I SA/Bk 82/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Gospodarstwa E. Sp. z o.o. sp. k. w B. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 16 stycznia 2025 r., nr 9010-00000000025/25 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) oddala skargę. G. N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w B. (dalej: "skarżąca"; "Spółka") złożyła w dniu 31 maja 2017 r. wniosek o przyznanie płatności na 2017 r., w którym ubiegała się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w ramach realizacji pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, wariantu 4.7 - ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO) i wariantu 4.8 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki. W dniu 9 czerwca 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku (dalej: "BP ARMiR") wpłynęła zmiana do wniosku oraz wycofanie części wniosku. W dniu 12 czerwca 2017 r. do BP ARiMR wpłynęła zmiana do wniosku oraz wycofanie części wniosku. W dniu 28 lutego 2018 r. do BP ARiMR wpłynęło oświadczenie z dnia 23 lutego 2018 r. o wystąpieniu szkody w uprawach oraz oświadczenie Spółki o wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności zaistniałych w sezonie 2017 r., z którego wynikało, że na terenach przeznaczonych do koszenia w 2017 r. niemożliwe jest podjęcie działań ze względu na wysoki poziom wód gruntowych. W dniu 5 kwietnia 2018 r. do BP ARiMR w Białymstoku wpłynęło wycofanie części wniosku. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku w dniu 20 grudnia 2018 r. wydał decyzję nr 0189-2018-034850, na mocy której odmówił Spółce przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014- 2020) na 2017 r. oraz odmówił uznania wyłączenia zabiegów koszenia działek ewidencyjnych wymienionych w piśmie z dnia 23 lutego 2018 r. jako zdarzenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży (dalej: "Dyrektor POR ARMiR") decyzją z 29 marca 2019 r. nr 9010-2019-007753 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z 9 kwietnia 2021 r. nr 0189-2021-008633 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w części dotyczącej powierzchni wycofanej w dniach: 9 czerwca 2017 r., 12 czerwca 2017 r. i 5 kwietnia 2018 r., uznał wyłączenie z zabiegów koszenia działek ewidencyjnych wymienionych w piśmie z 23 lutego 2018 r. jako zdarzenie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności oraz przyznał Spółce płatność w ramach realizacji wariantu 4.8 oraz odmówił przyznania płatności w ramach wariantu 4.7. W dniu 3 czerwca 2024 r. (data wpływu) pełnomocnik Spółki złożył w BP ARiMR wniosek o zmianę decyzji z 9 kwietnia 2021 r. w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), w którym zwrócił się "o uznanie wyłączenia z zabiegów koszenia działek ewidencyjnych wymienionych w piśmie z dnia 28 lutego 2018 r. jako zdarzenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, z wyłączeniem działek niepodlegających zabiegom koszenia w 2017 r. zgodnie z planem rolno-środowiskowo-klimatycznym, dotyczących działek deklarowanych do zabiegu koszenia we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 i przyznanie Spółce płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 w wysokości odpowiadającej powierzchni działek nieobjętych działaniem siły wyższej (2,94 ha) oraz powierzchni działek dla których wystąpienie siły wyższej nie miało wpływu na realizację zobowiązań (działki nieobjęte obowiązkiem koszenia w 2017 r.)". Decyzją z 31 października 2024 r. nr 0189-00000190001/24 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku odmówił Spółce zmiany decyzji z 9 kwietnia 2021 r. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor POR ARMiR decyzją z 16 stycznia 2025 r. nr 9010-00000000025/25 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja z 9 kwietnia 2021 r., której dotyczy wniosek złożony w trybie art. 155 ustawy z 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") o zmianę decyzji, wydana została m. in. na podstawie art. 4 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41, dalej: "rozporządzenie nr 640/2014"). Dyrektor POR ARMiR wskazał, że wszystkie deklarowane do płatności w 2017 r. działki rolne podlegały zabiegom koszenia, a wymogiem dodatkowym, zgodnie z wymogami wariantu i planem działalności rolnośrodowiskowej, było natomiast pozostawienie bez koszenia jedynie części poszczególnych działek rolnych. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, oznacza, że żadna z działek rolnych nie była w całości wyłączona z zabiegów koszenia, tym samym żadna z działek rolnych, w odniesieniu do której organ uznał działanie siły wyższej, nie spełniała warunku kwalifikowalności (prowadzenia działalności rolniczej § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej: "rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne" lub "Rozporządzenie"). W ocenie Dyrektora POR ARMiR, Spółka nie realizowała zobowiązania, którym mogą być objęte jedynie działki spełniające warunki do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (§ 5 ust. 1 pkt 1 lit a i b Rozporządzenia). Zdaniem organu odwoławczego niezasadne jest twierdzenie Spółki podniesione we wniosku o zmianę decyzji, że "zobowiązaniem był brak koszenia". Spółka nie miała działek rolnych wyłączonych w 100 % z zabiegów koszenia. Poza tym organ stwierdził, że celem pozostawienia 15-20% działki niewykoszonej jest zapewnienie warunków lęgowych schronienia ptaków, a skoro grunty były zalane wodą, to cele społeczne i środowiskowe nie zostały spełnione. Wskazał, że uznając siłę wyższą do działek ewidencyjnych wymienionych w załącznikach nr 1 i nr 2 do pisma z dnia 23 lutego 2028 r. organ nie ma luzu decyzyjnego w zakresie zastosowania normy prawnej wynikającej z art. 4 rozporządzenia nr 640/2014. Dyrektor POR ARMiR wyjaśnił, że przepisy szczególne, które sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, to przepisy, które w sposób jednoznaczny kształtują treść rozstrzygnięcia mającego zapaść w danym stanie faktycznym, a przepisem takim jest art. 4 rozporządzenia 640/2014. Organ odwoławczy podniósł, że dokonując weryfikacji decyzji ostatecznej w zakresie, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony ustalono, że stosując art. 155 k.p.a. nie można odejść od regulacji przyjętej w przepisie prawa materialnego. Uchylenie ww. decyzji stałoby w sprzeczności z interesem społecznym i prowadziłoby do naruszenia art. 4 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 640/2014. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego: a) art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej, podczas gdy utracony został cały spodziewany zbiór biomasy, a ponadto Spółka musiała ponieść koszty niezbędne do przygotowania się do zaplanowanych na rok 2017 koszeń, w szczególności ponieść koszty pracownicze, sprzętu i infrastruktury, oraz niemożliwe było przetworzenie biomasy na produkt docelowy, co pozbawiło spółkę zysków z tego tytułu, a nadto, z uwagi na naturę wykonywanych koszeń stanowiących zabiegi pielęgnacyjne, utrata dochodu następuje z samej natury wykonywanych zabiegów w okresie suboptymalnej wegetacji, co zmniejsza potencjalny zbiór; b) art. 155 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy, akt oraz zgromadzonego materiału dowodowego w sposób oczywisty wynika, że w sprawie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji, w szczególności słuszny interes strony, a przepisy odrębne nie sprzeciwiają się takiej zmianie; 2. przepisów postępowania, tj.: a) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., przez niewywiązanie się przez organ z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny; doprowadziło do błędnego uznania, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa; b) art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całego materiału dowodowego, gdzie organ posiada wiedzę o stanie nieruchomości w czasie wystąpienia siły wyższej, potencjalnym zbiorze, warunkach atmosferycznych oraz wymogach, jakie spełnić musi skarżąca, by dokonać koszenia (szczególnie czas zbioru i sposoby koszenia), z czego wynika, że skarżąca poniosła dodatkowe koszty i nie uzyskała z tego zbioru biomasy; c) art. 79a k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ I instancji w piśmie informującym o zakończeniu postępowania administracyjnego wszystkich przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania wezwania spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony; d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że organ I instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił wydane rozstrzygnięcie, jak również powielenie przez organ II instancji tego naruszenia poprzez posługiwanie się ogólnikowymi stwierdzeniami, które poddają w wątpliwość wyczerpującą analizę materiału dowodowego, a tym samym prawidłowe rozpoznanie sprawy. Mając powyższe zarzuty na względzie strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora POR ARMiR z 16 stycznia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku odmawiającą zmiany decyzji z 9 kwietnia 2021 r. w sprawie przyznania Spółce płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy zaistniały przesłanki do dokonania zmiany ww. decyzji ostatecznej z 9 kwietnia 2021 r. Przepis art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z art. 155 k.p.a. wynika, że wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie tego przepisu tj. poprzez uchylenie lub zmianę, możliwe jest wówczas, gdy: strona na mocy tej decyzji nabyła prawo, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie, a za uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Prawa nabyte z decyzji administracyjnej to każda korzyść, którą - pod względem prawnym - strona wyciąga z załatwienia tą decyzją swojej sprawy. Korzyści te powstają w sferze prawa materialnego, dopuszczając określone działanie, zaniechanie, nieczynienie, dając podstawę do domagania się określonych zachowań lub świadczeń od innych podmiotów; za takie korzyści należy uznawać określenie obowiązków co do ich rodzaju, charakteru i wielkości. Korzyści wywodzone są z treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji bez względu na to, czy decyzję wydano z urzędu, czy też na wniosek strony, i czy z tym wnioskiem jest zgodna w całości, czy w części. Niewątpliwie decyzja z 9 kwietnia 2021 r. w zakresie uznania wyłączenia z zabiegów koszenia działek ewidencyjnych wymienionych w piśmie z 23 lutego 2018 r. jako zdarzenie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności jest decyzją, na mocy której Spółka nabyła prawo. Została ona wydana m. in. na podstawie art. 4 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym w odniesieniu do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, jeżeli beneficjent nie jest w stanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, daną płatność wycofuje się proporcjonalnie za lata, w których występowała siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności. Wycofanie dotyczy wyłącznie tych części zobowiązania, dla których nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie stosuje się wycofania w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków i nie nakłada się kary administracyjnej. Decyzja ta została wydana na wniosek Spółki i uwzględniała jej żądanie. Istnienie przepisu szczególnego wyrażającego zakaz zmieniania określonego rodzaju decyzji administracyjnych, jest negatywną przesłanką stosowania art. 155 k.p.a., do czego zbadania zobligowany jest organ. Zdaniem Sądu, w sprawie nie można stwierdzić istnienia konkretnego przepisu, który stałby na przeszkodzie zastosowaniu instytucji z art. 155 k.p.a. Nie jest takim przepisem art. 4 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014. Nie można wykluczyć sytuacji, w której decyzja wydana na tej podstawie zostanie zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. Należy w tym miejscu odnotować rozbieżność poglądów odnośnie dopuszczalności wzruszania w trybie art. 155 k.p.a. decyzji ostatecznych deklaratoryjnych. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 1995 r., SA/Po 313/95 stwierdzono, że nie ma podstaw prawnych do tego, by w trybie art. 155 można było uchylać lub zmieniać prawidłowe (niewadliwe) ostateczne decyzje deklaratoryjne organów podatkowych, określające zobowiązania w podatku od towarów i usług. Podobnie w wyroku NSA w Warszawie z 1 marca 1996 r., III SA 362/95 stwierdzono, że wzruszenie decyzji niewadliwych dotyczyć może tylko takich, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. W żadnym wypadku korekta taka nie może dotyczyć decyzji deklaratoryjnych. Zdaniem Sądu, poglądy te nie są przekonujące. Przyjąć należy, że z istoty postępowania, jak i z brzmienia przepisu art. 155 wynika wniosek przeciwny, gdyż jedynym kryterium "korygowania" decyzji ostatecznej jest właśnie interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc klauzule generalne, w których dominujące jest kryterium słuszności. Z kolei w wyroku NSA w Warszawie z 17 stycznia 1996 r., III SA 892/95, M. Pod. 1997/2, s. 52, wyrażono pogląd odmienny, mianowicie że w trybie art. 155 można uchylać lub zmieniać prawidłowe (niewadliwe) decyzje deklaratoryjne organów podatkowych określające zobowiązania podatkowe. Sąd orzekający w tej sprawie podziela ten pogląd i uznaje, że na podstawie art. 155 k.p.a. mogą być uchylane lub zmieniane ostateczne decyzje deklaratoryjne stwierdzające nabycie przez stronę praw z mocy ustawy (ex lege). Należy choćby wskazać, że podział decyzji na konstytutywne i deklaratoryjne ma charakter wyłącznie doktrynalny, a przepis art. 155 k.p.a. rozróżnienia w tym przedmiocie nie czyni. Zasadniczo więc nie można jednoznacznie wykluczyć zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji wydanej w oparciu o art. 4 rozporządzenia 640/2014, jeśli za taką zmianą przemawiałby interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednocześnie rację ma organ, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem, a słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a. zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Wzruszanie decyzji w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a. musi być podyktowane względami celowości mieszczącymi się w założeniach interesu strony. Wzruszenie decyzji w tym trybie może dotyczyć zarówno decyzji wadliwych, jak i niewadliwych (M. Jaśkowska, M. Wilbrandt – Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2025, art. 155, teza 4). W wyroku NSA z 4 stycznia 2011 r., I OSK 339/10, przyjęto, że art. 155 k.p.a. może odnosić się do decyzji dotkniętych niekwalifikowanymi wadami (niedającymi podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji czy do wznowienia postępowania) lub decyzji prawidłowych. Otwiera to możliwość weryfikacji decyzji podjętych w wyniku wadliwej wykładni prawa materialnego lub decyzji wydanych w ramach norm prawa materialnego – norm uznaniowych. Sąd orzekający w tej sprawie wyraża pogląd, że w trybie art. 155 k.p.a. mogą być zmieniane decyzje wadliwe, jak i decyzje niedotknięte wadami, wyłącznie jednak, jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Taka konstrukcja przepisu art. 155 powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Zdaniem Sądu powyższe oznacza, że interes społeczny lub słuszny interes strony nie może być utożsamiany z wadliwym, w odczuciu strony, zastosowaniem przepisu będącego podstawą decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie procedura przewidziana w art. 155 k.p.a. byłaby wykorzystywana do ponownych kontroli legalności decyzji wydanych w trybie zwykłym. Przepis ten nie może być natomiast podstawą rozpoznania merytorycznego sprawy w jej całokształcie, lub też podstawą do kontroli legalności decyzji ostatecznej. Należy raz jeszcze podkreślić, że badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej (M. Jaśkowska, M. Wilbrandt – Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2025, art. 155, teza 14). Dokonując oceny żądania przez stronę uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której nabyła ona prawo, należy pamiętać, że przepis art. 155 nie tworzy dla stron prawa do trzeciej instancji odwoławczej. Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego lub faktycznego oraz z udziałem tych samych stron (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06 i orzecznictwo tam powołane). Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory (M. Jaśkowska, M. Wilbrandt – Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2025, art. 155, teza 16). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie słusznie wskazuje organ odwoławczy, że Spółka zmierza do merytorycznego, ponownego rozpoznania prawomocnej decyzji. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, decyzja objęta wnioskiem o zmianę nie została zakwestionowana przez stronę skarżącą w trybie zwykłym. Zdaniem Sądu, badanie argumentów co do prawidłowości zastosowania art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 nie może mieć w tym stanie prawnym miejsca. W szczególności nie można zmienić decyzji z tego względu, że w decyzji ostatecznej nie wzięto pod uwagę poniesionych przez Spółkę kosztów. Sąd wskazuje, że skoro kwestia ta nie była podnoszona i wykazywana w postępowaniu zwykłym, to nie może też być podstawą zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. Organ odwoławczy nie znalazł w sprawie argumentów słusznościowych, mogący wskazywać na istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Należy stwierdzić, że analizując możliwość wydania decyzji zmieniającej prawidłowo przyjęto, że wszystkie deklarowane do płatności w 2017 r. działki rolne podlegały zabiegom koszenia, a wymogiem dodatkowym, zgodnie z wymogami wariantu i planem działalności rolnośrodowiskowej, było pozostawienie bez koszenia jedynie części poszczególnych działek rolnych. Powyższe oznacza, że żadna z działek rolnych nie była w całości wyłączona z zabiegów koszenia, tym samym żadna z działek rolnych, w odniesieniu do której organ uznał działanie siły wyższej, nie spełniała warunku kwalifikowalności (prowadzenia działalności rolniczej § 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego). Skarżąca nie realizowała zobowiązania, gdyż zobowiązaniem mogą być objęte działki spełniające warunki do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (§ 5 ust. 1 pkt 1 lit a i b rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego). W ocenie Sądu, słusznie stwierdził organ odwoławczy, że bezzasadne było twierdzenie skarżącej podniesione we wniosku o zmianę decyzji, że "zobowiązaniem był brak koszenia". Spółka nie miała działek rolnych wyłączonych w 100 % z zabiegów koszenia. W niniejszej sprawie wymogiem było pozostawienie części działki rolnej bez koszenia. Skoro Spółka nie mogła wykonać koszenia działek, to nie spełniła warunku, naruszyła też wymogi wariantu, bowiem pozostawiła 100 % powierzchni niekoszonej. Strona nie poniosła żadnych kosztów z prowadzenia działalności rolniczej. Poza tym celem pozostawienia 15-20% działki niewykoszonej jest zapewnienie warunków lęgowych schronienia ptaków, a skoro grunty były zalane wodą to Dyrektor POR ARMiR prawidłowo stwierdził, że cele społeczne i środowiskowe nie zostały spełnione. Ponadto organ instancji zasadnie stwierdził, że uznając siłę wyższą do działek ewidencyjnych wymienionych w załącznikach nr 1 i nr 2 do pisma z 23 lutego 2018 r. organ nie ma luzu decyzyjnego w zakresie zastosowania normy prawnej wynikającej z art. 4 rozporządzenia nr 640/2014 - na stronę nie nakłada się kar administracyjnych z tytułu niespełnienia warunków i wymogów. Strona nie zachowuje prawa do przyznania pomocy, ale nie jest zobowiązana do zwrotu płatności z tytułu braku realizacji zobowiązania. Analizując niniejszą sprawę organ słusznie doszedł do przekonania, że stosując art. 155 k.p.a. nie można było odejść od regulacji przyjętej w przepisie prawa materialnego, a uchylenie ww. decyzji stałoby w sprzeczności z interesem społecznym i prowadziłoby do naruszenia art. 4 ust 1 akapit drugi rozporządzenia 640/2014. Nie sposób podzielić stanowiska skarżącej co do interpretacji art. 4 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 640/2014, a brzmienie tego przepisu nie pozostawia organowi (wbrew twierdzeniu skarżącej) luzu decyzyjnego i wydana decyzja realizowała nakaz zawarty w tym przepisie. W żadnym z przepisów, w sytuacji, gdy wystąpią nadzwyczajne okoliczności, nie ma mowy o możliwości przyznania pomocy w danym roku, a jedynie o braku konieczności zwrotu płatności już wypłaconych. Żaden przepis prawa krajowego czy unijnego nie przewiduje możliwości przyznania płatności za realizację programu w sytuacji, gdy użytki rolne nie były wykorzystywane, nawet gdy nastąpiło to na skutek okoliczności od rolnika niezależnych. Skutkiem uznania siły wyższej jest odstąpienie jedynie od zwrotu pomocy z tytułu zaniechania realizacji zobowiązania i realizacji wymogów określonych dla danego pakietu (zob. wyrok NSA z 23 listopada 2022 r., sygn. akt IGSK 1489/19, opubl. CBOSA). Zatem zasadnie w sprawie przyjęto, że zmniejszenie płatności (oraz jej nieprzyznanie w ramach pakietu 4.7) znajduje zastosowanie jedynie w odniesieniu do tego roku, w którym stwierdzono uchybienie polegające na niezachowaniu wymogów dotyczących danego pakietu i dotyczy zmniejszenia płatności w danym roku. Konsekwencją tego mogło być - o ile nie zostałoby wskazane, niezależne od rolnika okoliczności wystąpienia siły wyższej skutkujące nierealizowaniem przez niego w danym roku podjętego zobowiązania - żądanie zwrotu (odzyskanie) płatności za lata ubiegłe. Bezzasadne okazało się stanowisko skarżącej zmierzające do wykazania wystąpienia słusznego interesu strony. Organ badając spełnienie przesłanek z art. 155 k.p.a. nie może kierować się subiektywnym odczuciem strony co do wystąpienia takiej przesłanki, a skarżąca de facto nie wykazała podnoszonych okoliczności. Należy przyznać rację organowi, że korzyść finansowa lub jej brak nie jest w tej sprawie kryterium świadczącym o słusznym interesie strony. Chroniony może być tylko tzw. interes kwalifikowany (słuszny), czyli taki, który nie jest sprzeczny z prawem ani zasadami współżycia społecznego. W rozpoznawanej sprawie słuszny interes strony nie może wykraczać poza to, co ustawodawca przewidział na okoliczność wystąpienia siły wyższej, która w ostatecznej decyzji z 9 kwietnia 2021 r. została przyznana przez organ. Badanie poniesionych kosztów nie mogło podlegać ponadto weryfikacji w postępowaniu wszczętym w trybie art. 155 k.p.a., gdyż kwestia ta nie była podnoszona ani dowodzona w postępowaniu zwykłym. Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, które w istocie są skierowane przeciwko ustaleniom organu poczynionym w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z 9 kwietnia 2021 r. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania (w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1, art. 80, art. 79a oraz art. 107 § 3 k.p.a.), które miałyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy wyczerpująco ocenił materiał dowodowy zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy, a także wskazał motywy, na których oparł się wydając skarżoną decyzję. Ustalenia stanu faktycznego zostały skonfrontowane z treścią przepisów stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia, które również przedstawiono w wyczerpującym uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie administracyjne. Organ nie mógł prowadzić postępowania dowodowego ponad to, co zostało zgromadzone w postępowaniu zwykłym, gdyż oznaczałoby wyjście poza granice stanu faktycznego sprawy "pierwotnej". Zarzut błędnego uznania, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa wynika z niezrozumienia przez stronę charakteru procedury uregulowanej w art. 155 k.p.a. Otóż uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1) lub do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1). Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) a wystąpienie takiej przesłanki nie może skutkować zmianą decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznaje za niezasadny. Zdaniem Sądu, uzasadnienie rozstrzygnięcia jest prawidłowe. Organ przytoczył znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawa, wskazał ich rozumienie i przyjętą wykładnię, wyczerpująco przedstawił, z jakich powodów wydał rozstrzygnięcie negatywne. Strona zarzuca naruszenie art. 79a k.p.a., podnosząc przy tym brak wskazania przez organ I instancji w piśmie informującym o zakończeniu postępowania administracyjnego wszystkich przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania wezwania spełnione lub wykazane. Zgodnie z powołanym przepisem, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się (§ 1). W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (§2). Strona nie precyzje w skardze tego zarzutu. Sąd zauważa, że o jego niezasadności świadczy przede wszystkim fakt, iż wydając decyzję odmowną organ nie wskazuje na braki postępowania dowodowego. Z argumentacji zaskarżonej decyzji nie wynika, aby negatywne dla strony rozstrzygnięcie było podyktowane brakiem dostarczenia organowi dowodów w sprawie. W tym stanie rzeczy sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).