację nowej inwestycji zalicza się jedynie nabycie wartości niematerialnych i prawnych związanych
z transferem technologii przez nabycie patentów, licencji, know-how lub,
jeżeli spełnia łącznie warunki wskazane w tym przepisie. Tym samym środki trwałe takie jak kamery czy monitory składające się na zintegrowany system medyczny "ENDOALPHA" prawidłowo zakwalifikowane powinny zostać do środków trwałych,
a nie do wartości niematerialnych i prawnych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.30c ust.3 pkt 2 ustawy
o zasadach prowadzenia polityki rozwoju orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło