I SA/Bk 83/26

WyrokWSA w Białymstoku2026-05-06

Skład orzekający: Justyna Siemieniako, Marcin Kojło, Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji o zwrocie dotacji jest zasadne, gdy istnieje ryzyko przedawnienia należności i prawdopodobieństwo braku dobrowolnego uregulowania zobowiązania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji o zwrocie dotacji było zasadne. Wskazał, że zbliżający się termin przedawnienia należności, w połączeniu z brakiem dobrowolnej wpłaty i stanowiskiem strony o braku obowiązku spłaty, uzasadnia nadanie rygoru ze względu na interes społeczny, polegający na uregulowaniu należności publicznych. Sąd podkreślił, że choć orzecznictwo dotyczące początku biegu terminu przedawnienia jest rozbieżne, to okoliczności sprawy wskazują na wystąpienie przesłanki interesu publicznego uzasadniającej nadanie rygoru.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Sokółki o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji nakazującej Stowarzyszeniu zwrot dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości za lata 2019 i 2020. Burmistrz uzasadnił nadanie rygoru zbliżającym się terminem przedawnienia należności oraz brakiem dobrowolnego uregulowania zobowiązania. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 108 § 1 i 2 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej oraz zasady pewności prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Stowarzyszenia [...] w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 26 stycznia 2026 r. nr 43.1.D-11.I.2026 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wydanej w sprawie zwrotu dotacji i odsetek do budżetu gminy oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 26 stycznia 2026 r. nr 43.1/D-11/I/2026, utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Sokółki z dnia 10 grudnia 2025 r. nr OS.0.1710.2023, wydane w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Burmistrza Sokółki z dnia 10 lipca 2025 r. nr OS.0.1710.1.2025, określającej Stowarzyszeniu "E." w Ł. za 2019 r. i 2020 r. przypadającą do zwrotu dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobraną w nadmiernej wysokości – w zakresie pkt 2, 4, 6, 8, 10 i 12. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i z powołanej decyzji wynika, że w związku z prowadzeniem Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi w J., Stowarzyszenie otrzymało z budżetu Gminy Sokółka w latach 2019 i 2020 dotacje oświatowe. Po zakończeniu okresów rozliczeniowych, na które dotacje były przyznane, Burmistrz przeprowadził kontrolę wykorzystania środków dotacyjnych. Postępowanie w sprawie zakończono decyzją z dnia 10 lipca 2025 r., w której: - w odniesieniu do dotacji udzielonej w 2020 r.: 1) określono przypadającą do zwrotu kwotę 621.232,56 zł jako część dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem; 2) określono przypadającą do zwrotu kwotę 11.287,25 jako część dotacji pobranej w nadmiernej wysokości; 3) zobowiązano do zwrotu wymierzonych w decyzji kwot wraz z odsetkami za zwłokę; 4) określono terminy naliczania odsetek. Decyzja została doręczona w dniu 28 lipca 2025 r. Strona nie uiściła wymierzonych należności, a od decyzji złożyła odwołanie. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r., na podstawie art. 108 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. - dalej jako "k.p.a."), Burmistrz nadał swojej decyzji (w części dotyczącej dotacji przyznanej w 2020 r.) rygor natychmiastowej wykonalności wskazując, że termin przedawnienia zobowiązania należnego Gminie za rok 2020 może upłynąć z dniem 31 grudnia 2025 r., tym samym spełniona została przesłanka niezbędności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ w interesie społecznym jest to, aby należności publiczne były uregulowane. Niebezpieczeństwo to Burmistrz wywodzi z kształtującej się w zróżnicowany sposób linii orzecznictwa sądowego, według którego przewidziany prawem (art. 70 § 1 o.p.) początek biegu terminu przedawnienia przypada na koniec roku, w którym dotacja została udzielona. Zwrócono tez uwagę na to, że zachowania Stowarzyszenia wskazują, że nie zwróci dobrowolnie kwot dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranych w nadmiernej wysokości. Zdaniem Burmistrza, okoliczności sprawy (wniesienie odwołania od decyzji nieostatecznej, brak dobrowolnego uregulowania należności, konsekwentne negowanie konieczności zwrotu dotacji) uzasadniają stanowisko, że bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności należność publicznoprawna ulegnie przedawnieniu, co jest niezgodne z interesem społecznym. Utrzymując w mocy ww. postanowienie Kolegium, analizując treść art. 108 § 1 k.p.a., wskazało, że odzyskanie kwot z dotacji udzielonych z budżetu wykorzystanych przez dotowanego niezgodnie z ich przeznaczeniem oraz pobranych w nadmiernej wysokości, wynoszących ponad 630 tys. zł (plus należne odsetki), leży w interesie społecznym gminy (rozumianej jako wspólnota jej mieszkańców), która dotacji udzieliła. Odnośnie przedawnienia SKO wskazało, że obecnie należy kierować się najświeższym orzecznictwem NSA, w którym przyjmuje się, iż pięcioletni termin przedawnienia w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Kolegium zaznaczyło, że dopuszczalność stosowania instrumentu rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji zbliżającego się końca terminu przedawnienia należności wynika z wyroków NSA (np. w sprawach I GSK 2166/18 i I GSK 1253/23). Zdaniem Kolegium, decyzja Burmistrza z 10 lipca 2020 r. w części obejmującej pkt 2, 4, 6, 8, 10 i 12 dotyczy należności, które mogły ulec przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2025 r. i jedynym sposobem na uniknięcie takiej straty było umożliwienie zastosowania środka egzekucyjnego przed końcem 2025 r. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Stowarzyszenie wywiodło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając w całości postanowienie Kolegium strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 108 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nadanie decyzji Burmistrza z dnia 10 lipca 2025 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy nie zaistniały przesłanki do jego nadania wskazane w art. 108 § 1 k.p.a.; b) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 Nr 78 poz. 483) poprzez wydanie przez organ I instancji postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Burmistrza w sprawie zwrotu dotacji i odsetek, co stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz narusza zasady pewności prawa, obciążając stronę skutkami interpretacji prawa dokonywanej przez organ administracji publicznej; c) art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz z naruszeniem zasady rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym zgodnie z ustaloną praktyką, polegające na wydaniu przez organ II instancji postanowienia z dnia 30 grudnia 2025 r. utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 21 października 2025 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Burmistrza Sokółki z dnia 10 lipca 2025 r., wydanej w sprawie zwrotu dotacji i odsetek do budżetu Gminy Sokółka przez skarżącego w części - w pkt 1, 3, 5, 7, 9, 11, dotyczącej dotacji udzielonej w 2019 r., które to postanowienie zawiera zupełnie inną wykładnię art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych (Dz.U.2024.1530 t.j. z dnia 2024.10.16 ze zm.) (dalej jako u.f.p.) w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2025.111) w zakresie liczenia rozpoczęcia biegu przedawnienia zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodne z przeznaczeniem albo pobranej w nadmiernej wysokości za rok 2019 i 2020; d) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do mylnego przyjęcia, że w obliczu przedłużającego się postępowania odwoławczego organ I instancji faktycznie miał prawo obawiać się, że skarżący nie wywiąże się z zobowiązania pieniężnego określonego zaskarżoną w odwołaniu decyzją, podczas gdy brak jest dowodów do dokonania takich ustaleń. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku wydanym 1 kwietnia 2026 r. w sprawie o sygn. I SA/Bk 38/26 oddalił skargę Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej przypadającą do zwrotu dotację udzieloną w 2019 r. Zaznaczyć należy, że w obu sprawach nadanie rygoru odnosiło się do tej samej nieostatecznej decyzji Burmistrza z dnia 10 lipca 2025 r. nr OS.0.1710.1.2025, tyle że do różnych wskazanych w niej okresów. Orzekając w sprawie niniejszej Sąd analizował to, że w obu sprawach, dotyczących różnych okresów, organy przyjmowały odmienne stanowiska co do początkowej daty biegu terminu przedawnienia do wydania decyzji o zwrocie, co skutkowało tym, że z końcem 2025 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności w odniesieniu do zobowiązań dotyczących zarówno 2019, jak i 2020 r. Sąd doszedł do przekonania, że ta niespójność nie może w okolicznościach rozpoznawanej sprawy prowadzić do odmówienia organowi prawa nadania nieostatecznej decyzji zobowiązującej Stowarzyszenie do zwrotu dotacji za rok 2020 rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Stosownie do art. 108 § 2 k.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie. Opierając się na ww. regulacjach Burmistrz wydał 10 grudnia 2025 r. postanowienie o nadaniu swojej decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, uzasadniając to przede wszystkim zbliżającym się terminem przedawnienia. Za podstawę do takiej interwencji organ uznał spełnienie przesłanki "innego interesu społecznego". Niezbędność nadania rygoru ze względu na inny interes społeczny, o którym mowa w art. 108 § 1 k.p.a. zaakceptował organ II instancji argumentując, że w tymże interesie jest wykonanie decyzji, i to zanim zostanie rozpatrzone odwołanie. Kolegium w zaskarżonym postanowieniu wskazało, że należności związane z dotacją przekazaną w 2020 r. mogą ulec przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2025r. Ponadto Kolegium wskazało na inne okoliczności uzasadniające jak najszybsze wyegzekwowanie należności wynikających z nieostatecznej decyzji, dostrzegając prawdopodobieństwo nieuregulowania dobrowolnie dochodzonej należności – brak dokonania jakiejkolwiek dobrowolnej wpłaty, definitywne stwierdzenie przez Stowarzyszenie, że nie ciąży na nim obowiązek spłaty określonych decyzją kwot. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że przesłanką nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 §1 k.p.a. może być zbliżający się termin przedawnienia należności, jeśli z okoliczności sprawy wynika niebezpieczeństwo nieuregulowania należności. W interesie społecznym leży bowiem to, aby należności publiczne były uregulowane (zob. np. wyroki NSA: z dnia 11 lutego 2022 r. sygn. akt I GSK 2166/18, z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. akt I GSK 1253/23). Wykonalność decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej. Niezbędność niezwłocznego działania w tym względzie może nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Zagrożenie niewykonania obowiązku musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne, a okoliczność ta musi być uwidoczniona w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2026, art. 108). Zdaniem sądu, w analizowanym przypadku, wszystkie te aspekty zostały właściwie rozpoznane i wystarczająco uargumentowane przez organy. W sprawie dokonano prawidłowej wykładni art. 108 § 1 k.p.a. i prawidłowo zastosowano ten przepis w ustalonym stanie faktycznym. Niezasadny okazał się zatem zarzut naruszenia art. 108 ust. 1 i 2 k.p.a. Wysoka kwota należności i zbliżający się termin przedawnienia (w kontekście rozbieżności orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie), czynią zasadnym stanowisko organu o niezbędności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na inny interes społeczny, w którym to interesie leży, aby należności publiczne były uregulowane. Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 70 § 1 o.p. choć dostrzega podnoszoną przez stronę skarżącą kwestię niespójności organu w zakresie liczenia rozpoczęcia biegu przedawnienia zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodne z przeznaczeniem albo pobranej w nadmiernej wysokości za lata 2019 i 2020. Do kwestii przedawnienia odniósł się tut. Sąd we wskazanym na wstępie wyroku z 1 kwietnia 2026 r. w sprawie I SA/Bk 38/26. Sąd, podzielając przyjęte tam rozważania i wnioski, wskazuje, że zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi są natomiast według art. 60 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednomyślnie przyjmuje się, że obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w art. 252 ust. 1 u.f.p. powstaje z mocy prawa w myśl art. 21 § 1 pkt 1 o.p., stosowanego odpowiednio na podstawie art. 67 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 1 u.f.p. Stąd też decyzja organu orzekająca kwotę dotacji przypadającą do zwrotu jest decyzją deklaratoryjną (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2025 r. sygn. akt I GSK 866/22 i przywołane tam orzecznictwo). Trafnie zatem wskazuje Kolegium, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 70 § 1 o.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych ujawniła się natomiast rozbieżność dotycząca określenia momentu wyznaczającego rozpoczęcie terminu przedawnienia zwrotu dotacji. Odnotowano w tym względzie trzy zasadnicze stanowiska. Pierwsze z nich wskazuje jako decydującą o rozpoczęciu biegu terminu przedawnienia datę rozliczenia i zwrotu dotacji. Drugie stanowisko wskazuje, że termin przedawnienia mija z upływem pięciu lat licząc od końca roku, na który dotacja została przyznana i w którym była lub miała być wykorzystana. Trzecie (najrzadziej prezentowane) uznaje jako decydującą o rozpoczęciu biegu terminu przedawnienia datę stwierdzenia okoliczności wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, którą należy wiązać z doręczeniem protokołu kontroli (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2023 r. sygn. akt I GSK 1811/22). Argumentem przemawiającym za przyjęciem linii, w myśl której zobowiązanie do zwrotu dotacji przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku, w którym niewykorzystana lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem dotacja podlegała zwrotowi do budżetu jest to, że bieg terminu przedawnienia powstałego z mocy prawa obowiązku zwrotu dotacji, przy odpowiednim stosowaniu art. 70 o.p., nie może rozpocząć się przed ostatecznym rozliczeniem dotacji podmiotowej, która ma charakter roczny, a jej rozliczenie zwykle następuje po upływie roku. Zatem bieg terminu przedawnienia obowiązku zwrotu tej części rocznej dotacji podmiotowej, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana w kwocie wyższej od należnej, rozpoczyna się od końca roku następującego po roku, za który dotacji udzielono. W judykatach tych akcentuje się, że zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Zatem to termin 31 stycznia roku następnego w stosunku do roku, na który dotacja została udzielona, jest terminem rozliczenia dotacji, a więc i terminem zwrotu dotacji w całości lub w części, o ile nie została wykorzystana lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. To wtedy powstaje obowiązek jej zwrotu, który odpowiada - przy odpowiednim stosowaniu do zwrotu dotacji przepisów Ordynacji podatkowej - terminowi płatności podatku w rozumieniu art. 70 § 1 o.p. Zatem jak wynika z art. 70 § 1 o.p., zobowiązanie podatkowe, a więc i zobowiązanie do zwrotu dotacji, przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a więc w stosunku do zwrotu dotacji - od końca roku, w którym niewykorzystana (lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem) dotacja podlega zwrotowi. Natomiast art. 252 ust. 1 u.f.p. stanowi, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1), pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 2) - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub w pkt 2. W konsekwencji ustalając początek biegu terminu przedawnienia dotacji należy uwzględniać terminy płatności wynikające z art. 251 ust. 1 i art. 252 ust. 1 u.f.p. Wynikający bowiem z art. 252 u.f.p. obowiązek zwrotu dotacji w określonych okolicznościach i terminie odpowiada normie art. 21 § pkt 1 o.p. Reprezentatywne, dla tego kierunku orzecznictwa są wyroki NSA: z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I GSK 1811/22, z dnia 6 listopada 2024 r. sygn. akt I GSK 21/21, z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt I GSK 615/21, z dnia 23 października 2025 r. sygn. akt I GSK 1143/24, z dnia 24 lutego 2026 r. sygn. akt I GSK 1416/23). Jak już wskazano, część składów orzekających Naczelnego Sądu Administracyjnego uznaje, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z końcem roku, za który dotacje były przyznane. W tym zakresie można wskazać np. wyroki NSA z: 9 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 83/22, 14 października 2025 r., sygn. akt I GSK 1024/22, 11 lutego 2026 r., sygn. akt I GSK 636/23 oraz powołany przez Kolegium wyrok z 14 marca 2025 r., sygn. akt I GSK 1241/21. Orzekający w tej sprawie sąd wojewódzki podziela pierwsze z zaprezentowanych stanowisk, przyjmując, że termin przedawnienia części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości (udzielonej skarżącemu Stowarzyszeniu w 2020 r.), rozpoczął bieg 31 grudnia 2021 r. i upływa z dniem 31 grudnia 2026 r. Niemniej odmienne stanowisko organów obu instancji w tym aspekcie nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż po pierwsze, istotnie – na co wskazuje w postanowieniu organ pierwszej instancji - orzecznictwo sądowe nie jest jednolite. Ponadto organ przedstawił należycie umotywowane argumenty świadczące – wbrew twierdzeniom skargi – o ziszczeniu się przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej Stowarzyszeniu przypadające do zwrotu kwoty dotacji. Wskazał bowiem, oprócz niebezpieczeństwa przedawnienia, na prawdopodobieństwo braku dobrowolnego uregulowania zobowiązania wynikającego z decyzji, które wynika z braku dokonania jakiejkolwiek dobrowolnej wpłaty i definitywnego stwierdzenia przez Stowarzyszenie, że nie ciąży na nim obowiązek spłaty określonych decyzją kwot. Sąd uznał, że całościowy ogląd sprawy wskazuje na wystąpienie przesłanki interesu publicznego, który uzasadniał nadanie nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Pozbawiony podstaw okazał się zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji miało zdaniem strony doprowadzić do mylnego przyjęcia, że w obliczu przedłużającego się postępowania odwoławczego organ I instancji faktycznie miał prawo obawiać się, że skarżący nie wywiąże się z zobowiązania pieniężnego określonego zaskarżoną w odwołaniu decyzją. W zaskarżonym postanowieniu organ nie powoływał się na przedłużające się postępowanie odwoławcze. Odnośnie zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz zasady pewności prawa, sąd wskazuje, że sformułowany został na dużym stopniu ogólności. Zwłaszcza w kontekście niezrozumiałego i błędnego poglądu forsowanego w skardze, że dotacja oświatowa nie jest należnością publiczną. Tymczasem organy administracji publicznej w trosce m.in. o dobro finansów publicznych uzyskały instrument umożliwiający wykonanie decyzji nieostatecznej w razie wystąpienia jednej z przesłanek zawartych w art. 108 § 1 k.p.a. W analizowanym przypadku wyjaśniono, czym kierował się organ wydając skarżone postanowienie – tzn. interesem społecznym, który ze względu na zbliżający się termin przedawnienia należności oraz okoliczności sprawy, z których wynika niebezpieczeństwo nieuregulowania należności, powoduje konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Fakt, że Stowarzyszenie nie podziela stanowiska organu nie świadczy, że organ działał wbrew zasadzie zaufania. Z kolei sygnalizowany wyżej mankament w uzasadnieniu skarżonego postanowienia Kolegium, dotyczący sposoby liczenia terminu przedawnienia, nie mógł doprowadzić do uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143). Justyna Siemieniako Marcin Kojło Paweł Janusz Lewkowicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło