I SA/Bk 811/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2014 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego D. S. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pan D. S. (dalej powoływany także jako "Skarżący") złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, w którym zadeklarował pakiet 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 – uprawy rolnicze (w zakresie przestawiania) na powierzchni 16,45 ha, wariant 2.4 – trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) na powierzchni 3,94 ha. W dniu [...] października 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynął wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2014. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2014 r. w pomniejszonej wysokości. Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor P. Oddziału ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w wyniku kontroli administracyjnej wniosku przeprowadzonej zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.) ustalono, że w pakiecie 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem C o powierzchni 1,12 ha, na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem G o powierzchni 2,00 ha, na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem Ł o powierzchni 0,35 ha i na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem N o powierzchni 2,40 ha została zadeklarowana grupa upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym mieszanka strączkowo-zbożowa. Natomiast z wykazu przekazanego w dniu [...] października 2014 r. przez Jednostkę Certyfikującą A., na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem C stwierdzono na powierzchni 1,12 ha uprawianą roślinę - mieszanka zbożowa, na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem G stwierdzono na powierzchni 2,00 ha uprawianą roślinę - mieszanka zbożowa, na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem Ł stwierdzono na powierzchni 0,35 ha uprawianą roślinę - mieszanka zbożowa a na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem N stwierdzono na powierzchni 2,40 ha uprawianą roślinę - jęczmień. Organ wskazał, że zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13- marca 2013 roku wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu zawiera oświadczenie o: powierzchni działek ewidencyjnych, sposobie wykorzystania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej, liczbie zwierząt ras lokalnych. Organ stwierdził, że dla potrzeb przyznania płatności rolnośrodowiskowej, grupę upraw stanowią działki rolne, na których prowadzona jest jedna uprawa, zgodna z deklaracją rolnika we wniosku co do gatunku rośliny uprawnej. Zatem, jeżeli zaistnieje konieczność zmiany rośliny zadeklarowanej przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, to na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. - rolnik do dnia 31 maja danego roku ma prawo złożyć zmianę do wniosku z własnej inicjatywy. W przypadku, gdy w wyniku kontroli zostanie stwierdzona inna uprawa niż deklarowana we wniosku i rolnik nie zgłosił zmiany na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, to powierzchnię taką należy wykluczyć z płatności rolnośrodowiskowej. W ocenie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie oraz wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, a także wskazał na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy uznał za niezasadne argumenty zawarte w odwołaniu. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy oparł się na wykazie z Jednostki Certyfikującej. Wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym niewątpliwie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975 ze zm.), o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wykazy producentów są przekazywane przez Jednostki Certyfikujące ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa, Głównemu Inspektorowi oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, do dnia 30 listopada każdego roku, wykaz producentów, o których mowa w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu na dzień 15 listopada tego roku. Zdaniem organu, złożony przez Skarżącego wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 nie był zgodny ze stanem faktycznym na gruncie. Wnioskodawca nie zachował szczególnej staranności przy określaniu rodzaju uprawy na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem C, G i Ł mimo, iż na dzień złożenia wniosku na przedmiotowych działkach rolnych plon główny stanowiła mieszanka zbożowa, a zadeklarowana była na powyższych działkach mieszanka strączkowo-zbożowa, oraz na działce rolnej N, gdzie na dzień złożenia wniosku na przedmiotowej działce rolnej plon główny stanowił jęczmień, a zadeklarowana była mieszanka strączkowo-zbożowa. Zdaniem organu II instancji w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. W ocenie organu wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych Reasumując, organ odwoławczy uznał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący. Wskazał, że decyzja o zmniejszeniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 jest dla niego krzywdząca. Od 2013 roku prowadzi gospodarstwo ekologiczne zgodnie z obowiązującymi przepisami, co jest stwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą A. w trakcie przeprowadzanych kontroli w gospodarstwie. Powodem braku potwierdzenia deklaracji przez Jednostkę Certyfikującą A. we wniosku jest błędne przesłanie informacji z jednostki do ARiMR w S. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowym postępowaniu należy stwierdzić, że organy obu instancji prowadziły postępowanie z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego. Dostrzeżone przez Sąd liczne błędy proceduralne czynią w zasadzie bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Zgodnie z naczelną zasadą tego postępowania wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ administracyjny prowadzący postępowanie powinien we własnym zakresie zbadać wszystkie okoliczności faktyczne związane z okolicznością sprawy, aby stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W tym celu obowiązkiem organu jest przeprowadzenie z urzędu wszystkich dowodów mających znaczenie prawne w sprawie – art. 77 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na wydruku komputerowym danych produkcji rolnej wygenerowanym przez, jak się wydaje, A. Zaznaczyć należy, że organ w tym zakresie nie przeprowadził żadnego postępowania, nie skontrolował prawidłowości wydruku, nie odniósł się także do jego rzetelności, nie podał podstaw prawnych możliwości oparcia decyzji wyłącznie na wydruku komputerowym, który ma być potwierdzeniem deklaracji zgodności. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby organ próbował skonfrontować i zweryfikować dane z wydruku z danymi posiadanymi przez rolnika. Pamiętać należy także, że potwierdzenie deklaracji przez jednostkę certyfikującą A. jest potwierdzeniem sporządzanym na wniosek rolnika, a nie z urzędu i nie na zlecenie organu. Z wydruku wynika, iż na spornych działkach miała się znajdować mieszanka zbożowo-strączkowa a znajdowała się rzekomo mieszanka zbożowa. W rubryce "nazwa produktu" widnieje jednak wszędzie "ziarno". W takim wypadku organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, uzyskać informację od rolnika i sprawdzić poprawność wpisów w odpowiednich rubrykach wydruku. Poza tym organ w trakcie postępowania zawiadamiał stronę tylko o przedłużeniu terminu do jego zakończenia, nie wyznaczając terminu na zapoznanie się z aktami i wniesienie ewentualnych uwag. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) Sąd postanowił jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wytyczne wynikające z powyższego uzasadnienia.