I SA/Bk 8/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-04-01

Skład orzekający: Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wykazała znaczące przychody i środki na koncie bankowym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wykazała znaczące przychody i środki na koncie bankowym, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa, przeznaczoną dla przypadków, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe, a ciężar wykazania tej niemożliwości spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący, M. G. prowadzący działalność gospodarczą, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trójką dzieci, otrzymuje zasiłek rodzinny, a jego dochód miesięczny brutto z działalności gospodarczej wynosił -13.325,37 zł. Posiada dom i działkę. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił jedynie rachunki za media i częściowe rozliczenie działalności. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a po sprzeciwie skarżącego sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 1 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. H. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki V. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. M. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą H. w Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepracującą żoną i trójką dzieci. Otrzymuje zasiłek rodzinny z miasta. W rubryce "dochody" skarżący wskazał dochód miesięczny brutto z prowadzonej działalności gospodarczej "- 13.325,37 zł". Na jego majątek składa się dom o powierzchni 200 m2 oraz działka o powierzchni 16 arów, na której posadowiony jest dom. Według oświadczenia, skarżący nie ma żadnych oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Pismami z dnia 22 stycznia 2015 r. oraz 6 lutego 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania oświadczenia, w którym należało m.in. wskazać: z jakich środków pokrywane jest bieżące utrzymanie rodziny, ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wnioskodawcy oraz wysokość przychodów i dochodów osiągniętych z prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów poświadczających wysokość uzyskiwanych dochodów, a także rachunków i faktur dokumentujących wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez jego rodzinę W odpowiedzi na te pisma wnioskodawca nadesłał jedynie kserokopię rachunków za wodę, telefon i energię elektryczną. Postanowieniem z dnia 9 marca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie uznając, że dane przedstawione przez niego uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej. W złożonym w terminie sprzeciwie skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku. Wskazał, że z powodu wyjazdu osoby prowadzącej księgowość nie było możliwości dostarczenia brakujących dokumentów. Przedstawił rozliczenie działalności, rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r., decyzję o przyznaniu zasiłku rodzinnego, wyciąg z rachunku bankowego firmy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest wprawdzie jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu, nie oznacza to jednak, że powinno być stosowane w każdym przypadku, gdy wnosi o to strona postępowania. Prawo pomocy zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Pamiętać przy tym trzeba, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Analiza okoliczności przedstawionych we wniosku oraz w sprzeciwie nie daje w ocenie Sądu podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przedłożonych dokumentów dotyczących prowadzonej działalności wynika, że w 2014 r. skarżący osiągnął dochód w kwocie 24.377,59 zł, przy uzyskanym przychodzie netto ze sprzedaży na poziomie 8.856.286,75 zł. Analiza wyciągu z rachunku bankowego firmy skarżącego wskazuje z kolei, że w 2014 r. wpłaty na konto ogółem wynosiły 375.668,07 zł, a wypłaty 345.106,16 zł. Skarżący ma na utrzymaniu żonę i trójkę dzieci. W 2014 r. uzyskał z MOPS w Z. zasiłki rodzinne na dzieci wraz z dodatkami. W świetle dokumentów znajdujących się w aktach nie oznacza to jednak, że wykazane wydatki związane z utrzymaniem rodziny pozbawiają skarżącego możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Przychody uzyskiwane przez skarżącego oraz znajdujące się w jego dyspozycji fundusze zgromadzone na koncie bankowym, pozwalają poczynić oszczędności z przeznaczeniem na pokrycie wynagrodzenia ustanowionego we własnym zakresie pełnomocnika oraz na pokrycie kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Jako, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, Sąd nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy procesowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło