I SA/Bk 832/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-03-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wysokość osiąganego dochodu w połączeniu ze stanem zdrowia może stanowić podstawę do przyznania takiego zwolnienia.
Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Wskazał na trudną sytuację materialną wynikającą z problemów zdrowotnych, strat w gospodarstwie rolnym, braku odszkodowania za przejęte grunty oraz nieotrzymania dopłat unijnych. Skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej i sprzedaży mleka, a jego wydatki znacznie przewyższają dochody. W przeszłości poniósł wysokie koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, w tym od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, w tym od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji organu I instancji o rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015 p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, w tym od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, w tym od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Skarżący nie odrobił jeszcze strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych w związku z internacją odbytą w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r. oraz wymuszonym przez Prokuraturę Rejonową w B. leczeniem p. w warunkach oddziału zamkniętego w okresie od [...] stycznia do [...] lutego 2014 r., w dniach od [...] kwietnia do [...] maja 2015 r. oraz w okresie od [...] grudnia 2015 r. do [...] stycznia 2016 r. W szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne m.in. zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, wypożyczenie unieruchomionych awarią maszyn. Dodatkowo organy władzy publicznej przenoszą na wnioskodawcę obowiązki ustawowe, które wiążą się z koniecznością ponoszenia kosztów. W konsekwencji skarżący zmuszony jest do zamrażania kapitału przeznaczonego np. na odrobienie strat spowodowanych internacją. Powstałych w ten sposób strat nie rekompensuje zwrot kosztów sądowych. J. B. wskazał również na niezacielenie krów na skutek internacji, które spowodowało, że zwierzęta te dają mało mleka oraz na utratę klientów na mleko. Pomimo, zastąpienia tych krów zwierzętami pełnowartościowymi osiągniecie przez nie pełnej wydajności mlecznej wymaga czasu. Gmina S. zablokowała obrót nieruchomościami i z tego tytułu skarżący również nie może pozyskać żadnych środków. J. B. podkreślił, iż cierpi na nieuleczalną chorobę p. Skarżący jest trwale niezdolny do pracy, co w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność p. powoduje, że wnioskodawca może pracować jedynie we własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko oraz skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. J. B. utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 166,23 zł oraz sprzedaży mleka w wysokości 136 zł. Aktualnie, zatem uzyskuje dochód w łącznej kwocie 302,23 zł. Wykazane wydatki stanowią: woda – 27 zł (kwartalnie); energia elektryczna – 200 zł (miesięcznie); zajęcie pasa drogowego – 20 zł (rocznie); ubezpieczenie budynków i ubezpieczenie rolnicze – 425 zł; opłata śmieciowa – 5 zł (miesięcznie); utrzymanie własne – 690 zł (miesięcznie); butla gazowa – 45 zł (miesięcznie); doładowanie telefonu – 50 zł (kwartalnie); doładowanie Internetu – 25 zł (kwartalnie); OC ciągnika i przyczepy – 256 zł; paliwo – 5.160 zł (rocznie); kombajn – 3.600 zł (rocznie); podatek – 1.357 zł; pozostałe koszty utrzymania gospodarstwa rolnego – 8.000 zł (rocznie). Wnioskodawca posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy) – [...] ha przeliczeniowego, dom o powierzchni [...] m² - (wartość 33.000 zł); [...] maszyn rolniczych mających średnio [...] lat (wartość szacunkowa około 24.500 zł); ciągnik (wartość 50.000 zł); [...] sztuk bydła (w tym [...] krowy). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności (poza środkami niezbędnymi do utrzymania siebie i gospodarstwa rolnego). Za przyczyny bezpośrednio uzasadniające przyznanie prawa pomocy wnioskodawca uznał: brak rozpoznania przez Ośrodek Pomocy Społecznej w S. wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. o przyznaje pomocy społecznej i wniosku o zawarcie kontraktu socjalnego. Ponadto, Skarb Państwa od 1991 r. nie ustalił i nie wypłacił odszkodowania za grunty przejęte pod ul. S. i G. w S. J. B. nie otrzymał również dopłat unijnych za 2015 r. do prowadzonej produkcji rolnej, dodatkowo nie odwieszono mu części uzupełniającej rentę w kwocie 800 zł, także za czas nieprowadzenia działalności rolniczej w okresie ostatniej internacji. Skarżący podkreślił, że w 2015 r. uiścił koszty sądowe w łącznej kwocie 2.199,37 zł. Dodatkowo na rzecz Gminy S. J. B. uiścił kwotę 3.960 zł tytułem zwrotu zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego. Wskazane sumy pieniężne wyczerpały limit środków zarezerwowanych w budżecie wnioskodawcy na pokrycie kosztów sądowych i uregulowanie własności gospodarstwa rolnego. W dniu [...] lutego 2016 r. wnioskodawca uiścił zaległość w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2009 – 2013 w kwocie 5.040 zł, do uregulowania pozostają jeszcze odsetki, które na dzień 09 grudnia 2015 r. wynoszą 6.209 zł (k. 27 - 29). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (wnioskowane zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, w tym od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku J. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, w tym opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z otrzymywanej renty w łącznej wysokości 166,23 zł oraz dochodu ze sprzedaży mleka w kwocie 136 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m², maszyny rolnicze – [...] sztuk oraz [...] sztuk bydła. J. B. jest osobą schorowaną, cierpiącą na nieuleczalną chorobę p., niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej. Powyższe okoliczności, a przede wszystkim wysokość osiąganego dochodu w połączeniu ze złym stanem zdrowia pozwalają na stwierdzenie, że J. B. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, w tym opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło