I SA/Bk 8/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami egzekucyjnymi powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].10.2005 r. obejmującym odsetki za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia do grudnia 2000 r. oddala skargę Postanowieniem z [...] listopada 2010 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wobec Pana P. D. (dalej powoływanego również jako "Skarżący") kosztów egzekucyjnych w wysokości 1812,40 zł, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2005 r. [...], obejmującego odsetki za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za styczeń-grudzień 2000 roku. Z uzasadnienia postanowienia organu drugiej instancji oraz z akt sprawy wynika, że wnioskiem z [...] lutego 2006 r. pełnomocnik Skarżącego wystąpił do organu egzekucyjnego m.in. o wydanie postanowienia w trybie art. 64c § 7 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej powoływana w skrócie "u.p.e.a.") w sprawie ustalenia kosztów obciążających zobowiązanego, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie dwóch tytułów wykonawczych z [...] października 2005 r. Pierwszy o numerze [...] obejmował odsetki za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 1999 r., zaś drugi o numerze [...] obejmował odsetki za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2000 r. Postanowieniem z [...] grudnia 2009 r., nr [...], organ egzekucyjny obciążył Skarżącego kosztami postępowań egzekucyjnych w łącznej kwocie 2.597,40 zł. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...] marca 2010 r. nr [...]uchylił rozstrzygniecie organu pierwszej instancji w części dotyczącej obciążenia Skarżącego kosztami egzekucyjnymi w wysokości 785 zł, powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i obciążył nimi wierzyciela. Utrzymał zaś w mocy zaskarżone postanowienie w części obciążenia Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 1812,40 zł, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego[...]. Organ odwoławczy powołując się na uchwałę NSA z 7 grudnia 2009 r. sygn. II FPS 5/09 uznał, że odsetki za zwłokę dotyczące 1999 r. uległy przedawnieniu jeszcze przed datą wystawienia w tej sprawie tytułu wykonawczego i zastosowania środka egzekucyjnego, a w związku z tym koszty postępowania egzekucyjnego nie mogą w tym zakresie obciążać zobowiązanego. Wyrokiem z 6 lipca 2010 r. o sygn. akt I SA/Bk 163/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. Sąd zwrócił uwagę, że wobec Skarżącego prowadzone jest równolegle postępowanie restrukturyzacyjne, co powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie można natomiast rozpatrywać wniosków o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, gdyż nie są to czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia i zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wydanym [...] października 2010 r. postanowieniem o nr [...] określił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...] na kwotę 2.597,40 zł. Przy czym kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy [...] , w wysokości 785 zł obciążył wierzyciela. Natomiast Skarżącego obciążył kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w wysokości 1812,40 zł. Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygniecie, Dyrektor Izby Skarbowej w B. w wydanym [...] listopada 2010 r. postanowieniu nr [...], stwierdził, że stosownie do art. 64c § 1 u.p.e.a. zasadą jest, że koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Jednocześnie organ zaznaczył, że prowadzone wobec Skarżącego postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2010 r., utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 64 oraz 64c § 1 u.p.e.a., poprzez obciążenie zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny oraz art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie przyczyniający się do pogłębienia zaufania Skarżącego do organów administracji publicznej Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przed formalnym podjęciem zawieszonego postępowania egzekucyjnego, a w związku z tym strona została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 10 k.p.a. Strona skarżąca podniosła również, podobnie jak w zażaleniu na postanowienie, że odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2010 r. jest bezzasadna. W związku z tym, że w okresie badanego w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązań podatkowych za 2000 r. nie obowiązywało unormowanie prawne wynikające z art. 53a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w dalszej części powoływana w skrócie "o.p."), Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. nie posiadał uprawnień do określenia podatnikowi odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r., a zatem wydana przez wierzyciela decyzja w tym zakresie w roku podatkowym 2005 jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt. 3 o.p. W ocenie pełnomocnika Skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w B. rozpoznając przedmiotowe zażalenia strony i znając treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2009 r. (sygn. akt II FPS 5/09) powinien swoje rozstrzygnięcie poddać kontroli również z punktu widzenia prawidłowości zastosowanych w sprawie norm prawnych dających podstawę wierzycielowi określenia w roku 2005 wysokości długu z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok podatkowy 2000 r. Z uwagi na powyższe okoliczności "organ egzekucyjny nie mógł skutecznie w roku 2005 dochodzić realizacji wyżej wymienionych zobowiązań co skutkuje, iż żądanie strony z [...] lutego 2006 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego w tej części było ze wszech miar uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że przy ponownym rozpoznaniu tej sprawy organy uwzględniły jej ocenę prawną oraz wskazania, co do dalszego postępowania, zawarte w wyroku WSA w Białymstoku z 6 lipca 2010 r. o sygn. akt I SA/Bk 163/10. W wyroku tym Sąd zauważył, że z zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), wszczęte postępowania egzekucyjne oraz karne skarbowe podlegają zawieszeniu do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, czyli decyzji stwierdzającej umorzenie należności podlegających restrukturyzacji lub decyzji umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne. Wydanie postanowienia o kosztach postępowania egzekucyjnego w czasie zawieszenia tego postępowania Sąd uznał za skutkujące naruszeniem art. 102 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., w dalszej części powoływany w skrócie "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 14 cyt. ust. 2 ustawy o restrukturyzacji. Sąd zalecił organom, aby rozpoznając ponownie tę sprawę stwierdziły, czy prowadzone wobec Skarżącego postępowanie restrukturyzacyjne obejmuje należności z wymienionych tytułów wykonawczych i uwzględniły skutki zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji. Przy ponownym rozpoznaniu organy ustaliły, że prowadzone wobec Skarżącego postępowanie restrukturyzacyjne obejmowało należności dochodzone w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. Stwierdziły także, że owe postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2010 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. W tej sytuacji Sąd rozpoznając niniejszą sprawę w jej granicach i nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 102 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 14 cyt. ust. 2 ustawy o restrukturyzacji. Zaskarżone postanowienie nie narusza też innych przepisów prawa, w tym przywołanych w petitum skargi przepisów art. 64 oraz 64c § 1 u.p.e.a oraz art. 8 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 64 i art. 64 c § 1 u.p.e.a. pełnomocnik Skarżącego wiąże z bezpodstawnym obciążeniem zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny, bowiem Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. nie posiadał uprawnień do określenia podatnikowi odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. W ocenie Sądu zarzut ten jest całkowicie chybiony, bowiem ocena, czy w wydawanych przed 1 stycznia 2003 r. (tj. przed wejściem w życie art. 53a o.p.) decyzjach wymiarowych organy podatkowe mogły określać wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy, nie mieści się w granicach sprawy dotyczącej kosztów postępowania egzekucyjnego. Zarzut ten mógł być podnoszony wobec decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] grudnia 2002 r. nr [...], w której organ określił wobec Skarżącego odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok podatkowy 2000 r. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i mogła stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] i prowadzenia wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego. Zasadą natomiast jest, że koszty postępowania egzekucyjnego obciążają zobowiązanego – art. 64c § 1 u.p.e.a. Podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 8 k.p.a. nie został w ogóle uzasadniony. Można jedynie przypuszczać, że wiąże się on z niezadowoleniem strony skarżącej z treści wydanego wobec niej rozstrzygnięcia. Nie jest to jednak wystarczające do uznania, że w tej sprawie organy naruszyły zasadę prowadzenia postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Bezzasadny jest także podniesiony w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., co – zdaniem autora skargi - wiąże się z wydaniem zaskarżonego postanowienia przed wydaniem i doręczeniem stronie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Otóż, jak już zauważył Sąd w wydanym w tej sprawie wyroku z 6 lipca 2010 r. o sygn. akt I SA/Bk 163/10, zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z prowadzonym postępowaniem restrukturyzacyjnym, następuje z mocy prawa bez potrzeby wydawania postanowienia w tym zakresie. Pogląd ten wyrażany jest także w innych orzeczeniach sądów administracyjnych (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z 4 lutego 2004 r., sygn. III SA/Wa 726/03, opubl. Lex nr 133900) i podziela go również Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Skoro zatem w tej sprawie organ egzekucyjny nie wydawał postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w związku z prowadzonym postępowaniem restrukturyzacyjnym, to też nie miał obowiązku wydawania i doręczania stronie postanowienia o podjęciu tego postępowania. Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.