I SA/Bk 830/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-12-07
Skład orzekający: Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna, która formalnie zawiesiła działalność gospodarczą i deklaruje brak bieżących przychodów, ale posiada znaczne aktywa, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółka akcyjna, mimo formalnego zawieszenia działalności i braku bieżących przychodów, nie wykazała, że znajduje się w tak trudnej sytuacji finansowej, aby nie była w stanie wygospodarować kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi. Posiadanie znacznych aktywów, nawet przy ujemnych kapitałach własnych, nie przesądza o braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, zwłaszcza gdy wnioskodawca jest stroną inicjującą postępowanie. W związku z tym, postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy zostało utrzymane w mocy.Stan faktyczny
Spółka Akcyjna R. Sp. k. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując brak działalności gospodarczej od dwóch lat, brak przychodów i środków finansowych, a także posiadanie majątku obciążonego hipotekami. Referendarz sądowy WSA w Białymstoku odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała przesłanek uzasadniających zwolnienie, zwłaszcza że opłata wynosiła 100 zł. Spółka wniosła sprzeciw, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Spółki Akcyjnej R. Sp. k. w G. od postanowienia referendarza sądowego WSA w Białymstoku z dnia 5 października 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki Akcyjnej R. Sp. k. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Spółka Akcyjna R. Sp. k. w G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka podała, iż nie prowadzi działalności gospodarczej od ponad dwóch lat i nie osiąga przychodów. Strona skarżąca nie posiada środków pieniężnych oraz majątku, którego spieniężenie pozwoliłoby na uiszczenie wpisu od skargi. Posiadane nieruchomości obciążone są hipotekami wierzycieli. Rok obrotowy 2015 Spółka zakończyła stratą w wysokości 39.353,01 zł (k. 30). Wartość aktywów strony skarżącej to 6.208.767,96 zł (stan na 31 grudnia 2015 r.). Na kontach bankowych spółka posiada środki w wysokości 0,01 zł. W spółce komandytowej nie występuje kapitał zakładowy, spółka ta nie posiada środków finansowych. Spółka ma ujemne kapitały własne na dzień 31 grudnia 2015 r. - 3.930.845,03 zł. Jedyna wierzytelność i ruchomości strony skarżącej zostały zajęte przez komornika na podstawie tytułów wykonawczych (k. 25 - 26).
Do akt sprawy skarżąca Spółka dołączyła: wyciąg z rachunku bankowego za okres 01 stycznia 2014 r. – 15 września 2016 r.; rachunek zysków i strat za 2015 r.; wpisy do KRS; wyciągi z ksiąg wieczystych; zawiadomienia o zajęciu ruchomości i wierzytelności; deklaracje dla podatku od towarów i usług, raporty kasowe.
Postanowieniem z dnia 5 października 2016 r., referendarz sądowy WSA w Białymstoku odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz uznał, że Spółka nie wskazała przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ramach posiadanych zasobów Spółka powinna zapewnić środki na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, zwłaszcza, że te na obecnym etapie postepowania ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł.
W sprzeciwie od tego rozstrzygnięcia Spółka podniosła, że faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, od 1 września 2016 r. formalnie zostało zawieszone jej prowadzenie, nie osiąga żadnych przychodów. Spółka nie dysponuje środkami finansowymi lub majątkiem, którego spieniężenie pozwoliłoby na uiszczenie wpisu. Zdaniem Spółki bez znaczenia jest fakt, że opłata wynosi 100 zł. Ponadto, Spółka jest zwalniana z opłat w sprawach zawisłych przed sądem powszechnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Prawo pomocy w takim zakresie może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Prawo pomocy jest jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu i zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jednak to rzeczą wnioskodawcy jest dokładne i zgodne z prawdą przedstawienie własnej sytuacji majątkowej oraz wykazanie, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie Sądu zgodzić się należało z referendarzem, że Spółka wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych nie wykazała, aby znajdowała się w tak trudnej sytuacji finansowej, że nie jest w stanie wygospodarować kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi. Spółka, mimo iż jak wskazuje, nie posiada żadnych środków finansowych na koncie bankowym to jednocześnie nie posiada na nim zadłużenia. Spółka posiada znaczne aktywa, których wartość przekracza 6 mln. złotych, choć jednocześnie posiada ujemne kapitały własne w kwocie blisko 4 mln. zł. Niewątpliwie w sprawie nie zostało wykazane, że Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Powyższej oceny nie zmienia okoliczność, że od 1 września 2016 r. Spółka formalnie zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynika, że Spółka od dwóch lat nie prowadzi działalności gospodarczej, a zatem usankcjonowanie tej okoliczności w KRS-ie nie mogło mieć wpływu na ocenę wniosku Spółki w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Podobnie należy ocenić argumentację wskazującą na zwalnianie Spółki od opłat sądowych w sprawach zawisłych przed sądami powszechnymi. Argumentacja taka nie może przesądzać sama w sobie o potrzebie i konieczności przyznania prawa pomocy w sprawie przed sądem administracyjnym, szczególnie że w powyższych sprawach cywilnych Spółka była stroną pozwaną, zaś w niniejszej sprawie jest stroną skarżącą, a zatem inicjującą postępowanie sądowoadministracyjne.
Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z
art. 245 § 3 i 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy procesowej, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło