I SA/Bk 831/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2015 r. sprzeciwu M. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 października 2015 r. w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości i podatku rolnym w 2013 r. p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. , Wnioskiem z 2 września 2015 r. Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje emerytura w wysokości 1017 zł. W skład majątku M. W. wchodzi dom o powierzchni 120 m², stanowiący ½ bliźniaka oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,13 ha. Wnioskodawca nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wskazał, że z działalności gospodarczej uzyskuje ok. 200 zł miesięcznie. Z dokumentów rozliczających działalność gospodarczą prowadzoną przez skarżącego wynika, że dochód ten jest niejednolity: w maju wyniósł 450 zł, w czerwcu wyniósł – 379,20 zł, zaś w lipcu wyniósł 24,93 zł (k. 23-24). W 2013 r. zaciągnął kredyty bankowe na kwotę 34.200 zł. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego marki Łada Samara, rok prod. 1990. Miesięczne wydatki skarżącego związane z bieżącym utrzymaniem przedstawiały się następująco: rata kredytu – 500 zł, energia elektryczna – 300 zł, gaz – w styczniu 906,72 zł (łącznie ok. 1000 zł). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: potwierdzenie wysokości emerytury oraz dochodu z prowadzonej działalności dodatkowej, harmonogram spłat kredytu, wyciąg z rachunku karty kredytowej, dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki. Postanowieniem z dnia 13 października 2015 r. referendarz tutejszego sądu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stwierdzając, że treść złożonego przez skarżącego oświadczenia dotyczącego jego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący argumentując, że złożył zgodne z prawem oświadczenie o sytuacji finansowej, która jest aktualnie tragiczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 13 października 2015 r., a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązkiem osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zatem uprawdopodobnienie i udokumentowanie oświadczeń zawartych we wniosku. Natomiast obowiązkiem sądu jest rzetelna ocena oświadczeń i dokumentów złożonych przez wnioskodawcę pod względem spełnienia bądź niespełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 p.p.s.a. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Analiza znajdujących się w aktach dokumentów nie pozwala, zdaniem Sądu, na uwzględnienie żądania skarżącego, albowiem niemożliwe jest na ich podstawie sporządzenie wiarygodnego obrazu jego stanu majątkowego. Wnioskodawca w złożonym wniosku wykazał, iż źródłem jego miesięcznego utrzymania jest emerytura w wysokości około 1.017 zł oraz działalność gospodarcza (ok. 200 zł miesięcznie). Wyszczególnione zaś wydatki miesięczne stanowią łącznie około 2000 zł, w tym wykazane: rata spłaty kredytu (ok. 500 zł), spłata zadłużenia na kartach kredytowych – ok. 500 zł, wydatki na utrzymanie domu oraz własnej osoby – ok. 1.000 zł.. Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni 120 m², stanowiący ½ bliźniaka oraz samochód osobowy marki Łada Samara rok prod. 1990. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W ocenie Sądu treść złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej jego rodziny, w szczególności w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu miesięcznego budzi uzasadnione wątpliwości co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, z jakich środków pokrywane jest bieżące jego utrzymanie. W tych okolicznościach brak jest zatem możliwości ustalenia źródeł finansowania wszystkich wydatków, zwłaszcza że skarżący oświadczył, że oprócz emerytury nie osiąga żadnych stałych dochodów oraz nie posiada zgromadzonych oszczędności. Ustalenia te nasuwają wątpliwość, co do rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego i rzeczywistych źródeł finansowania wykazanych wydatków. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawia jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skoro niemożliwa jest pełna ocena sytuacji majątkowej wnioskodawcy, to w konsekwencji niemożliwe jest też pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.