I SA/Bk 843/17
WyrokWSA w Białymstoku2018-01-17
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Jacek Pruszyński, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność rozebrania stodoły przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, która miała miejsce po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej łączną wysokość zobowiązania pieniężnego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Okoliczność rozebrania stodoły przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, która miała miejsce po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej łączną wysokość zobowiązania pieniężnego, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Przesłanka ta wymaga, aby nowe okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i były wówczas nieznane organowi. Rozbiórka stodoły nastąpiła po wydaniu decyzji, co wyklucza jej kwalifikację jako nowej okoliczności w rozumieniu tej przesłanki.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2012-2015, powołując się na rozebranie stodoły przez jednego ze współwłaścicieli w czerwcu 2016 r. oraz złożenie przez nią deklaracji podatkowej. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że rozbiórka stodoły nastąpiła po wydaniu decyzji ostatecznej i nie stanowi nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. (I - IV) oddala skargę
Ostateczną decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], ustalającą współwłaścicielom nieruchomości położonej w K.- D. G., A. K., J. M., G. S., - łączne zobowiązanie pieniężne na 2014 rok (I-IV) w kwocie 358,00 zł. Wskazano, że zasadnie organ I instancji obowiązkiem jego uiszczenia obciążył wszystkich współwłaścicieli wobec stwierdzenia, że nieruchomość w K. nie jest przedmiotem posiadania samoistnego. Złożona przez p. G. S. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku została oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 25 maja 2016 r. o sygn. akt I SA/Bk 1407/15.
Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., p. G. S. (dalej powoływana także jako Skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowań w sprawach wymiarowych dotyczących lat 2012-2015. W uzasadnieniu żądania wskazano na okoliczność rozebrania stodoły przez p. A. K. w dniu [...] czerwca 2016 r. oraz na złożenie przez nią deklaracji podatkowej, co zdaniem Skarżącej świadczy o tym, że osoba ta była i jest posiadaczem samoistnym nieruchomości znajdujących się w K.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wznowiło postępowanie w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami za wspomniane okresy podatkowe.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Kolegium odmówiło uchylenia własnej ostatecznej decyzji w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. (I-IV). Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i przeprowadzenie oględzin posesji. W odwołaniu podkreślono, że WSA w Białymstoku rozstrzygając sprawę nie miał wiedzy o rozbiórce stodoły, gdyż to nastąpiło później. Odwołująca wskazała, że obecnie stan faktyczny się zmienił, a współwłaściciele nadal nie są wpuszczani na posesję.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium, wskazując na zasady prowadzenia postępowania nadzwyczajnego w ramach wznowienia postępowania stwierdził, że powołana przez Skarżącą okoliczność rozebrania stodoły przez p. A. K. w dniu [...] czerwca 2016 r. oraz złożenie przez nią deklaracji podatkowej tego samego dnia, nie jest okoliczności nową, nie znaną organowi, gdyż nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Akta sprawy wskazują bowiem, że ostateczna decyzja Nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy M. w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014r. (I-IV) została wydana dnia [...] października 2015 r. Z tego powodu, wskazywana okoliczność nie spełnia warunku przesłanki do wznowienia postępowania, nie zachodzi zatem możliwość uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej.
Dodatkowo Kolegium wskazało, że spór między stronami dotyczył ustalenia stron postępowania wymiarowego, gdyż w toku postępowania badana była kwestia ewentualnego samoistnego posiadania nieruchomości przez p. A. K. Zdaniem Kolegium, przywołane okoliczności nie świadczą o tym, że osoba dokonująca rozbiórki stodoły, lub mająca wcześniej taki zamiar włada nieruchomością jak właściciel. Przeciwnie akta sprawy wskazują, że p. A. K. nie uważała się za jedyną osobę do rozporządzania nieruchomością. Wezwania kierowane do siebie pomiędzy stronami, wskazują że pozostali współwłaściciele roszczą sobie prawo do nieruchomości. Ponadto p. A. K. wystosowała pismo z [...] sierpnia 2015 r. zawierające żądanie wyrażenia zgody na rozbiórkę stodoły i remont mieszkania. Natomiast kwestia dostępu do budynku mieszkalnego lub posesji może być przedmiotem postępowań cywilnoprawnych, ale przesądza o podmiotowości w sprawach zobowiązania podatkowego. Z tego powodu sam fakt rozbiórki stodoły nie wpływa na ocenę prawidłowości ustaleń dotyczących braku samoistnego posiadania nieruchomości przez p. A. K.
Zdaniem Kolegium wniosek o przeprowadzenie oględzin nieruchomości jest bezprzedmiotowy, skoro rozbiórka budynku stodoły nastąpiła po wydaniu decyzji ostatecznej.
Na powyższą decyzję Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazała, że p. A. K. jako posiadacz samoistny dokonała kompletnej rozbiórki stodoły i nie wpuszcza na posesję innych współwłaścicieli.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadniczy spór w sprawie, pomiędzy Skarżącą a organem, sprowadzał się do oceny, czy istniały podstawy do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. (I-IV).
Nie ulega wątpliwości, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, wskazanej w art. 128 o.p. Postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególnie uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 o.p. Dlatego też uchylenie w całości lub w części decyzji podatkowej w tym trybie może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki wznowienia postępowania enumeratywnie wymienione w art. 240 o.p. Charakter tych przesłanek wskazuje na to, że określają one istotne uchybienia proceduralne, których zaistnienie, wedle ustawodawcy, wymaga wyeliminowania takiej decyzji z obiegu prawnego. Przyjąć zatem należy, że wznowienie postępowania jest instytucją postępowania podatkowego, a nie podatkowego prawa materialnego. Badanie prawidłowości wykładni lub zastosowania norm prawa materialnego może być przedmiotem rozważań w tym trybie dopiero wtedy, gdy wystąpią proceduralne przesłanki do jego zastosowania. Jak wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z 4 września 2013 r., I SA/Sz 145/13, w postępowaniu wznowionym organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano decyzję ostateczną, obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji uprzednio zakończonego decyzją ostateczną postępowania zwykłego, przez co niedopuszczalne jest wykorzystanie tego postępowania do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, a jego wyłącznym celem jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p.
W przedmiotowej sprawie Skarżąca powołała się na przesłankę wznowienia postępowania podatkowego określoną w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Z treści art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli: 1) wyjdą na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody; 2) okoliczności te nie były znane organowi wydającemu decyzję w dniu jej wydania; 3) są one istotne dla sprawy. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., FSK 170/04, LEX nr 143703).
Należy zgodzić się z organem, że podnoszone przez Skarżącą okoliczności rozebrania stodoły przez Panią A. K. w dniu [...] czerwca 2016 r. oraz złożenia przez nią deklaracji podatkowej tego samego dnia, nie posiadają cechy z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., tj. okoliczności te nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Z akt sprawy wynika, że decyzja ostateczna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. (I-IV) została bowiem wydana w dniu [...] października 2015 r. Z tych względów, wskazywane okoliczności nie spełniają warunku przesłanki do wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w konsekwencji nie zachodziła możliwość uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej.
Jak też słusznie zauważył organ, w postępowaniu wymiarowym badana była kwestia ewentualnego samoistnego posiadania nieruchomości przez Panią A. K. W decyzji z dnia [...] października 2015 r. (w której łączne zobowiązanie pieniężne zostało ustalone współwłaścicielom nieruchomości) SKO w B. stwierdziło, iż z akt sprawy wynika, że Pani A. K. nie uważała się za jedyną osobę uprawnioną do rozporządzania nieruchomością w K. Wezwania kierowane do siebie pomiędzy stronami wskazują, że pozostali współwłaściciele roszczą sobie prawo do tej nieruchomości. Nadto Pani A. K. wystosowała do Skarżącej pismo z dnia [...] sierpnia 2015 r. z żądaniem wyrażenia zgody na rozbiórkę stodoły i remont mieszkania. Natomiast kwestia dostępu do budynku mieszkalnego lub posesji może być przedmiotem postepowań cywilnoprawnych, ale nie przesądza o podmiotowości w sprawach zobowiązania podatkowego. Z tego powodu sam fakt rozbiórki stodoły nie wpływa na ocenę prawidłowości ustaleń dotyczących braku samoistnego posiadania nieruchomości przez Panią A. K. Także w przedłożonej przez Skarżącą informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego za 2016 r. Pani A. K. wskazała, że jest współwłaścicielem nieruchomości.
Przedstawiane przez Skarżącą protokoły oględzin nieruchomości w K. z dnia [...] stycznia 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r. na okoliczność rozebrania stodoły pozostają bez wpływu na ocenę sprawy, ponieważ jak wskazano powyżej, dokonanie rozbiórki nie było kwestionowane, nastąpiło jednak już po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie.
W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. prawidłowo odmówiło uchylenia decyzji dotychczasowej nie stwierdzając istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Tym samym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło