I SA/Bk 831/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-06-16

Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, z jakich środków pokrywa wszystkie swoje wydatki, a jego oświadczenie dotyczące sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, z jakich środków pokrywa wszystkie swoje wydatki. Analiza złożonych dokumentów nie pozwoliła na sporządzenie wiarygodnego obrazu jego stanu majątkowego, a treść oświadczenia budziła uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym, co uniemożliwiło pozytywne rozpatrzenie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na niską emeryturę jako jedyne źródło utrzymania i wysokie zadłużenie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że oświadczenie skarżącego budzi wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że jego sytuacja finansowa jest tragiczna. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2016 r. sprzeciwu M. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 maja 2016 r. w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości i podatku rolnym w 2013 r. p o s t a n a w i a : utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Wnioskiem z [...] marca 2016 r. Skarżący M. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe a źródłem jego utrzymania pozostaje emerytura w wysokości 1017 zł. W skład majątku Skarżący wchodzi dom o powierzchni 120 m², stanowiący ½ bliźniaka oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,13 ha. Wnioskodawca nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych, a jego zadłużenie w bankach wynosi powyżej 100.000 zł. Miesięczne wydatki skarżącego związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą 1.000 zł. Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego Ł., rok prod. 1990, którego koszt otrzymania to ok. 50 zł miesięcznie. Do akt sprawy wnioskodawca dołączył potwierdzenie wysokości emerytury za okres styczeń – kwiecień 2016 r. wskazując jednocześnie, że wszystkie dokumenty poświadczające jego sytuację finansową są aktualne i znajdują się w aktach sprawy. Postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r. referendarz tutejszego sądu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stwierdzając, że treść złożonego przez skarżącego oświadczenia dotyczącego jego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący argumentując, że złożył zgodne z prawem oświadczenie o sytuacji finansowej, która jest aktualnie tragiczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia sąd – zgodnie z treścią art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązkiem osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zatem uprawdopodobnienie i udokumentowanie oświadczeń zawartych we wniosku. Natomiast obowiązkiem sądu jest rzetelna ocena oświadczeń i dokumentów złożonych przez wnioskodawcę pod względem spełnienia bądź niespełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 p.p.s.a. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Sąd zauważa, że jest to już drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy na gruncie tej sprawy, dodatkowo w niemal identycznych okolicznościach jak poprzedni. Sąd nie znalazł podstaw, które pozwalałyby potraktować ten wniosek odmiennie. Sąd podziela stanowisko referendarza sądowego, że analiza znajdujących się w aktach dokumentów nie pozwala na uwzględnienie żądania Skarżącego, albowiem nie jest możliwe na ich podstawie sporządzenie wiarygodnego obrazu jego stanu majątkowego. Wnioskodawca w złożonym wniosku wykazał, iż źródłem jego miesięcznego utrzymania jest emerytura w wysokości około 1.017 zł, wskazał też na koszty utrzymania (wydatki na utrzymanie domu i własnej osoby) w wysokości 1000 zł. Jednocześnie podał, że posiada kredyt w wysokości 100.000 zł, nie wskazał natomiast, pomimo wezwania referendarza sądowego, czy i w jakiej wysokości spłaca ów kredyt. W ocenie Sądu treść złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej, w szczególności w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu miesięcznego budzi uzasadnione wątpliwości co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Skarżący nadal nie wykazuje w sposób przekonujący, z jakich środków pokrywane są wszystkie jego wydatki. W tych okolicznościach brak jest możliwości ustalenia źródeł finansowania Skarżącego, zwłaszcza że oświadczył on, iż oprócz emerytury nie osiąga żadnych stałych dochodów ani nie posiada zgromadzonych oszczędności. Sąd podziela stanowisko referendarza sądowego, że Skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawia jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, w rzeczywistości dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skoro niemożliwa jest pełna ocena sytuacji majątkowej wnioskodawcy, to w konsekwencji niemożliwe jest też pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło