I SA/Bk 81/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na pismo Wójta Gminy Białowieża z dnia 4 marca 2020 r. Nr Fn.3120.20.2020 w przedmiocie "odmowy umorzenia należności podatku i sytuacji rodziny; umorzenia zaległości" p o s t a n a w i a odrzucić skargę. , M. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na "odmowę umorzenia należności podatku i sytuacji rodziny; umorzenie zaległości", powołując się na numer skarżonego aktu: Fn.3120.2.2020. W uzasadnieniu skargi strona m.in. opisała pogarszający się standard życia, perspektywy rozwoju i stan zdrowia, jak też wskazała swoje obiekcje w stosunku do Wójta Gminy Białowieża. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał, że numerem Fn.3120.2.2020 została opatrzona korespondencja prowadzona ze skarżącą w 2020 r., a dotycząca prawomocnej decyzji podatkowej. W tym postępowaniu nie wydano żadnej decyzji, wspomniana decyzja podatkowa nie była przedmiotem zaskarżenia. Z kolei odmowa umorzenia skarżącej zaległości w podatku od nieruchomości miała swój wyraz w decyzji Wójta z 12 sierpnia 2021 r., nr Fn.3120.14.2021. Jak wskazał organ, po otrzymaniu tej decyzji skarżąca wniosła pismo zawierające polemikę z jego treścią, co organ zakwalifikował jako odwołanie i przesłał wraz ze swoim stanowiskiem do SKO w Białymstoku. W reakcji skarżąca zaprzeczyła, jakoby skarżyła ww. decyzję. W związku z tym SKO uznało, że skarżąca cofnęła swoje odwołanie i decyzją z 17 września 2021 r., nr 405.458/D-2/XX/21, umorzyło postępowanie w sprawie. Organ wskazał, że nie ma wiedzy na temat ewentualnych innych postępowań inicjowanych z udziałem skarżącej ani w zakreślonym czasie, ani pod podaną przez nią numerem. Zaprzeczył, jakoby nie przesyłał pism kierowanych przez skarżącą do organów wyższego rzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Tym samym badanie przez sąd, czy zaistniały lub też zostały zachowane przez skarżącego przesłanki dopuszczalności zaskarżenia określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej, musi być poprzedzone ustaleniem istnienia przedmiotu zaskarżenia, którego nieistnienie oznacza, że skarga nie ma prawnego bytu (nie istnieje de iure). Istnienie przedmiotu zaskarżenia jest bowiem konieczną przesłanką dopuszczalności zaskarżenia danego aktu lub czynności i musi on istnieć w chwili wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Szczecinie z 15 września 2022 r., II SA/Sz 711/22). W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn - aniżeli wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5a - wniesienie skargi jest niedopuszczalne, zaś stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn oznacza m.in. brak przedmiotu zaskarżenia, który ma miejsce w przypadku wniesienia skargi na nieistniejący akt lub czynność. Rozważenia wymagało zatem, czy skarżone przez stronę rozstrzygnięcie podlega kognicji sądów administracyjnych. W orzecznictwie przyjmuje się, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) mają charakter zewnętrzny, tj. skierowane są do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, 3) mają charakter indywidualny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ – zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.– zakresem tego przepisu objęte są "akty i czynności z zakresu administracji publicznej". Kryterium "z zakresu administracji publicznej" oznacza, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz do art. 3 p.p.s.a., Lex). Biorąc pod uwagę treść skargi oraz odpowiedzi na skargę, jak również dokonując analizy akt administracyjnych, sąd stwierdził, że przedmiotem zaskarżenia uczyniono pismo Wójta Gminy Białowieża z 4 marca 2020 r., nr Fn.3120.2.2020. Jak trafnie zauważył organ, w aktach nie znajduje się żadne inne rozstrzygnięcie oznaczone ww. numerem (wskazanym przez stronę), zaś postępowanie w przedmiocie umorzenia skarżącej zaległości w podatku od nieruchomości zostało prawomocnie zakończone. Wspomniane pismo z 4 marca 2020 r. stanowi odpowiedź na pismo skarżącej i jej małżonka z 26 lutego 2020 r. Organ poinformował skarżącą m.in., że decyzja odmawiająca zwolnienia z podatku od nieruchomości jest prawomocna i ostateczna. Zdaniem sądu powyższe pismo nie spełnia opisanych wyżej cech i warunków aktu zaskarżalnego do sądu administracyjnego. Nie stanowi ono bowiem władczego aktu działania administracji, który zmierza do wywołania konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych, w stosunku do określonego adresata; ma charakter jedynie informacyjny. Z uwagi na powyższe, sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił o odrzuceniu skargi.