I SA/Bk 772/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-09-13

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, posiadając znaczący majątek i generujące dochód gospodarstwo rolne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ dysponuje znacznym majątkiem o wartości szacunkowej 629.000 zł, w tym nieruchomościami, ziemią orną, łąkami, lasem, samochodem osobowym oraz sprzętem rolniczym i inwentarzem żywym. Prowadzone przez nią gospodarstwo rolne generuje dochód wystarczający na pokrycie bieżących kosztów utrzymania rodziny oraz pozwala na wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
J C - H wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową rodziny. Wnioskodawczyni jest bezrobotna, a jej współmałżonek od kilku miesięcy nie otrzymuje wynagrodzenia. Rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni wykazała znaczne wydatki stałe oraz posiadanie domu, mieszkania, ziemi, lasu, samochodu i sprzętu rolniczego. W odpowiedzi na wezwanie podała szczegóły dotyczące upraw, hodowli oraz uzyskanych dochodów z gospodarstwa i dopłat unijnych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J C - H na decyzję Dyrektora P Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J C – H wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem J H oraz dwójką niepełnoletnich dziećmi. Źródłem miesięcznego utrzymania rodziny jest posiadane gospodarstwo rolne. J H z uwagi na trudną sytuację finansową przedsiębiorstwa od kilku miesięcy nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę, które to wynosiło 1.700 zł netto. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, nie osiąga dochodu. Wykazane wydatki stałe to: światło – 150 zł; woda – 80 zł; kanalizacja – 120 zł; żywność – 600 zł; telefon – 200 zł; Internet – 50 zł; odzież – 200 zł; środki higieny – 100 zł; paliwo – 200 zł; raty kredytu – 3.000 zł. W skład majątku rodziny wchodzi: dom o powierzchni [...] m² (wartość 300.000 zł); mieszkanie o powierzchni [...] m2 (wartość 90.000 zł); [...] ha ziemi ornej; [...] ha łąk; [..] ha lasu (wartość 1 ha to 10.000 zł) oraz samochód osobowy marki [...] [...] (wartość 9.000 zł). Środki finansowe, które zostają po spłaceniu bieżących rachunków są przeznaczane na pokrycie kosztów zakupu żywności i odzieży dla dzieci oraz spłatę kredytu (k. 10 - 13). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 09 sierpnia 2017 r. (k. 19) skarżąca oświadczyła, że uprawia: [...] ha żyta; [..] ha owsa; [...] ara pszenicy; [..] ara ziemniaków; [...] ha łubinu; [...] ha kukurydzy, ponadto jest właścicielką [...] ha łąk objętych programem ochrony dziko żyjącego ptactwa. Wnioskodawczyni hoduje [...] sztuk owiec oraz [...] kur, posiada również [...] ciągniki rolnicze (w tym jeden niezarejestrowany – wartość złomu), kombajn, siewnik zbożowy i inne podstawowe maszyny rolnicze. W okresie maj – lipiec br. skarżąca nie uzyskała dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, jedynie na początku br. sprzedała cztery tony żyta za 2.000 zł. Wnioskodawczyni w [..] br. otrzymała dopłaty unijne w łącznej kwocie 22.658 zł. Skarżąca nie uzyskuje dochodu z tytułu posiadania mieszkania, lokal ten zajmuje lokator, który pokrywa czynsz (k. 22 – 23). Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła: decyzję o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (k. 24 – 26); wyciąg z rachunków bankowych dokumentujący wysokość ponoszonych opłat i płaconych rat kredytu (k. 27 – 38). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż jedynym źródłem stałego miesięcznego dochodu rodziny pozostaje prowadzone gospodarstwo rolnego. Na początku bieżącego roku wnioskodawczyni sprzedała cztery tony żyta, z tego tytułu uzyskała 2.000 zł, dodatkowo w [...] br. otrzymała dopłaty unijne w kwocie łącznej 22.658 zł. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą 4.700 zł (światło, woda, kanalizacja, żywność, telefon, Internet, odzież, środki higieny, paliwo, raty kredytu). Majątek rodziny stanowi: dom o powierzchni [...] m²; mieszkanie o powierzchni [...] m2; [...] ha ziemi ornej; [..] ha łąk; [..] ha lasu; samochód osobowy marki [...] [...]; sprzęt rolniczy; zwierzęta hodowlane (owce i kury). J C – H nie posiada zgromadzonych oszczędności. W tym miejscu należy wskazać, iż koszty sądowe na obecnym etapie postępowania ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 316 zł (k. 1). Przedstawione powyżej okoliczności uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni dysponuje bowiem znacznym majątkiem o szacunkowej wartości 629.000 zł (dom, mieszkanie, ziemia orna, łąki, las oraz samochód osobowy). Prowadzone gospodarstwo rolne generuje dochód wystarczający na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania rodziny, a także pozwalający na wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawczyni. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło