I SA/Bk 826/17
WyrokWSA w Białymstoku2018-03-29
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu IV raty za 2016 r. w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istniała nieostateczna decyzja organu I instancji w tym zakresie, a podatnik wniósł odwołanie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowych w całości, biorąc pod uwagę sytuację finansową podatnika, jego dotychczasowe postępowanie w zakresie wniosków o ulgi oraz fakt, że posiadał środki na uregulowanie należności. Ponadto, umorzenie postępowania w sprawie IV raty za 2016 r. było uzasadnione istnieniem nieostatecznej decyzji organu I instancji i toczącym się postępowaniem odwoławczym, co czyniło ponowny wniosek niedopuszczalnym.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowych z powodu trudnej sytuacji finansowej, zdrowotnej i losowej, wskazując na problemy z dostępem do wody, koszty utrzymania gospodarstwa i remontów. Wójt Gminy umorzył część zaległości, a odmówił umorzenia pozostałej części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i orzekło co do istoty, umarzając część zaległości, odmawiając umorzenia innej części oraz umarzając postępowanie w sprawie IV raty za 2016 r. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając zakłamanie i stronniczość organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant referent Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę
J. G. (dalej również jako "Skarżący") zwrócił się w dniu [...] marca 2017 r. do Wójta Gminy W. z prośbą o umorzenie zaległości podatkowej IV raty za 2016 r. w wysokości 72 zł oraz I raty za 2017 r. w wysokości 68 zł w łącznym zobowiązaniu pieniężnym, z powodu kryzysowej sytuacji w jakiej się znalazł, ciężkiej sytuacji finansowej materialnej, zdrowotnej i losowej. Podał, iż z powodu braku opadów deszczu w sierpniu i wrześniu 2016 r. oraz obniżenia poziomu wód gruntowych w ostatnich latach, w tym dotkliwej suszy w 2015 r., zabrakło mu wody
w studni, przez co przez kilka tygodni musiał dowozić wodę beczką z rzeki aby napoić zwierzęta w gospodarstwie. Musiał również dokupywać w sklepie wodę do picia, sporządzania posiłków i higieny. Wskazał, że od marca 2016 r. notorycznie odmawiano mu prawa do pomocy społecznej pogłębiając w ten sposób jego ciężką sytuację. Skarżącemu brakuje pieniędzy na: wykup leków; zakup paliwa do ciągnika; remont przeciekającego dachu w garażu; pilny remont i poprawienie ciężkich warunków mieszkaniowych; naprawę ponad trzydziestoletniego ciągnika, maszyn i narzędzi rolniczych; dojazdy na rehabilitację; dojazdy do lekarzy specjalistów oraz na zrealizowanie recepty na wykup okularów. Skarżący wskazał, iż nie miał pieniędzy na dokończenie żniw i skoszenie dojrzałego zboża, które zostało na polu. W ostatnim czasie nastąpiły nieprzewidziane zdarzenia losowe w postaci upadku i chorób zwierząt.
Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej: "o.p."), umorzył zaległość I raty za 2017 r. w wysokości 59 zł w łącznym zobowiązaniu pieniężnym wraz z należnymi odsetkami, nakazał uregulować zaległość I raty za 2017 r. w podatku leśnym
w kwocie 9 zł w terminie 14 dni od otrzymania decyzji oraz odmówił umorzenia IV raty za 2016 r. w wysokości 72 zł w łącznym zobowiązaniu pieniężnym wraz odsetkami za zwłokę.
Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty: umorzyło część zaległości
z tytułu I raty za 2017 r. w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w kwocie 59 zł wraz z odsetkami, odmówiło umorzenia części zaległości z tytułu I raty za 2017 r. w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w kwocie 9 zł i umorzyło postępowanie w sprawie umorzenia zaległości IV raty za 2016 r.
Na wstępie Kolegium zauważyło, że kwestia umorzenia IV raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2016 r. była już rozstrzygana. W dniu złożenia ponownego wniosku o umorzenie tej raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2016 r. tj. [...] marca 2017 r. istniała nieostateczna decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] stycznia 2017 r. w tym zakresie, od której podatnik wniósł odwołanie, inicjując tym samy postępowanie odwoławcze, co oznacza, że w tym czasie stosownie do treści art. 127 o.p. trwało postępowanie podatkowe w zakresie objętym ponownym wnioskiem podatnika o umorzenie IV raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2016 r. Istnienie nieostatecznej decyzji oraz trwanie postępowania podatkowego w zakresie objętym wnioskiem podatnika czyniło ponowny wniosek o umorzenie IV raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2016 r. niedopuszczalnym. Stąd Kolegium zreformowało zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w ww. zakresie.
Następnie, Kolegium przytoczyło treść art. 67a § 1 o.p. oraz wyjaśniło rozumienie pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "ważnego interesu publicznego". Zdaniem organu, trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. W przeciwnym razie prowadziłoby to do absurdu. Zawsze bowiem ulga w zapłacie zobowiązania podatkowego jest w interesie (faktycznym) podatnika. Płacenie podatków jest jednym z obywatelskich obowiązków nałożonym na wszystkich obywateli według równych zasad stąd uwolnienie się od tego zobowiązania nie jest prawem (roszczeniem podatnika) i odpowiadającym mu obowiązkiem organu podatkowego ale aktem szczególnym, który musi być uzasadniony sytuacją nadzwyczajną, przy ocenie której istotne znaczenie mają wysokość zaległości podatkowej, czy okoliczności powstania zaległości jak również postawa podatnika. Nawet jeśli zaistnieje sytuacja wskazująca na ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający przyznanie ulgi
w postaci umorzenia podatku, to organ może ale nie musi przyznać ulgi. Tym bardziej organ podatkowy nie jest obowiązany do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego w całości wniosek o umorzenie zaległości podatkowych.
W ocenie Kolegium, organ I instancji słusznie doszedł do wniosku, że podanie o umorzenie zaległości podatkowych nie zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Na taką ocenę przede wszystkim wpłynął fakt, iż Skarżący wniósł o umorzenie podatku w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w krótkim czasie po tym jak otrzymał płatności z ARiMR w wysokości 2.173 zł z tytułu płatności rolnośrodowiskowej
i 1.470,67 zł z tytułu płatności obszarowej. Skarżący nie ujawnił powyższej kwoty
i słusznie organ I instancji zwrócił się w tej sprawie bezpośrednio do ARiMR. Wbrew twierdzeniom Skarżącego informacja ta została uzyskana całkowicie legalnie, bowiem zgodnie z obowiązującym począwszy od 1 stycznia 2016 r. art. 82b § 1 i 2 o.p. Organ zwrócił też uwagę, że z informacji uzyskanych od ARiMR wynika, że podatnik również w toku poprzednich postępowań zaniżał bądź nie podawał łącznie otrzymanych dopłat z ARiMR.
Kolegium stwierdziło lekceważący stosunek Skarżącego do wypełniania obowiązku zapłaty podatków i opłat lokalnych istniejący od 2012 r., od kiedy notorycznie występuje o umorzenie niemalże każdej raty podatku w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Nie po raz pierwszy stwierdzono sytuację, w której pomimo dysponowania środkami umożliwiającymi zapłatę podatku Skarżący występował o udzielenie ulgi. Skarżący powiększa swój majątek. Wcześniej zgłaszał, że posiada jednego byka, a teraz hoduje cztery cielaki i pięć warchlaków.
W powiększeniu stanu majątkowego nie stanął Skarżącemu na przeszkodzie jego zły stan zdrowia. Podatnik prowadząc gospodarstwo rolne musi uwzględniać konieczność zapłaty związanych z tym podatków, a Skarżący dysponuje majątkiem, który daje możliwość uzyskiwania dochodów pozwalających na uregulowania należności podatkowej w wysokości 9 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło ustalenia i rozważania organu I instancji w zakresie sytuacji mieszkaniowej i zdrowotnej podatnika. Zdaniem organu, Skarżący nie wykorzystuje własnych możliwości i posiadanego gospodarstwa rolnego do zaspokajania swoich potrzeb. Udzielanie ulg w spłacie zobowiązań rolnikowi jako rekompensaty ponoszonych ciągle strat z tytułu podejmowania nieudolnych prób hodowania zwierząt mija się z celem, jest marnotrawieniem środków publicznych oraz szkodzi nie tylko Skarżącemu ale
i hodowanym przez niego zwierzętom (w latach 2013 - 2016 padło 21 warchlaków
i 1 cielak i 9 tuczników). Wiele osób znajduje się w dużo gorszej sytuacji nie posiadając żadnego majątku.
Decydującego wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mają też kłopoty zdrowotne Skarżącego, których Kolegium nie kwestionowało. W wymiarze indywidualnym stan zdrowia jest dla podatnika ważnym interesem, ale przy odniesieniu do interesu publicznego, trudno dostrzec powód, dla którego organ podatkowy miałby rezygnować z dochodzenia należności podatkowych zwłaszcza, że w tym samym stanie zdrowia Skarżący dokonywał kosztownych inwestycji a ponadto posiada majątek (gospodarstwo rolne, inwentarz żywy), który może być zabezpieczony
w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Kolegium zauważyło ponadto, że w orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności
w Ł. z dnia [...] lipca 2013 r. zaliczającym Skarżącego do osób legitymujących się lekkim stopniem niepełnosprawności, jako wskazania dotyczące odpowiedniego zatrudnienia podano otwarty rynek pracy z uwzględnieniem przeciwwskazań wynikających ze stanu zdrowia, co nie czyni Skarżącego trwale niezdolnym do pracy.
Pomimo niezasadnego odwołania Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło co do istoty sprawy z uwagi na fakt, że Wójt nieprawidłowo orzekł nakazując uregulowanie zaległości I raty za 2017 r. w kwocie 9 zł w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Wola organu jednoznacznie jednak wskazuje na odmowę umorzenia tej części raty wynikającej z podatku leśnego, dlatego też organ odwoławczy postanowił zreformować zaskarżoną decyzję.
W skardze na powyższą decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Skarżący wyraził swoje niezadowolenie, argumentując podobnie jak na wcześniejszych etapach postępowania. Zarzucił zakłamanie i stronniczość pracowników Kolegium, którzy wydają jego zdaniem decyzje przychylne jedynie Wójtowi. Kolegium manipuluje posiadanymi informacjami celowo uwypuklając dochody z dopłat, które nie pokrywają nawet poniesionych kosztów, pomijając upadki zwierząt i utracone dochody z tego tytułu.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwaną dalej p.p.s.a.). Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Tylko na podstawie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych istnieje bowiem możliwość prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Przy czym zauważyć należy, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego, gdyż rolą sądu jest kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, Sąd zbadał więc jej prawidłowość zarówno pod względem zastosowania przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. Poczynione ustalenia faktyczne, ocena dowodów oraz wskazane podstawy prawne w zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu są prawidłowe i znalazły się w uzasadnieniach organów obu instancji.
Badając legalność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy w zakresie odmowy umorzenia części zaległości z tytułu I raty za 2017 r. w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w kwocie 9 zł oraz umorzenia postepowania w sprawie umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tytułu IV raty za 2016 r.
Podstawą materialno-prawną zapadłych w niniejszej sprawie decyzji jest w szczególności art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Przepis ten daje możliwość umorzenia ciążących na podatniku zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę, jeśli jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Wynikająca z tego przepisu norma prawna nie wyznacza w sposób kategoryczny prawnych konsekwencji dla określonego rodzaju stanów faktycznych, pozostawiając to uznaniu organu podatkowego. Ustawodawca zastrzegł bowiem, że w przypadku wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego organ podatkowy może na wniosek podatnika umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Komentowany przepis wprowadza do systemu prawa podatkowego tzw. luz decyzyjny (por. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, PWN, Warszawa 1972, s. 222). Decyzje organów podatkowych mają w tych sprawach charakter uznaniowy.
Powyższe nie oznacza, że swoboda w przyznawaniu tego rodzaju ulg jest niczym nieograniczona. Wykładnia gramatyczna przepisu art. 67a § 1 o.p. daje podstawę do stwierdzenia, że do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia dochodzi po ustaleniu, iż w sprawie zaistniała przesłanka w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Jeśli żadna z tych przesłanek nie jest spełniona, organ podatkowy
nie ma w tym zakresie możliwości wyboru konsekwencji prawnych i nie może przyznać wnioskowanej ulgi w spłacie podatku. Natomiast wykazanie istnienia którejś
z wymienionych przesłanek, choć pozwala organowi podatkowemu na zastosowanie tej ulgi, to jednak do tego nie zobowiązuje. W tym przypadku organ podatkowy powinien najpierw wyważyć interes jednostki i interes majątkowy Skarbu Państwa
lub gminy. Zasadą konstytucyjną jest bowiem obowiązek każdego obywatela
do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków (art. 84 Konstytucji RP).
Ponadto w doktrynie wskazuje się, że uznanie administracyjne sprowadza
się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi. Musi zatem wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Ustalenie istnienia tych przesłanek nie wiąże organu podatkowego w tym sensie, że nie musi on podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Może bowiem - w ramach swojego uznania - zadecydować o odmowie odroczenia terminu, nawet wówczas, gdy istnieje np. "ważny interes podatnika". Decyzja taka wymaga stosownego uzasadnienia. Uznanie administracyjne wyraża się nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym przesłanek odroczenia (lub analogicznie umorzenia zaległości podatkowych), ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet
w sytuacji ich istnienia" (R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz,
M. Popławski, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Lex 2011).
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swych orzeczeniach podkreślał, że sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji wybór jest słuszny. Sądy administracyjne zostały powołane do kontroli legalności działalności administracji publicznej, a zatem nie są one uprawnione
do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzje uznaniowe organów podatkowych podlegają natomiast badaniu co do ich zgodności
z przepisami proceduralnymi (zob. wyrok NSA z 13 kwietnia 1998 r., sygn. akt
I SA/Kr 1227/97, Lex nr 33404).
W wyroku z dnia 7 lutego 2001 r. (sygn. akt I SA/Gd 1507/00, Lex nr 46473) NSA podkreślił, iż sądowa kontrola legalności tzw. decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy,
czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Przywołane poglądy Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Przede wszystkim należy podkreślić, że Skarżący wielokrotnie wnosił o umorzenie należności podatkowych. Wnosił o umorzenie I raty podatku w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2013 r. w kwocie 74 zł. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2015 r. odmawiającą uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości. WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 506/15 oddalił skargę J. G. W kolejnej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2015 r. odmawiającą uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości. WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 49/16 oddalił skargę podatnika. We wskazanych postępowaniach ustalono, że Skarżący wnioskując o umorzenie zaległości dysponował środkami pozwalającymi na uregulowanie przedmiotowej raty podatku.
W kontrolowanej sprawie organy zasadnie wskazały, że Skarżący w dniu [...] listopada 2016 r. otrzymał z ARMiR zaliczkę na poczet płatności obszarowych w wysokości 3.431,57 zł, nadto w dniu [...] listopada 2016 r. otrzymał płatność ONW w wysokości 946,91 zł. Skarżący w 2016 r. otrzymał też zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolniczej w kwotach 76,73 zł w I półroczu i 452 zł w II półroczu. Uzyskał również dochód z produkcji zwierzęcej w kwocie 1.118,06 zł, a w kwietniu 2016 r. otrzymał zasiłek chorobowy w kwocie 1.299 zł. Skarżący także w przypadku analizowanym w niniejszej sprawie posiadał zatem środki finansowe pozwalające na uiszczenie zaległej kwoty podatku.
Trzeba zauważyć, że Skarżący nie ujawnił kwot otrzymanych płatności rolniczych, w związku z czym organ podatkowy zasadnie zwrócił się w tej sprawie bezpośrednio do ARiMR.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego informacja o otrzymanych przez niego dopłatach z ARiMR została uzyskana legalnie bowiem zgodnie z obowiązującym począwszy od 1 stycznia 2016 r. art. 82b § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa organy administracji rządowej i samorządowej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne są obowiązane współdziałać, nieodpłatnie udostępniać informacje w sprawach indywidualnych oraz udzielać pomocy organom podatkowym przy wykonywaniu zadań określonych w ustawie a przy wykonywaniu swoich zadań organy podatkowe są uprawnione do nieodpłatnego korzystania z informacji zgromadzonych w aktach spraw, zbiorach danych, ewidencjach i rejestrach przez organy administracji rządowej i samorządowej, sądy, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz państwowe osoby prawne, w tym również z informacji zapisanych w postaci elektronicznej, z zastrzeżeniem odrębnych przepisów.
Jak słusznie podniosły organy, Skarżący skrupulatnie wyliczał w toku postępowania wszelkie ponoszone wydatki, a z drugiej strony zasłaniał się niepamięcią o wysokości dochodów. Trudno dać wiarę zapewnieniom Skarżącego, złożonym w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2016 r., że nie pamięta w jakiej wysokości otrzymał wsparcie z ARiMR. Skoro, jak twierdzi, musiał oddać pożyczone pieniądze, to musiał również dobrze wiedzieć, jakimi zasobami pieniężnymi dysponuje. Z informacji uzyskanych od ARiMR wynika, że podatnik również w toku poprzednich postępowań zaniżał bądź nie podawał łącznie otrzymanych dopłat z ARiMR. Za rok 2013 dostarczył jedynie decyzję na kwotę 4.903,72 zł z dnia [...].01.2014. podczas gdy faktycznie przekazane płatności za ten rok wyniosły 10.055,21 zł. W latach następnych otrzymał odpowiednio: za 2014 r. - 8.966,41 zł; za 2015 r. - 9.370,78 zł. Zasłanianie się niepamięcią o wysokości otrzymanych dopłaty i zaniżanie w poprzednich latach ich wysokości przy okazji licznych postępowań z zakresu ulg w spłacie zobowiązań z udziałem Skarżącego wskazuje, że celowo wprowadzał w błąd organy odnośnie swojej faktycznej sytuacji. Takie postępowanie z gruntu dyskwalifikuje wniosek o umorzenie zaległości podatkowej.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem SKO, z którego wynika, że odmowa podania i zatajanie prawdziwych dochodów w zestawieniu z domaganiem się przez Skarżącego uwzględnienia każdego ponoszonego przez niego wydatku, zarzucaniem organowi I instancji bezprawnego działania w związku z pozyskaniem informacji o faktycznej wysokości otrzymanych dopłat oraz wypominanie innym wysokości otrzymanych dopłat świadczą na niekorzyść Skarżącego, który w żaden sposób nie udokumentował zaciągniętych pożyczek i w takiej sytuacji trudno jest dać wiarę podatnikowi, że otrzymane dopłaty przeznaczył na ich spłatę, ale nawet gdyby tak było, to nie oznacza to, że zobowiązanie z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego należy traktować odmiennie od innych zobowiązań Skarżącego, a tym bardziej od wydatków ponoszonych w celach inwestycyjnych. Skarżący załączył do wniosku dowody zakupów na niewspółmiernie wyższe kwoty, niż rata podatku, o umorzenie której się ubiega i od opłacenia której notorycznie się uchyla.
Należy również przypomnieć za organami, że Skarżący skorzystał z ulgi w postaci umorzenia II, III i IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r., I i III raty za 2014 r.; III raty za 2015 r. i I raty za 2016 r., a podnoszone w odwołaniu okoliczności dotyczące strat poniesionych w 2013-2016 r. związanych z suszą, upadkami zwierząt itp. były już brane pod uwagę w rozpatrywanych sprawach. Wszystkie decyzje wydawane przez SKO lub Wójta Gminy W. począwszy od 2012 r. z zakresu udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też z zakresu pomocy społecznej, nawet jeżeli przyznają wnioskowane ulgi, czy świadczenia z pomocy społecznej są wg Skarżącego "nieuczciwe, nierzetelne, w uzasadnieniu kłamliwe".
Zaległość z tytułu I raty za 2017 r. w łącznym zobowiązaniu pieniężnym nie powstała w związku z suszą, która wystąpiła w 2015 r. i dotknęła znaczną część rolników. W związku z tym zdarzeniem Skarżący mógł zresztą skorzystać z rządowego wsparcia ustanowionego w uchwale Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawie ustanowienia programu pomocy dla rolników i producentów rolnych, którzy ponieśli szkody spowodowane wystąpieniem suszy oraz skorzystał już z umorzenia III raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2015 r.
Należy przypomnieć, że WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 49/16, w sprawie rozpatrywanej z udziałem Skarżącego wskazał, że nie można traktować stałego wnioskowania o umorzenie kolejnych należności podatkowych jako metody ich regulowania. Osoba prowadząc gospodarstwo rolne musi bowiem uwzględniać konieczność zapłaty związanych z tym podatków a Skarżący dysponuje majątkiem, który daje możliwość uzyskiwania dochodów pozwalających na uregulowanie należności podatkowej w wysokości 74 zł.
Skarżący wielokrotnie podnosił, że praca w gospodarstwie rolnym: rujnuje jego zdrowie zmuszając do leczenia w uzdrowiskach i sanatoriach, przynosi jedynie straty finansowe; nie pozwala zarejestrować się jako bezrobotny, ani zatrudnić w innej pracy; zmusza Skarżącego do zamieszkiwania w warunkach, które jak sam twierdził uwłaczają ludzkiej godności i jeszcze bardziej pogarszają jego stan zdrowia. Z tych względów, w ocenie Sądu, Kolegium zasadnie zwracało uwagę Skarżącemu na możliwość wydzierżawienia lub sprzedaży chociażby części gospodarstwa rolnego, które nie przynosi dochodów. Udzielanie ulg w spłacie zobowiązań rolnikowi nie może być traktowane jako rekompensata ponoszonych ciągle strat z tytułu podejmowania prób prowadzenia gospodarstwa rolnego, które nie przynoszą oczekiwanych efektów (jak wylicza organ w latach 2013-2016 w gospodarstwie Skarżącego padło 21 warchlaków, 1 cielak i 9 tuczników).
Decydującego wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mogły też mieć kłopoty zdrowotne Skarżącego, których zarówno Sąd, jak i organy nie kwestionowały. Oczywiście w wymiarze indywidualnym stan zdrowia jest dla podatnika ważnym interesem, ale przy odniesieniu do interesu publicznego, trudno dostrzec powód, dla którego organ podatkowy miałby rezygnować z dochodzenia należności podatkowych zwłaszcza, że w tym samym stanie zdrowia Skarżący dokonywał kosztownych inwestycji, a ponadto posiada majątek (gospodarstwo rolne, inwentarz żywy), który może być zabezpieczony w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Ewentualne postępowanie egzekucyjne odbywające się na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje ochronę dłużnika gwarantując tzw. minimum egzystencjalne poprzez wyłączenie spod egzekucji tych wartości i środków majątkowych, które są niezbędne dla zobowiązanego zatem nieuwzględnienie wniosku o umorzenie przez organ I instancji w żaden sposób nie zagrozi egzystencji podatnika.
Należy również zauważyć, że w orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] lipca 2013 r. zaliczającym Skarżącego do osób legitymujących się lekkim stopniem niepełnosprawności jako wskazania dotyczące odpowiedniego zatrudnienia podano otwarty rynek pracy z uwzględnieniem przeciwwskazań wynikających ze stanu zdrowia co nie czyni Skarżącego trwale niezdolnym do pracy. Skoro, jak twierdzi Skarżący, wskazane orzeczenie nie odzwierciedla rzeczywistego stanu jego zdrowia, to winien wystąpić o ustalenie wyższego stopnia niepełnosprawności.
Na podstawie analizy tych okoliczności, biorąc pod uwagę aktualną sytuację, organy zasadnie doszły do wniosku, że w przypadku Skarżącego nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności za 2017 r. w zakresie I raty w całości, a jedynie w części. Trzeba zauważyć, że organy szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy podjęciu takiego rozstrzygnięcia. ( str. 5 decyzji). Sąd w całości powołaną tam argumentację podziela i zauważa, że organ umorzył zaległość w znacznej części, odmawiając umorzenia w zakresie zaledwie 9zł z tytułu podatku leśnego. To nie jest znacząca kwota i uiszczenie jej z pewnością leży w granicach dochodowych skarżącego, bez ryzyka uczynienia uszczerbku w podstawowym utrzymaniu skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania nie jest zgodny z oczekiwaniami Skarżącego,
nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Zdaniem Sądu w tej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 67a o.p. Materiał dowodowy został zebrany w zgodzie z przepisami postępowania. Dopuszczono jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dokumentację organy rozważyły i oceniły pod kątem przesłanek
do zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Zdaniem Sądu, postępowanie
w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, w zgodzie z przepisami prawa. Stanowisko organu zostało wyjaśnione i uzasadnione.
Dokonując oceny rozstrzygnięcia organu II instancji w zakresie umorzenia postepowania w sprawie umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tytułu IV raty za 2016 r. Sąd zauważa, iż jest ono ze wszech miar prawidłowe. Kwestia umorzenia IV raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2016 r. była rozstrzygana przez organ Wójta Gminy W. i przez SKO w Ł., które decyzją z [...] kwietnia 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2017 r. w części odmawiającej umorzenia zaległości IV raty za 2016 r. w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w kwocie 74 zł. Na datę złożenia ponownego wniosku o umorzenie tj. na [...].03.2017 r. w obrocie funkcjonowała nieostateczna decyzja Wójta Gminy W. w tym zakresie, od której skarżący wniósł odwołanie, inicjując postępowanie odwoławcze. Istnienie nieostatecznej decyzji oraz kontynuacja postepowania podatkowego wywołanego odwołaniem skarżącego w zakresie objętym wnioskiem o umorzenie czyniło ponowny wniosek o umorzenie IV raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2016 r. niedopuszczalnym. Prawidłowo zatem SKO w Ł. podjęło reformatoryjną decyzję i umorzyło postepowanie wywołane ponownym wnioskiem skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja
nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło