I SA/Bk 8/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi I. i A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 rok oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy B. z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], w której ustalono I. i A. C. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2011 w wysokości 1.209,00 zł, za nieruchomość położoną we wsi M. Z akt sprawy wynika, że w informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2011 i w korekcie Informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego na rok 2011 podatnicy wykazali: grunty pozostałe - 1697 m2, powierzchnię użytkową budynków lub ich części mieszkalnych oraz zajętych wyłącznie na potrzeby mieszkalne 95,85 m2, powierzchnię 0,1490 ha klasy V użytków zielonych. Ustalając łączne zobowiązanie pieniężne organ I instancji zastosował stawki podatku od nieruchomości określone w uchwale Rady Gminy B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., w której Rada Gminy zróżnicowała stawki tego podatku w zależności od poszczególnych kategorii budynków, i tak dla budynków mieszkalnych przewidziała stawkę 0,55 zł na 1 m2 zaś dla budynków pozostałych - 6,37 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej budynku. Organ opodatkował budynek letniskowy podatników położony na działce 1 za styczeń i luty 2011 r. jako mieszkalny, a za pozostałe miesiące jako niemieszkalny w związku z wprowadzoną 23 lutego 2011 r. zmianą w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast odnośnie budynku letniskowego położonego na działce 2 organ za cały 2011 r. ustalił zobowiązanie w podatku od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej dla budynków pozostałych (budynki niemieszkalne). Zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. od gruntów o powierzchni 0.1697 ha ustalone zostało według stawki przewidzianej dla gruntów pozostałych. W zakresie będących własnością podatników pastwisk trwałych klasy V organ uznał natomiast, że są zwolnione z podatku rolnego. Rozpatrując odwołanie Kolegium zauważyło, że według wypisu z rejestru gruntów i kartoteki budynków Starostwa Powiatowego w S. (stan na 9 marca 2009 r.) skarżący są współwłaścicielami dwóch działek sklasyfikowanych jako Bi - inne tereny zabudowane, o łącznej powierzchni 0.1697 ha, na których znajdują się dwa budynki: na działce nr 1 budynek o funkcji mieszkalnej i na działce nr 2 budynek o funkcji niemieszkalnej. Zawiadomieniem z 23 lutego 2011 r. Starostwo Powiatowe w S. powiadomiło o zmianie funkcji budynku na działce nr 1 z mieszkalnej na inną niemieszkalną. Odwołując się do treści art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) organ odwoławczy wskazał, że w przypadku, gdy ewidencja budynków określa rodzaj budynku należy przyjąć, że do jego opodatkowania należy zastosować stawkę podatku przewidzianą dla tego rodzaju budynków. Stanowisko, że o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych przesądza okoliczność, iż służy on zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, dotyczy natomiast budynków, które nie są wpisane do ewidencji budynków, a więc nie dotyczy stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Kolegium zauważyło, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji budynków, jeżeli została ona dokonana i uwidoczniona w ewidencji gruntów i budynków. Podkreśliło ponadto, że Starosta S., decyzją z [...] stycznia 2010 r. nr [...] (utrzymaną w mocy przez [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] marca 2010 r. nr [...], na którą skargę podatników WSA w Białymstoku oddalił wyrokiem z 12 października 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 395/10) dokonał zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie funkcji budynku znajdującego się na działce nr 1 z mieszkalnej na inną niemieszkalną. Z decyzją Kolegium nie zgodzili się Państwo I. i A. C. i złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzucili bezzasadne zastosowanie wymiaru podatku od nieruchomości według art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "e" ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. (w dalszej części uzasadnienia: "u.p.o.l."), zamiast art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a" w zw. z art. 5 ust. 3, a także zupełne pominięcie art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, nie uwzględniając sposobu wykorzystania budynku na cele mieszkalne. Sformułowali ponadto zarzuty naruszenia art. 121, 122, 123, 178, 180, 187, 191 i 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej w skrócie jako: "o.p."). Skarżący podnieśli, że rozstrzygnięcie oparte zostało jedynie na dokumentach Starostwa Powiatowego w S., według stanu budynków wykazanego w ewidencji gruntów i budynków, w której budynki te figurują jako - inne niemieszkalne - co zdecydowanie przeczy stanowi faktycznemu. W istocie bowiem przedmiotowy budynek służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatników, gdzie mieszkają na co dzień i są tam zameldowani na pobyt stały. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych skarżący zauważyli, że o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przesądza okoliczność posiadania tego budynku w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. W konsekwencji przyjmuje się, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego", gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkalnych. Istotny bowiem, jest zamiar przebywania właściciela i jego bliskich w tymże budynku jako centrum życiowym i nie może mieć decydującego znaczenia dla ustalenia stawki opodatkowania budynku, charakter terenu, na jakim został on posadowiony, bowiem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje takiego kryterium. Zdaniem skarżących organ nie uwzględnił ponadto Klasyfikacji Środków Trwałych, przewidzianej w § 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Według tej klasyfikacji budynek letniskowy uznawany jest za mieszkalny. Skarżący wskazali ponadto na naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Ich zdaniem wybrani właściciele będą traktowani jako właściciele budynków mieszkalnych zaś "reszta" właścicieli jako pozostałych ze zróżnicowaną wysokością podatku. Organ I instancji wybiórczo zastosował kwalifikację budynków, różnicując podmiotowo właścicieli, naruszając tym konstytucyjną zasadę państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Istotą sporu stało się ustalenie, czy budynki należące do skarżących powinny zostać opodatkowane według niższej stawki podatku określonej zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.p.o.l., tak jak budynki mieszkalne. Z akt sprawy wynika, że organy obu instancji, wymierzając skarżącym podatek od nieruchomości na 2011 r. od budynku położonego na działce 2 zastosowały stawkę podatku przewidzianą dla budynków pozostałych. Wymierzając z kolei podatek od budynku letniskowego położonego na działce 1, za dwa miesiące roku 2011 zastosowały stawki jak dla budynku mieszkalnego, a za dziesięć miesięcy tego roku - wyższą stawkę podatku przewidzianą dla budynków pozostałych. Za rozstrzygające w tym zakresie organy przyjęły dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Rozstrzygając zaistniały spór wskazać trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania w takim przypadku stanowi powierzchnia użytkowa budynku. Stawki podatku wynikają z uchwały rady gminy, podjętej na podstawie kompetencji określonych w art. 5 u.p.o.l. W przepisie tym upoważniono rady gmin, m.in. do różnicowania stawek podatku dla budynków mieszkalnych i pozostałych. Powyższe zróżnicowanie kategorii budynków prowadzi do konieczności przyporządkowania właściwej stawki podatku według rodzaju budynku opodatkowywanego. Istotne w tym zakresie są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w tej ewidencji. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem ma więc klasyfikacja budynku uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji. Ustalając stan faktyczny sprawy i dokonując wymiaru podatku organy podatkowe z uwagi na zasadę praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej), nie mogły więc przyjąć danych odmiennych niż wykazane ewidencji. Jedynie w sytuacji, gdy dany budynek nie został ujęty w ewidencji budynków istotną cechą, która przesądza o jego zakwalifikowaniu do kategorii budynków mieszkalnych jest posiadanie tego budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, stałego zamieszkiwania jako jego podstawowej funkcji. Pogląd ten wyrażony już został w orzecznictwie tut. Sąd (przykładowo wyrok z 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 5/10 zapadły w sprawie ze skargi Państwa C. dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego na 2008 r.) i podziela go skład orzekający w niniejszej sprawie. Skarżący tymczasem wykazują, że budynek letniskowy służy zaspokajaniu ich podstawowych potrzeb mieszkaniowych i mieści się w pojęciu "budynku mieszkalnego". Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych (m.in. wyroki NSA z 19 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1726/06, z 22 września 2009 r. sygn. akt II FSK 542/08) skarżący zarzucają, że organy nie zbadały rzeczywistego przeznaczenia zajmowanych przez nich budynków. Podatnicy nie dostrzegają jednak, że powołane przez nich wyroki (przede wszystkim II FSK 542/08), jak i wyrok w sprawie I SA/Bk 5/10 zapadły w innych okolicznościach faktycznych, tzn. w ewidencji gruntów i budynków brak było informacji dotyczących budynków. W rozpatrywanej sprawie natomiast ewidencja prowadzona przez starostę jednoznaczne wskazuje na funkcje budynków stanowiących własność skarżących. W związku z tym do opodatkowania tych budynków należy przyjąć stawkę podatku przewidzianą dla rodzaju budynków wynikających z tej ewidencji. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji budynków może natomiast odbyć się w odpowiednim do tego trybie. Trybem tym nie jest postępowanie wymiarowe w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. Chcąc podważyć zapisy ewidencji skarżący powinni wszcząć procedurę jej zmiany u organu prowadzącego ewidencję. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący próbowali już zakwestionować zmiany dokonane w tej ewidencji, jednakże skarga na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] marca 2010 r. nr [...] została prawomocnie oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 12 października 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 395/10. W związku z powyższym organy podatkowe właściwie uwzględniły zapisy wspomnianej ewidencji, z której to wynika, że budynek położony na działce nr 1 do 23 lutego 2011 r. figurował w tej ewidencji jako mieszkalny, następnie zaś w związku z dokonaną zmianą, jego funkcja oznaczona została jako niemieszkalna. Uwzględniając dane wynikające z ewidencji oraz uchwałę Rady Gminy B. z [...] grudnia 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości organ prawidłowo dokonał wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego skarżących w tej sprawie. Tym samym za bezzasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a" i "e" u.p.o.l. Pozbawione podstaw są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Sądu organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrano i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyjaśniono bowiem funkcje jakie pełnią budynki należące do skarżących, od których uzależniona jest wysokość podatku od nieruchomości. W tym celu przeanalizowano zapisy ewidencji gruntów i budynków. Wystąpiono również o udzielenie informacji do organu prowadzącego tą ewidencję. Zebrane dowody zostały ocenione w zgodzie z dyrektywami swobodnej oceny dowodów (art.191 o.p.). Wynika tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wymiarowej. Omówiona wyżej wartość dowodowa ewidencji sprawia, że nie można organom zarzucić oparcia rozstrzygnięcia jedynie na zapisach w niej zawartych. Jeszcze raz trzeba wyjaśnić, że w postępowaniu wymiarowym w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego nie można kwestionować zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji budynków (§ 65 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Wobec powyższego niezasadne okazały się podnoszone zarzuty naruszenia art. 121, art.122, art.180, art.187 § 1, art.191 oraz art. 210 § 4 o.p. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżącym nie zapewniono czynnego udziału w sprawie. Skarżący mieli możliwość ustosunkowania się do zebranych w pierwszej instancji dowodów (zob. postanowienie z [...] lipca 2012 r. - k. 61 akt adm.). Zapewniono im wgląd w akta sprawy. Zarzucając naruszenie art. 178 § 1 o.p. skarżący nie wykazali, że odmówiono im skorzystania z prawa do sporządzania notatek, kopii lub odpisów z akt sprawy. Sąd dostrzega wprawdzie pewne uchybienia w postępowaniu odwoławczym, albowiem Kolegium nie powiadomiło skarżących o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, a tylko uchybienie proceduralne rzutujące na jej wynik mogłoby stać się podstawą wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego (zob. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu odwoławczym od decyzji Wójta Gminy B. z [...] sierpnia 2012 r. nie przeprowadzono żadnych nowych dowodów. Poza zarządzeniem o wyznaczeniu składu orzekającego do akt dołączono jedynie kserokopię znajdującego się już w aktach wypisu z gruntów odnośnie działki nr [...]. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skarżący upatrują naruszenia tych zasad konstytucyjnych w nierównym traktowaniu właścicieli budynków w gminie, gdzie są przypadki kiedy to budynki kwalifikowane są jako mieszkalne pomimo innych zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Twierdzeń tych strona skarżąca nie uprawdopodobniła jednak w żaden sposób. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.